Tahran-Tokyo Siyasi Görüşmeleri; İşbirliği Yol Haritasının Belirlenmesi

İran ve Japonya arasındaki 25. Siyasi görüşmeler turu iki ülke dışişleri bakanları yardımcılarının katılmasıyla Tahran-Tokyo ilişkilerinin geliştirilmesi zaruretini vurguladılar.

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Siyasi İşler yardımcısı Seyyid Abbas Erakçi  ile Japonya Dışişleri Bakanı Yardımcısı Tekeo Moorey dün Tahran'da bir araya gelerek ikili ilişkilerin geliştirilmesi, nükleer anlaşma KOEP, ayrıca bir takım bölgesel ve uluslararası meseleler hakkında fikir alış verişinde bulundular.

Bu arada İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de Japonya Dışişleri Bakan yardımcısı Take O Mori'yi kabul ederek, ekonomik ilişkileri ve Kapsamlı Ortak Eylem Planı(KOEP) hakkında açıklamada bulundu.

Zarif görüşmede iki ülkenin çeşitli alanlardaki iyi ilişkilerini hatırlatarak Tahran-Tokyo’nun çeşitli alanlardaki işbirliğinin artmasına vurgu yaptı. Görüşmede bölgesel uluslararası konuları da gündeme geldi.

Bölgenin önemli siyasi-ekonomik güçlerinden biri olarak Japonya'nın, BM Güvenlik konseyince de desteklenen geniş kapsamlı KDEP nükleer anlaşması hakkındaki görüş ve siyasetleri büyük önem taşımakta. Japonya hükümeti bundan önce de Japonya başbakanının özel temsilcisi Masahiko Kōmura'nın tahran ziyaretinde özellikle nükleer anlaşma KOEP'le ilgili görüşlerini ortaya koymuş ve KOEP'in tam icrasına olan desteğini açıklamıştı.

Şimdi ise Japonya dışişleri bakanı yardımcısının Tahran'da dünkü açıklaması da bu siyasetin yeniden tekrarlanması ve vurgulanması olup, Tokyo'nun , İran'la ilişkilerin geliştirilmesi, KOEP'e bağlı kalmaya ve bölgenin güvenlik ve istikrarına büyük önem verdiğini ve geçmiş siyasetini halen sürdürmekte olduğunu gösterdi.

Japonya güçlü bir ülke olarak, anlaşmalara bağlı kalmanın bölgesel ve uluslararası teamüllerden zaruretlerinden olduğuna inanmakta. İran İslam cumhuriyeti açık bir dille KOEP nükleer anlaşmasını ilk ihlal eden taraf olmayacağını, fakat karşı tarafın bu anlaşmaya bağlı kalmayarak onu ihlal ve iptal etmesi ve kendi taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda da gereken tepkiyi göstereceğini bildirmiştir.

Amerika'nın tutum ve davranışı ise kuşkusuz alışılmadık bir davranış olup öteki ülkelerin çıkarlarına aykırı hareket etmekte. Amerika kendi doyum bilmez hedeflerini gerçekleştirmek için de başka ülkelerin çıkarlarını tehlikeye düşürmekten kaçınmadığını göstermiştir.

Amerikan üniversitesi öğretim üyelerinden ve siyasi analizci Donald Nochtrlin bu konuda şöyle diyor: 

-Bugün Amerika tarafından uluslararası güvenlik ve düzenin korunması adı altında gündeme getirtilen husus, bölge halklarının yok edilmesi ve tüm alanların istikrarsızlaştırılması pahasına olmuştur.

Japonya artık İran'ın bölgede istikrarın korunması ve sorunların görüşmeler yoluyla çözümlenmesi zaruretini istediği gerçeğini çok iyi kavramış bulunmaktadır. Bunun için de Tahran'ın bölgesel ve uluslararası meseleler hakkındaki tutum ve siyasetleri her zaman Tokyo açısından büyük önem taşımıştır.

İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei’nin Danışmanı Ali Ekber Velayeti Japonyanın da İran İslam cumhuriyeti açısından büyük önemi haiz olduğunu belirtmekte.

Japonya İran için taşımacılık, enerji, petrol ve gaz gibi alanlarda güçlü bir partner'e çevrilebilir.

Tokyo Asya kalkınma Bankası ADBI kuruluşunun başkanı ve ekonomist Dr. Ferhat Takizade Hisari, İran ve Japonya'nın ikili ilişkilerdeki kapasite ve potansiyellerine temasla şöyle diyor:

-"İki ülke halkları İran ve Japonya arasında karşılıklı ticari ve iktisadi ilişkilerin kurulması istemekte ve geçmiş yıllarda iki ülke halkları arasında kesinlikle her hangi bir husumet olmamıştır. ayrıca İran'la batılı ülkeler arasındaki ilişkilerde var olan iniş ve çıkışlar Tahran ve Tokyo arasında kesinlikle olmamıştır.

İran ve Japonya sahip oldukları kapasite ve potansiyelle siyasi ve iktisadi teamüller istikametinde mevcut fırsatları en iyi şekilde kullanmaları gerekir.