Kush ishte Theodor Herzl, arkitekti i shpërnguljes me dhunë të miliona njerëzve?
-
Theodor Herzl
ParsToday - Theodor Herzl, me qëllim krijimin e një shteti hebre në tokat jashtë Evropës, u bë themeluesi i njërit prej krimeve më të mëdha të shekullit të 20-të.
Theodor Herzl, themeluesi i lëvizjes sioniste, i cili e prezantoi veten si promovues i idesë së krijimit të një shteti hebre, në fakt u bë themeluesi i një plani që jo vetëm çoi në shpërnguljen dhe vuajtjet e miliona palestinezëve, por u konsiderua edhe si një plan për të pushtuar tokat palestineze në emër të hebrenjve. Në këtë artikull nga ParsToday, hedhim një vështrim mbi biografinë e tij.
Lindja dhe familja
Theodor Herzl lindi më 22 maj 1860, në Budapest të Hungarisë, në një familje hebreje. Ai kishte tre emra të ndryshëm: Theodor (emër gjerman), Benjamin Zeev (emër hebraik) dhe Theovadara (emër hungarez). Ai hyri në një shkollë hebraike në moshën gjashtë vjeçare dhe studioi atje për katër vjet, por lidhja e tij me arsimin hebraik u ndërpre dhe ai nuk ishte në gjendje të mësonte hebraisht ose alfabetin hebraik. Pas kësaj periudhe, ai studioi në një shkollë arti dhe në moshën 15 vjeç hyri në Universitetin Ungjillor, ku u diplomua në vitin 1878. Pavarësisht rrënjëve të tyre hungareze, familja Herzl ruajti identitetin e vet gjerman dhe i rezistoi procesit të "hungarizimit". Përfundimisht, familja Herzl u zhvendos në Vjenë në vitin 1888. Popullsia hebraike e Vjenës në atë kohë ishte më pak se një mijë persona, por pas dhjetë vjetësh ky numër ishte rritur në mbi njëqind mijë.
Nga shkrimi i eseve te dramaturgjia
Herzl filloi të ushtronte profesionin e avokatit në vitin 1884, por me kalimin e kohës vendosi t'ia kushtonte jetën shkrimit. Ai filloi të shkruajë artikuj në vitin 1885 dhe punoi si gazetar dhe shkrimtar i pavarur. Gjatë kësaj kohe, Herzl shkroi disa drama, ndër të cilat është drama e rëndësishme dhe e njohur "Getoja e Re" në vitin 1894. Dramat e Herzl pasqyronin përpjekjet e tij për të gjetur mënyra që hebrenjtë të përshtateshin dhe të integroheshin në kulturën perëndimore. Herzl dhe shumë nga bashkëpunëtorët e tij, si Max Nordau dhe Georg Lukacs, filluan të besonin se hebrenjtë nuk mund të integroheshin plotësisht në shoqëritë perëndimore për shkak të antisemitizmit dhe poshtërimit kulturor, ndërsa në të njëjtën kohë nuk mund të humbnin identitetin e tyre hebraik.
Martesa dhe sfidat personale
Në vitin 1889, Herzl u martua me Julie Nechavar, e cila vinte nga një familje e pasur. Ai shpresonte që martesa do t'i zgjidhte problemet financiare, por martesa nuk funksionoi për shkak të varësisë së fortë të Herzl nga nëna e tij dhe problemeve personale. Pas martesës, Herzl punoi si reporter për gazetat austriake dhe në vitin 1891 u dërgua në Paris për katër vjet. Pas përfundimit të detyrës së tij në Paris, ai u bë redaktor i seksionit letrar të gazetës.
Çështja e Hebraizmit
Theodor Herzl duke punuar si gazetar ishte i përfshirë në gjyqin e vitit 1894 të Alfred Dreyfus, një oficer francez hebre i dënuar për spiunazh për Gjermaninë. Ky incident dhe intensiteti i ndjenjave antisemite në Francë e çuan Herzl-in në përfundimin se hebrenjtë duhet të kenë shtetin e tyre të pavarur. Herzl botoi një libër të quajtur "Shteti Hebre", i cili u botua në nëntor të vitit 1896. Në këtë libër, ai propozoi një teori të quajtur "Shteti Hebre" dhe paraqiti një plan për krijimin e një shteti hebre në toka jo-evropiane si Palestina ose Afrika.
Lëvizja Sioniste dhe Kongresi Botëror i vitit 1897
Theodor Herzl kërkoi të krijonte një organizatë botërore sioniste që mund ta udhëhiqte lëvizjen në një mënyrë formale dhe të organizuar. Në Kongresin Botëror Sionist të mbajtur në Bazel të Zvicrës në vitin 1897, qëllimet e sionizmit u deklaruan zyrtarisht dhe Herzl u njoh si udhëheqësi i lëvizjes.
Negociatat me shtetet kolonialiste
Theodor Herzl pas Kongresit Botëror, vazhdoi negociatat e tij me fuqitë koloniale si Gjermania dhe Britania. Ai madje bëri propozime për të krijuar një koloni hebraike në vende të ndryshme si Sinai, Qipro dhe Afrika Lindore. Megjithatë, shumica e këtyre propozimeve u pritën me kundërshtime ose dështuan. Në vitin 1901, Herzl u takua me Sulltan Abdul Hamid II të Perandorisë Osmane për të kërkuar mbështetjen e tij për krijimin e një atdheu hebre në Palestinë, por ai nuk arriti të fitonte mbështetjen e tij.
Vdekja
Herzl përfundimisht filloi të negocionte me britanikët me propozime të tilla si krijimi i një atdheu hebre në Afrikën Lindore. Megjithatë, asnjë nga këto plane nuk u zbatua. Herzl vdiq më 3 korrik 1904, në moshën 44 vjeç. Edhe pse jeta e tij ishte e shkurtër, përpjekjet e tij hodhën themelet për teoritë dhe veprimet praktike që përfundimisht çuan në krijimin e shtetit fals të Izraelit në vitin 1948. Në vitin 1949, një vit pasi u krijua shteti, trupi i Herzl u transferua në territoret e pushtuara të Palestinës.