Suud diplomasisinin İran diplomasisi karşısında acizliği

Son günlerde Avrupa ülkelerinin İran İslam Cumhuriyeti nizamı ile geniş çaplı teamüllerde bulunmasına öfkelenen Suud rejiminin Dışişleri Bakanı Adil Cubeyr, İran ile teamüller arttıkça bu ülkenin tehlikesi daha da şiddetlendiğini iddia etti.

Son günlerde Avrupalı diplomatların Tahran’a akın etmesi, Suud rejiminin Dışişleri Bakanı Adil Cubeyr’i çileden çıkardığı anlaşılıyor. Brüksel’de temaslarda bulunan Arabistan Dışişleri Bakanı Cubeyr, Perşembe günü Avrupa parlamentosunda ileri sürdüğü iddiasında, Avrupa’nin İran’a yönelik izlediği politikaları ters sonuç doğuracağını ve İran’ın bölgede tamahkarlığını daha da arttıracağını ileri sürdü.

Ülkesi Yemen milletine dayattığı tek yanlı ve haksız savaşta hemen hemen hiç bir hedefine ulaşamayan ve Batılı ülkelerin bu savaşa yönelik eleştirilerinin artması ile karşı karşıya kalan Suud rejiminin Dışişleri Bakanı Adil Cubeyr iddialarının devamında, İran İslam Cumhuriyeti ve Lübnan Hizbullah hareketi ile teamülde bulunan Husilerin Yemen’e musallat olmalarını asla kabul etmeyeceklerini belirtti.

Aslında dünya kamuoyunun bir çok soruları ile karşı karşıya kalan Suud rejiminin Dışişleri Bakanı Adil Cubeyr7in Brüksel’de Avrupa parlamentosunda yaptığı konuşmasında hiç bir yeni konu da yoktu ve tamamen İran İslam Cumhuriyeti nizamına yönelttiği eski mesnetsiz suçlamaları bir kez daha tekrarladı. Ancak Suud rejiminin diplomasi şefinin konuşmasında dikkat çeken tek yeni nokta, İran İslam Cumhuriyeti’nin uluslararası diplomasi alanında başarılı olduğunu ve Avrupalı üst düzey yetkililerin Tahran’ı ziyaret etmelerine yönelik ilgi ve isteklerinin arttığını bir nevi itiraf etmesiydi.

Gerçekte Suud rejiminin Dışişleri Bakanı Adil Cubeyr, son iki üç günde Avrupa’dan iki önemli ülkenin Dışişleri Bakanları Tahran’a gelerek İran İslam Cumhuriyeti nizamının üst düzey yetkilileri ile görüşmelerinde ikili ilişkilerin geliştirilmesini istediklerini vurguladıkları bir sırada İran ve Avrupa arasındaki mantıklı teamüle tahammül edemediklerini ortaya koydu. Bilindiği üzere İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan Bercam nükleer anlaşması yürürlüğe girdikten sonra ve İran İslam Cumhuriyeti nizamının yapıcı teamülleri ve iyi niyetini ispat etmesinin ardından Avrupa ülkeleri ile İran İslam Cumhuriyeti arasında işbirliği yolu da iyice açılmış oldu. Aslında Avrupa ülkeleri açısından İran İslam Cumhuriyeti’nin bölgede güvenlik ve istikrarın sağlanmasında ifa ettiği yapıcı yolu, Tahran ile Ortadoğu bölgesinin etkili bir aktörü olarak teamülleri geliştirmenin bölgenin ve dünyanın barış ve güvenliğinin yararına olacağını ispat ettiği anlaşılıyor.

Bugün İran İslam Cumhuriyeti’nin Irak ve Suriye’de tekfirci terörle mücadelede aktif ve yapıcı rol ifa etmesi ve yine Suriye’yi yedi yıldır etkileyen krizin siyasi yollardan çözüme kavuşturulması yönündeki çabaları ve yine Yemen’e üç yıldır dayatılan krizin de siyasi çözümüne katkı sağlaması ortada duran birer inkar edilemez gerçektir ve bu yüzden Suud rejiminin Dışişleri Bakanı Adil Cubeyr’in Avrupa parlamentosunda demogojileri, bu rejimin bölgedeki sorunların baş kaynağı olduğu gerçeğini değiştiremeyeceği de açıkça bilinmektedir. Nitekim bu iddianın ispatı için Britanya medyasında çıkan haberlere ve bu ülkenin eski ve yeni yöneticilerinin açıklamalarına bakmak yeterlidir. Zira şimdiden Arabistan veliaht prensi Muhammed bin Salman’ın Londra’ya yapacağı ziyareti geniş çapta muhalefetlerle karşılaştığı anlaşılıyor. Gerçekte İngiltere Başbakanı May’dan Suud rejiminin veliaht prensi Muhammed bin Salman’ın Londra ziyaretini iptal etmesi yönünde talepte bulunulması ve bu konuya hatta İngiliz milletvekillerinin de müdahil olması, Suud rejiminin bölgede olumlu bir aktör olarak bilinmediğini ve Bahreyn’den Suriye ve Yemen’e kadar tüm bölgede yaşanan sorunların ve krizlerin baş sebebi olduğunu gösteriyor. Bu çerçevede Britanya’nın uluslararası kalkınma eski Bakanı Andrew Mitchel, Suud rejimi Yemen’de kesin ve aşağılayıcı bir şekilde hezimete uğrayacağını belirterek şöyle diyor: Mevcut şartlar sadece Arabistan’ın Yemen’de aşağılanmasına yol açmakla kalmayacak, aynı zamanda tüm bölge ve özellikle İran ile ilişkilerinde de bu ülkeyi rezil edecektir.

Bu anlatılanlar Suud rejiminin günümüzdeki gerçeğidir ve Adil Cubeyr’in Avrupa parlamentosunda safsataları da bu rejimden uluslararası camianın güvendiği bir aktör yaratamayacağı kesindir. Suud rejiminin bu konumuna karşı, Hollanda Dışişleri Bakanı Sigrid Kaag Çarşamba günü İran Cumhurbaşkanı Ruhani ile Tahran’da görüşmesinde şu vurguyu yapması dikkat çekti: AB ve Hollanda bu birliğin üyesi olarak İran ile ilişkilerini tüm alanlarda geliştirmekte kararlıdır.