Koment | Si ndikon lufta e SHBA-së kundër Iranit në zgjedhjet afatmesme të Kongresit?

Pars Today – Sipas një sondazhi të agjencisë Reuters, lufta e Shteteve të Bashkuara të Amerikës kundër Iranit ka filluar që tani të ndikojë në kutitë e votimit për zgjedhjet afatmesme të Kongresit të nëntorit 2026, ndërsa demokratët gëzojnë një epërsi të dukshme ndaj republikanëve.

Sipas njoftimit të Pars Today, për herë të parë në afro një dekadë, amerikanët, në një sondazh të përbashkët nga Reuters-Ipsos, i kanë vlerësuar demokratët më të aftë se republikanët në menaxhimin e ekonomisë. Ky sondazh tregon gjithashtu se niveli i kënaqësisë ndaj performancës së presidentit amerikan Donald Trump ka rënë në 35 për qind, ndërsa një muaj më parë ishte 37 për qind. Sondazhi tregon se mënyra se si Trump ka menaxhuar ekonominë, përfshirë rritjen e çmimeve të energjisë si pasojë e sulmit kundër Iranit, mund të ndikojë negativisht në shanset e partisë së tij në zgjedhjet afatmesme të nëntorit 2026.

Sipas këtij sondazhi, 42 për qind e votuesve të regjistruar për zgjedhjet e Kongresit do të votonin për një kandidat demokrat, ndërsa 37 për qind do të votonin për një kandidat republikan nëse zgjedhjet do të zhvilloheshin tani. Votuesit e pavarur, në këtë sondazh, i kanë preferuar demokratët me një diferencë prej 12 për qind ndaj republikanëve. Në këtë mënyrë, sipas këtij vlerësimi, veprimi i paligjshëm i Trumpit për sulmin ndaj Iranit ka ulur ndjeshëm mundësinë e fitores së republikanëve në zgjedhjet e nëntorit 2026.

Pyetja kryesore është se përse lufta me Iranin ka shkuar në favor të demokratëve? Në këtë drejtim mund të përmenden disa faktorë:

Së pari, rritja e ndjeshme e çmimeve të energjisë ka rrënuar epërsinë tradicionale të republikanëve.

Për vite me radhë republikanët kanë pasur epërsi ndaj demokratëve në çështjet ekonomike, por me fillimin e sulmeve të gjera ushtarake të SHBA-së dhe regjimit sionist kundër Iranit më 28 shkurt 2026, kjo përparësi u zbeh me shpejtësi. Lufta ka ndikuar drejtpërdrejt në shpenzimet e përditshme të familjeve amerikane. Çmimi i benzinës është rritur me më shumë se 25% që nga fillimi i konfliktit me Iranin dhe çdo gallon është shtrenjtuar mesatarisht me më shumë se një dollar. Sipas Bloomberg, sulmet hakmarrëse të Iranit kanë shkaktuar ndërprerje në rreth një të pestën e tregtisë botërore të naftës.

Kur kostoja e jetesës kalon nga titujt e lajmeve në faturat e karburantit të çdo familjeje, pakënaqësia e votuesve ndaj partisë në pushtet shndërrohet nga një ndjenjë abstrakte në një motiv të qartë për votim. Siç ka analizuar Reuters, epërsia e republikanëve në çështjet ekonomike «është zbehur gradualisht gjatë mandatit aktual presidencial të Trumpit dhe muajt e fundit ka arritur në zero».

Së dyti, lufta e SHBA-së kundër Iranit nuk gëzon mbështetje në opinionin publik amerikan.

Trump fillimisht e paraqiti sulmin si «një veprim për të treguar forcë», por të dhënat e opinionit publik paraqesin një tablo krejt tjetër. Në ditët e para të konfliktit, vetëm 27 për qind e amerikanëve mbështetën sulmin ushtarak ndaj Iranit, ndërsa 43 për qind u shprehën qartë kundër. Deri në fund të korrikut, mbështetja për luftën mbeti vazhdimisht nën 40 për qind. Nga ana tjetër, një sondazh i Universitetit Quinnipiac tregoi se 60 për qind e votuesve kundërshtojnë veprimet ushtarake të SHBA-së në Iran. Sipas sondazhit të Associated Press-NORC, edhe mes mbështetësve republikanë madje, vetëm 20 për qind mbështesin dërgimin e forcave tokësore në Iran.

