«ایران نامیراست»؛ گفتوگوی پارستودی با بهنام مبارکه از ۴۴ سال نشر تاریخ و فرهنگ ایران
-
بهنام مبارکه نشر تاریخ و فرهنگ ایران
پارستودی- «بهنام مبارکه» ناشر ایرانی، بیش از چهار دهه از عمرش را میان کاغذ، حروف و کتاب گذرانده است؛ مردی که از کتابفروشی و کار در چاپخانه آغاز کرد و امروز به یکی از چهرههای شناختهشده حوزه نشر آثار تاریخی و فرهنگی ایران تبدیل شده است.
بهگزارش پارستودی،«بهنام مبارکه» نهتنها سالها در زمینه آمادهسازی و انتشار کتاب فعالیت کرده، بلکه با طراحی فونتهای پهلوی و اوستایی، سهمی ماندگار در حفظ و انتشار متون مربوط به تاریخ،زبان و فرهنگ ایران داشته است.
او معتقد است ایران سرزمینی «نامیرا»ست؛ سرزمینی که شاهنامه، حافظ، موسیقی محلی، زبانها و فرهنگهای گوناگونش، آن را به گنجینهای بیپایان تبدیل کردهاست. برای آشنایی بیشتر با این ناشر ایرانی وبسایت پارستودی مصاحبهای با وی انجام داده است،که بخشهایی از آن را می خوانید:
لطفا خودتان را معرفی کنید؟
بهنام مبارکه هستم. در حال حاضر مدیر انتشارات «هیرمبا» هستم. حدود ۴۴ سال است که در کار آمادهسازی و نشر کتاب فعالیت میکنم و تاکنون بیش از ۴۰۰ جلد کتاب را آمادهسازی کردهام.
کارتان را از کجا شروع کردید؟
من از نوجوانی به کتاب و کتابخوانی علاقهمند بودم و از ۱۹ سالگی کارم را بهعنوان کتابفروش در انتشارات فروهر آغاز کردم؛ انتشاراتی که کتابهای مختلفی در زمینه تاریخ و فرهنگ ایران، ایران باستان و همچنین آثار مربوط به زرتشتیان منتشر میکرد.
بعد از آن، بهواسطه علاقه شخصیام به چاپ، سعی کردم این صنعت را بهصورت استاد و شاگردی و با کار در چاپخانه یاد بگیرم. با وجود سختیهای کار چاپ در آن زمان که همهچیز دستی بود، این حرفه را آموختم و فعالیت خود را در حوزه نشر حرفهایتر ادامه دادم.
با تغییر روند چاپ و ورود فناوریهای جدید به این عرصه، رشته چاپ و نشر را بهصورت دانشگاهی دنبال کردم و فارغالتحصیل شدم؛ موضوعی که کمک کرد پیشرفت خوبی در کارم داشته باشم.
از سال ۱۳۶۷ نیز نشر رومیزی؛ یعنی فرایند طراحی و صفحهآرایی حرفهای محتوای چاپی با استفاده از رایانه را بهنام «مزدا»، راهاندازی کردم و توانستم روند چاپ کتابها را سرعت ببخشم.
نظرتان درباره فناوریهای جدید صنعت چاپ و تحولاتی که طی سالهای اخیر در این عرصه رخ داده چیست؟
فناوریهای جدید کمک کردند تا صنعت چاپ رشد بسیار خوبی داشته باشد،هزینههای چاپ کاهش پیدا کند و کتابهای بیشتری چاپ شود. جهشی که طی دهههای اخیر در صنعت چاپ ایران اتفاق افتاده، بسیار ارزشمند و قابلتوجه است.
شما فونت هم طراحی کردهاید؟
بله. برای نخستینبار فونت حروف پهلوی (اشکانی،ساسانی) و اوستایی را برای انتشار راحتتر کتابهای مربوط به زبان و تاریخ ایران باستان و متون زرتشتی طراحی و در نرمافزار زرنگار پیادهسازی کردم. این اقدام، روند آمادهسازی و انتشار کتابهای مرتبط را بسیار تسهیل کرد. در این زمینه نخستین کتاب با عنوان «جمشید ،گلشاه و اخت جادو» پژوهش دکتر کتایون مزداپور توسط نشر آگاه چاپ شد.
