Moskova’dan Bercam’ın etkili olduğuna vurgu

İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan Bercam nükleer anlaşması bir kaç yıllık sıkı müzakerelerin ardından sonucu ulaşan bir anlaşmadır.

5+1 grubunun Amerika dışındaki diğer üyelerine göre bu anlaşma İran’ın barışçıl nükleer programını gözetimi alanında önemli rol ifa etmiş, ayrıca bölge ülkeleri arasında nükleer yarışın tetiklenmesini engellemekte de etkili olmuş, ayrıca uluslararası güvenliğin üzerinde de olumlu tesiri söz konusu olmuştur. Üstelik bu anlaşma İran’ın barışçıl nükleer programı ile mücadele bahanesi ile askeri saldırı düzenlenme ihtimalini de ortadan kaldırmıştır.

Bundan başka Bercam nükleer anlaşması uluslararası benzer konuların siyasi yollardan çözümlenmesi için iyi bir emsal teşkil etmiştir. Hal böyleyken bu anlaşmanın bozulması hiç kuşkusuz uluslararası barış ve güvenliğin üzerinde olumsuz etkisi olacaktır.

Bu yüzden son aylarda Rusya, 5+1’in bir üyesi olarak defalarca Bercam nükleer anlaşmasının etkili bir anlaşma olduğunu vurgulamaya başladı. En son Rusya’nın ABD’deki büyükelçisi Anatoli Antonov da ülkesi Bercam anlaşmasının korunmasını istediğini belirterek, bu anlaşmanın etkili olduğu ispat edilmiş bir konu olduğunu açıkladı.

ABD Başkanı Trump ve Rusya lideri Putin’in Helsinki’de görüşmesinde Bercam anlaşması gündeme geldiğini belirten Rus diplomat Antonov, Moskova bu konuda Washington yönetimi ile görüş ayrılığı yaşadığını ve Amerika’nın aksine bu anlaşmanın korunmasından yana olduklarını vurguladı. Bercam anlaşmasını bir saraya benzeterek korunma zaruretine vurgu yapan Antonov, konu çok basit olduğunu, inşaatı üç yıl süren bir sarayı yıkmanın doğru bir iş olmadığını, zira bir yapıyı yıkmanın çok basit olduğunu, fakat yeniden inşa edilmesi çok zor olduğunu ifade etti.

Moskova yönetimi şimdiye kadar bir çok kez Bercam anlaşmasına karşı tutumu değişmediğini ve bu anlaşmanın devam etmesini istediklerini vurguladı. Moskova’ya göre Washington yönetimi İran ile ihtilaflarını çözümlemek için başka yolları araması gerekiyor ve bunun için Bercam anlaşmasını tehlikeye atmak asla mantıklı ve akılcı bir hareket sayılmıyor.

Rusya lideri Putin ise ABD Başkanı Trump ile görüştükten sonra yaptığı açıklamada şu ifadeye yer verdi: Bizce Bercam nükleer anlaşması bölgede nükleer silahların önlenmesine katkı sağladı ve bu yüzden korunmalı ve yok edilmemelidir.

Ancak Rusya’nın bu tutumuna karşın Amerika Başkanı Trump halâ Bercam’ın yok edilmesine vurgu yapıyor. Bilindiği üzere Trump 8 Mayıs 2018’de bu anlaşmadan çekildiğini ve İran’a eski yaptırımları ve daha ağır yeni yaptırımları dayatacaklarını açıkladı. Trump anlaşmadan çekilmesine gerekçe olarak anlaşmanın tamamen İran lehine olduğunu ve Amerika’nın bu anlaşma ile İran’ın nükleer silah üretmesini engellemeyediğini ileri sürdü. Oysa Bercam nükleer anlaşması BM güvenlik konseyi tarafından onaylanan uluslararası bir anlaşmadır ve ayrıca UAEK bu anlaşmanın uygulanmasını gözetleyen uluslararası muteber bir kurumdur. UAEK şimdiye kadar da defalarca İran’ın bu anlaşmaya bağlı kaldığını onaylamıştır.