Avrupa Birliği'nin, Amerika'nın İran karşıtı yaptırımlarına karşı girişimi
-
Avrupa Birliği'nin, Amerika'nın İran karşıtı yaptırımlarına karşı girişimi
Avrupa Birliği Komisyon Başkanı Jean-Claude Juncker dün Bulgaristan’ın başkenti Sofia’da Bercam Nükleer Anlaşması ile ilgili zirve toplantısının sonunda yaptığı açıklamada yaptırımlara karşı " 1996 engelleme statüsünü" yasasını bugünden itibaren yürürlüğe koyacaklarını duyurdu. Juncker, başta orta ve küçük ölçekli olmak üzere Avrupalı firmaları korumanın Avrupa Birliği’nin görevi olduğunu vurguladı.
"Yaptırımları engellemeye yasası" Avrupa Birliği'nin 1996 yılında Avrupa parlamentosunda onayladığı ve uyguladığı yasal ek maddedir. Avrupa Birliği " 1996 engelleme statüsünü" ihya ederek İran'a karşı Amerika yaptırımlarını uygulayan bankalar ve Avrupalı firmaları cezalandırılabilir.
Avrupa Birliği'nin engelleme yasası bu kıtadaki firmalara eşlik ederek onları Amerika'nın İran'a karşı yaptırımları uygulamasını menederken, İran ile ticareti olan Avrupa firmalarına karşı Amerika'nın potansiyel cezalarını uygulamaya dair hiçbir Mahkeme kararını resmiyete tanımıyor. Fakat bu yasa şimdiye kadar İran ile ilgili kullanılmamıştı ve Avrupa ülkeleri bu yasaya, İran ile ticareti yasallaştırmaktan daha çok Amerika'ya karşı siyasi bir silah olarak yaklaşıyordu, Zira içeriği hem belirsiz ve hem yürürlüğe konması zor bir süreçtir.
Belçika İhracat Ajansı genel müdürü Pascal Delkumint bu bağlamda yaptığı açıklamada Avrupa'nın " yaptırımları engelleme yasasını" kullanarak Avrupalı firmalara İran’da kalmak için gereken garantiyi verebildiğini belirterek, bu yasanın Bercam nükleer anlaşmasının ve de Avrupa'nın İran'daki ekonomik çıkarlarını korumada önemli bir etken olabileceğini söylüyor.
Görünüşe göre Avrupa Birliği'nin bu yasayı uygulaması, Amerika'nın İran'a karşı nükleer yaptırımları tekrar uygulayacağı 3-6 aylık tanıdığı sürenin ardından yapılacak yaptırımların etkisini önemli oranda azaltabilir.
Fakat yine de Euro için Avrupa Birliği komiseri Valdis Dombrovskis 'e göre Avrupa bankalarının Amerika'nın İran karşıtı yaptırımlarına rağmen İran ile işbirliğinde" kısıtlı bir" etkisi olacaktır.
Yaptırımları engelleme yasasının gerçekleşmesi, Avrupa Birliği'nin Bercam anlaşmasını korumaya dayalı çalışmalarını gözler önüne sermeye ilaveten daha geniş boyutta Avrupa ve Amerika'nın ticari yarışması çerçevesinde değerlendirilebilir. Amerika başkanı Trump'ın ithalat ürünlerine uygulanan gümrük tarifelerinin arttırmasına dayalı yeni ticari eylemi, Avrupa Birliği'nde başta Almanya olmak üzere ihracat eksenli ülkelerin ekonomisini etkilemektedir ve bu yüzden Avrupa, Amerika ile olan ticari ilişkilerinden kaygılıdır.
Amerika başkanı Trump'a göre Atlantik kıyıları arasındaki mevcut ticari süreçten Avrupalılar büyük kâr etmişlerdir; halbuki Amerika büyük zarara uğramıştır. Trump mevcut ilişkileri tekrar tanımlayarak bu süreci ters çevirecek girişimlerin gerekliliğini vurguluyor ve bu yüzden alüminyum ve çelik ithalatı için yeni gümrük vergileri uygulanmasını önemle vurguluyor. Nitekim bir konuşmasında" bu süreci değiştireceği, zira Avrupa Birliği'nin, Amerika ile ticaret alanında korkunç hareket ettiğini" söyledi.
Buna rağmen Avrupa bu bağlamda sert tepki göstererek Amerika'nın daimi olarak Avrupa ülkelerini alüminyum ve çelik gümrük tarifelerinden muaf tutmaması halinde Amerika ile hiçbir ticari müzakere yapmayacağını, üstelik Amerika'ya karşı telafi girişimlerinde bulunacağı uyarısında bulundu./