چه سالی انتشارات خودتان را راهاندازی کردید؟
انتشارات «هیرمبا» را در سال ۱۳۹۶ راهاندازی کردم و طی این هشت سال بیش از ۸۰ جلد کتاب در زمینه تاریخ و فرهنگ ایران منتشر کردهام. همچنین کتابهایی در حوزه کودک و روانشناسی نیز چاپ کردهام.
به نظر شما، وقتی از تاریخ و فرهنگ ایران صحبت میکنیم، از چه چیزی حرف میزنیم؟
از شاهنامه، از حافظ و سعدی، از زبانها و فرهنگهای متنوع ترک، لر، کرد و بلوچ، از پوششهای رنگارنگ محلی، از موسیقیهای بومی، از کوه و دریا و کویر و از همه زیباییهایی که ایران را به سرزمینی منحصربهفرد تبدیل کردهاند.
آیا ایران در زمینه نشر حرفی برای گفتن دارد؟
قطعاً. ایران در حوزه تاریخ،زبان و فرهنگ مکتوب، جایگاهی ممتاز و قابلتوجه دارد. تاریخ و فرهنگ ما در قالب کتابهایی که نوشته و منتشر میشوند، حرفهای فراوانی برای گفتن دارند.
آیا خریدارانی از خارج از کشور هم دارید؟
بله. ما خریداران زیادی از کشورهای منطقه، بهویژه همسایگانی چون عراق و افغانستان و حتی کشورهای اروپایی داریم. بسیاری از پژوهشگران غربی برای شناخت تاریخ و فرهنگ این سرزمین، خواهان کتابهای ما هستند و بازخوردهای بسیار خوبی هم دریافت کردهایم.
نظرتان درباره پادکستها و کتابهای صوتی چیست؟
امروزه راههای دانشاندوزی و کسب تجربه متفاوت شده است و هر کسی میتواند براساس علاقه و نیاز خود از منابع مختلف استفاده کند. با این حال، کتاب بهعنوان مرجعی قدیمی همچنان جایگاه خودش را دارد و من همچنان معتقدم کتاب کاغذی جایگاه ماندگار خود را حفظ خواهد کرد.
به نظر شما چگونه میتوان فرهنگ ایران را گسترش داد؟
ما آثار پژوهشی و کتابهای بسیار ارزشمندی از استادان و نویسندگان مختلف داریم که سالها در این حوزه فعالیت کردهاند، اما همچنان نیازمند کار بیشتری هستیم؛ زیرا عرصه فرهنگ و هنر این سرزمین آنقدر گسترده است که هر بخش آن شایسته نگارش هزاران کتاب است.
شما سالها در حوزه نشر فعالیت کردهاید. فضای فرهنگی و اجتماعی ایران را چگونه دیدهاید؟
من همیشه احترام متقابل و همزیستی را در جامعه ایران دیدهام. مردم ایران، فارغ از تفاوتها، در بسیاری از مسائل فرهنگی و اجتماعی در کنار یکدیگر بودهاند و این موضوع یکی از ویژگیهای ارزشمند جامعه ایرانی است.
به نظر شما ویژگی برجسته ایرانیان چیست؟
مهماننوازی، همدلی و دلسوزی.
ایرانیان باید به چه چیزهایی افتخار کنند؟
به شاهنامه و شاعران بزرگ ایران. تصور کنید ما شاعرانی داشتهایم که زبان و مفاهیمی که خلق کردهاند، هنوز هم برای انسان امروز قابلدرک و الهامبخش است و بشر همچنان درباره آنها میاندیشد.
شما در دوره جنگ تحمیلی آمریکا و رژِیم صهیونیستی علیه ایران چه میکردید؟
در آن روزها دو کتابی را که در دست داشتم و نیاز به تهیه عکس داشتند، تکمیل کردم و چند اثر دیگر را نیز ویرایش کردم.
آرزوی شما برای ایران چیست؟
پیشرفت و آبادانی
آینده را چگونه میبینید؟
من با تکیه بر تاریخ و تجربههای این سرزمین، به آینده بسیار امیدوارم.
کتابی که به نظر شما همه ایرانیان باید بخوانند چیست؟
شاهنامه
برای واژههای زیر چه معادلی انتخاب میکنید؟
وطن: خانه
عشق: نفس زندگی
امید: سرمایه
همدلی: درک متقابل
فرهنگ ایران: نامیرا
تاریخ ایران: جاودانه
hk
