Hasan Ruhani ve Eşref Gani'nin görüşmesi
-
Hasan Ruhani ve Eşref Gani'nin görüşmesi
İran İslam cumhuriyeti cumhurbaşkanı, Afganistan cumhurbaşkanı Eşref gani ile görüşmede Tahran'ın her zaman bu ülkede barış ve istikrarı desteklediğine işaretle, güvenli ve istikrarlı bir Afganistan'ın gelişmiş bir bölge için gerekli olduğunu belirtti.
Hasan Ruhani Çin'de düzenlenen ŞİÖ zirve toplantısı kulisinde Eşref Gani ile görüşmede kendisinin Afganistan'da ateşkesin önerisini olumlu karşılayarak, ülke içi görüşmelerin ilerlemesi ile bu ülkede istikrar ve gelişmenin yaşanmasını umut etti.
Ruhani uyuşturucu madde üretimi ve kaçak transferi, ayrıca terörist gruplarla mücadelenin zaruri olduğunu, belirterek, bölge ülkelerin yardımları ile bu sorunlarla mücadele edilmesi gerektiğini, zira Afganistan'daki bazı bağnaz tarafların boş ithamlarla İran'ı teröristlere destek vermekle suçladıklarını söyledi.
Hal bu ki İran İslam cumhuriyeti Afganistan'ın işgal dönemi, iç savaş gibi çeşitli dönemlerde her zaman bu ülkede barış ve istikrarın sağlanmasını desteklerken, bu bağlamda hiçbir yardımdan çekinmedi.
Bu arada iran ve Afganistan'ın ŞİÖ gibi çeşitli bölgesel ve uluslararası kurum ve teşkilatlara katılması başta güvenlik olarak çeşitli ikili işbirliği alanların gelişmesine katkı sağlayacaktır.
Siyasi meseleler uzmanı Seyid İshak Delcu bu konuda şöyle diyor: İran İslam cumhuriyetinin Afganistan barış sürecindeki rolü ve bu ülkeye yaptığı ekonomik yardımlar köklü ve temellidir. Tarih boyunca iki ülke arasındaki ilgi ve gönül bağları sürekli devam etmiştir. Afganistan İran İslam cumhuriyetinn rolü ve kapasitelerinden kendi durumunun güvenliği ve ekonomi kalkınması için yararlanmalı.
Son zamanlarda İran İslam cumhuriyetinin girişimleri ile Afganistan'a sunulan yeni kapasitelerden biri, uluslararası pazarlara ulaşmak için stratejik Çabahar limanına ulaşmasını sağlamaktır. Bölge ülkeleri tarafından Afganistan'a uygulanan bazı kısıtlamalar nedeni ile İran İslam cumhuriyeti gereken kolaylıkları sağlayarak, Afganistan'ın Çabahar limanından Hindistan ve oradan da uluslararası piyasalara ulaşmasını sağlıyor.
Afganistan ekonomi uzmanı Sohrab Behman, Çabahar limanından yapılan ticaretin Karaçi limanından yapılan ticarete nazaran yolun yaklaşık 700 km azalacağını ve bunun da Afgan tacirleri için bir meziyet olduğunu, Pakistan tarafından uygulanan sorunlar ve yüksek vergi oranı gibi konular nedeni ile Afganistan için Çabahar limanından ticaretin faydalı olduğunu belirtiyor.
Her hal karda İran İslam cumhuriyeti Afganistan'ın ikili ilişkilerin gelişmesi bağlamında özellikle de su konusunda varılan anlaşmalara bağlı kalmasını bekliyor. Zira Afganistan'a yakın bölgelerde kuraklığın yaşanması bu ülkeye hiçbir yararı olmazken üstelik çevreye yıkıcı etkileri de olur. /