Një aspekt tjetër domethënës është se edhe mes mbështetësve besnikë të Trumpit, të njohur si lëvizja MAGA, mbështetja për luftën ka rënë me 13 për qind. Kur një luftë nuk arrin të fitojë as respektin e armikut dhe as miratimin e qytetarëve të vet, kostoja politike bie në mënyrë të pashmangshme mbi partinë në pushtet.

Së treti, mënyra se si Trump ka menaxhuar krizën ka thelluar mosbesimin.

Lufta kundër Iranit jo vetëm që nxori në pah mangësitë e politikëbërjes së Shtëpisë së Bardhë, por edhe dobësitë e udhëheqjes së Trumpit. Pentagoni ka njoftuar se kostoja e kësaj lufte deri tani ka arritur në 37.5 miliardë dollarë. Përfaqësues të të dyja partive kanë kritikuar Trumpin dhe ekipin e tij për mungesën e informimit në kohë të Kongresit lidhur me zhvillimet e luftës dhe planet e ardhshme.

Trumpi, disa herë është përpjekur të deklarojë se lufta "ka përfunduar", por sulmet amerikane kundër Iranit kanë vazhduar. Kur presidenti i SHBA-së nuk është në gjendje as ta kontrollojë rrjedhën e konfliktit dhe as t'u paraqesë qytetarëve një perspektivë të qartë, besimi i votuesve humbet në mënyrë të pakthyeshme.

Të gjitha këto zhvillime sjellin pasoja të dukshme politike, veçanërisht në prag të zgjedhjeve afatmesme të Kongresit në nëntor 2026. Në këtë kuadër mund të përmenden disa pasoja:

1. Ndryshimi i ekuilibrit të kontrollit të Kongresit.

Republikanët kanë një shumicë shumë të ngushtë në të dyja dhomat e Kongresit. Një diferencë prej 5% në sondazhe, duke pasur parasysh numrin e karrigeve vendimtare, mund të ndryshojë kontrollin e Kongresit. Siç ka theksuar revista The Time, disa institucione të njohura të sondazheve kanë konfirmuar një prirje në rritje të epërsisë së demokratëve në tregues të ndryshëm.

1. Kalimi i "kartës ekonomike" në duart e demokratëve përbën një zhvillim historik.

Që nga viti 2017 republikanët e kanë paraqitur "aftësinë për menaxhimin e ekonomisë" si kartën e tyre më të fortë elektorale. Humbja e këtij avantazhi, pikërisht në një vit kur ekonomia është çështja më e rëndësishme për votuesit, do të thotë se republikanët kanë humbur armën e tyre më të fortë propagandistike dhe do të detyrohen ta zhvendosin garën në tema të tjera.

1. Shndërrimi i politikës së jashtme në një faktor kryesor të zgjedhjeve të brendshme amerikane.

Lufta kundër Iranit tregoi se në botën e sotme, ku gjithçka është e ndërlidhur, pasojat ekonomike zinxhir të një veprimi ushtarak jashtë kufijve mund të ndryshojnë brenda pak muajsh ekuacionet politike të brendshme. Rritja e çmimeve të energjisë e lidhi fushën e largët të betejës në Iran me shpenzimet e përditshme të çdo familjeje amerikane dhe e shndërroi politikën e jashtme nga një "çështje elitash" në një faktor që ndikon drejtpërdrejt në sjelljen zgjedhore të çdo votuesi.

Duket se epërsia e demokratëve në sondazhin e agjencisë Reuters nuk është rezultat i një tërheqjeje të papritur të programeve të kësaj partie, por pasojë e ndikimeve konkrete që një luftë jopopullore ka ushtruar mbi jetën ekonomike të familjeve amerikane. Kur çmimi i benzinës bëhet kriteri kryesor për vlerësimin e performancës së partisë në pushtet, lufta me Iranin nuk mbetet më një konflikt në brigjet e Gjirit Persik, por shndërrohet në peshën më të rëndë politike në kutitë e votimit të nëntorit 2026.

(Kërkoni video, na ndiqni: https://t.me/ParsTodayshqip)