Trump’tan AB firmalarına yönelik yaptırım tehdidi

Amerika’nın popülist Başkanı Donald Trump Avrupa’nın Bercam nükleer anlaşması ile ilgili girişimlerini etkisiz hale getirmek için İran ile ticarete devam eden Avrupalı firmalara tamamen yaptırım uygulamakla tehdit etti.

Trump, Avrupalı firmalar Amerika Bercam nükleer anlaşmasından çekilmesinin doğuracağı sonuçlardan etkilenecekleri uyarısında bulundu.

Aslında Amerika Başkanı Donald Trump’ın Pazar günü savurduğu yeni tehditleri bir nevi Trump’ın Avrupalı ticari ortaklarına karşı ticari politikalarını hızlandırma anlamına geliyor.

Bu arada Mayıs 2018 tarihinde de Amerika Başkanı Trump’ın milli güvenlik danışmanı John Bulton bir açıklama yaparak, Amerika yönetimi Bercam nükleer anlaşmasına bağlı kalan Avrupa ülkelerini yaptırımlarının hedefi haline getirebileceği ihtimalinden söz etmişti. Amerika milli güvenlik danışmanı Bulton açıklamasının devamında şöyle demişti: Bu durum Avrupalı ülkelerin uygulamalarına bağlıdır.

Şimdi görünen o ki Avrupa birliği Tahran yönetimini Bercam nükleer anlaşmasında kalması için ikna etme yönünden yeni bir destek paketini açıklamasına yaklaşıldığı bir sırada bu durum Washington yönetimini İran İslam Cumhuriyeti nizamına yeniden nükleer yaptırımları dayatmasının etkisini azaltması yönünde kaygılandırmaya başladı. Bu doğrultuda ABD Başkanı Donald Trump en yeni açıklamasında İran’da kalmak ve ticari faaliyetlerine ve anlaşmalarına devam etmek veya İran’da yatırım yapmak isteyen Avrupalı firmaları ciddi bir şekilde tehdit etmeye çalıştı.

Gerçekte ABD Başkanı Trump’ın dünya ile ve hatta Avrupalı ortakları ile teamülü tamamen tek yanlı eğilimlere ve temellere dayanıyor ve bu teamülde Trump bir tek Amerika’nın mutlak çıkarlarını ve hedeflerini gözetliyor ve bunu yaparken de açıkça Avrupalı ortaklarını ve ticari ve iktisadi rakiplerini tehdit ediyor, nitekim Washington yönetiminin Avrupalı ticari ve iktisadi ortakları da ABD’nin popülist Başkanı Trump’ın ticari ve iktisadi alanlarda aldığı tek yanlı kararlardan etkilendiği ve bu durumdan ciddi derecede rahatsızlık duydukları gözleniyor.

Bu şartları değerlendiren Avrupa liderleri ise ABD Başkanı Trump’ın ancak kendi çıkarları doğrultusunda adım attığını düşünüyor. Örneğin Amerika Başkanı Trump Amerika Avrupa ile ticarette 150 milyar dolar zarara uğradığını ileri sürerek Avrupa ülkelerinden ithal ettikleri bazı ürünlerin tarifelerini yükseltti. Bu karar ise Avrupa ülkelerinin sert itirazlarına yol açtı.

Bercam nükleer anlaşması konusunda da durum pek farklı sayılmıyor. Avrupa birliği kendi çıkarları doğrultusunda Bercam nükleer anlaşmasını korumak istiyor, ancak ABD Başkanı Trump Amerika’nın bu anlaşmanın uygulanmasından hiç bir kazancı olmadığını iddia ederek 8 Mayıs 2018’de bu anlaşmadan çekildiğini açıkladı. Şimdi de Trump her ne şekilde olursa olsun Avrupa’nın bu anlaşmayı korumasını etkisiz hale getirmeye çalışıyor. Nitekim Trump’ın en son Avrupalı firmaları İran’da faaliyetlerini sürdürmeleri konusunda uyarması ve onları yaptırımla tehdit etmesi de bu çerçevede değerlendiriliyor.

Ancak her halükarda Avrupa Bercam nükleer anlaşmasını korumak ve İran İslam Cumhuriyeti ile ilişkilerini sürdürmek istiyor. Avrupa liderlerine göre Bercam nükleer anlaşması sadece nükleer açıdan önem arzetmiyor ve aynı zamanda bölgede istikrarsızlığa son verme konusunda da etkili bir anlaşma sayılıyor.

Her halükarda şimdi Trump’ın İran’ı inzivaya itmek ve Bercam nükleer anlaşmasını yok etmek için savurduğu tehditlerin artık etkili olmadığı ve sadece Trump’ı ve Amerika’yı dünyada daha da inzivaya ittiği söylenebilir.