Nükleer anlaşma, Avrupa'nın pratik girişimlerinin dolambacında
İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, Euronews'e yaptığı açıklamada, nükleer anlaşmadan ABD'nin çekilmesinden sonra Avrupa ile ilişkilerin önemine vurgu yaparak, Avrupalılar'ın nükleer anlaşmaya siyasi taahhüdünün yanısıra gelinen noktada Avrupalılar'ın pratik girişimlerini görmeye ihtiyaç olduğunu vurguladı.
İran Dışişleri Bakanı Zarif sözlerinin devamında, Avrupa'nın sadece açıklama yapmak ve bildiri yayınlamakla yetinmemesi gerektiğini ifade ederek, İran'ın Avrupalılar tarafından bankacılık münasebetleri, yatırım, ulaştırma, küçük ve orta ölçekli firmalara destek gibi konularda pratik ve uygulanabilir çözümleri gerçekleştirmeye ihtiyacı olduğunu kaydetti.
Şu sıralarda, Avrupalı ülkelerin nükleer anlaşmanın bekası için çaba ve çalışmalar artmıştır.
Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Avrupalılar'ı İran ile işbirliği konusunda tehdit ederek, İran ile işbirliği yapmaları halinde Washington'un yaptırımlarına maruz kalacaklarını söylüyor.
Bu durum, Avrupalı ülkelerin ABD'siz nükleer anlaşmanın korunması için bulundukları yükümlülüklerinin garantisi konusunda açık bir vizyonu sunmuyor.
İran İslam Cumhuriyeti "Avrupalı nükleer anlaşma"nın korunması için Avrupa Yatırım Bankası üzerinden kredi ve olanakların sunulması, Avrupa ülkelerinden İran'a doğrudan para transferi gibi şartların gerçekleşmesini istemiştir.
Bu girişimler nükleer anlaşmanın ayrılmaz parçası sayılıyor.
Gelinen noktada Avrupalılar, ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinden sonra bu hususları temin etmeleri gerekiyor.
Eğer Avrupalılar İran'ın öne sürdüğü şartlarını yerine getirmezse o zaman nükleer anlaşma diye bir anlaşma kalmaz.
Bu çerçevede İran Dış İlişkileri Stratejik Konseyi Başkanı Kemal Harrazi şöyle diyor: ABD'nin nükleer anlaşmadan yasa dışı olarak çekilmesiyle, anlaşmanın diğer tarafları, İran'ın ABD'nin dayattığı yaptırımları geride bırakması için yardımda bulunmalılar, aksi takdirde, İran'ın nükleer anlaşmada tutulmasının bir faydası olmayacak.
Bu açıklamalar, Avrupalılar başta olmak üzere nükleer anlaşmanın diğer taraflarının, siyasi slogan ve nükleer anlaşmanın korunması için sıklıkla yaptıkları vurguları aşması ve İran'ın isteği ve nükleer anlaşmada belirtildiği gibi pratik adımlar atmaları gerekiyor.
Sırf söz ve açıklamalar, ABD'siz nükleer anlaşmanın bekası için hiçbir şansı yok ve "Avrupalı nükleer anlaşma"nın korunması için yegane şart, uygulanır yasal ve sağlam güvenceyle pratik girişimlerde bulunulmasıdır.
Bu bağlamda İngiltere'nin Tahran Büyükelçisi Robert Macaire Tahran'da son sıralarda düzenlenen bir oturumda yaptığı açıklamada, "nükleer anlaşmaya desteğimiz siyasi slogan ile sınırlı kalmamalı, çalışmaların sürmesi için pratik adımlar atılmalı" diye konuştu.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian da, İran'ın kendi ham petrolünü kolay şekilde satabilmesi için gereken şartların Avrupa tarafından sağlanması gerektiğini ifade etti.
İran İslam Cumhuriyeti'nin nükleer anlaşmada tutulması için bu uluslararası anlaşmanın menfaatlerinden Tahran'ın yararlanması gerekiyor. Yoksa, nükleer anlaşmanın bekası mümkün değil.
Avrupalılar, pratikte nükleer anlaşmanın korunmasını istediklerini kanıtlamaları gerekiyor.
ABD'siz nükleer anlaşma sayesinde İran ve Avrupa'nın işbirliği için kabul edilebilir güvenceyle belli çalışma çerçevesi ancak pratik ve uygulanabilir adımlarla çizilebilir.
İki yönlü bu yolun tahakkuk bulması, hem İran hem de Avrupalı ülkelerin lehinedir.
Avusturya'nın Tahran Büyükelçisi Stefan Scholz'in ifadesine göre, AB, finansal kanalların açılmasını istiyor çünkü İran'a ihracatın kesilmesi yüzünden yaklaşık 10 milyar dolar zarar görmüştür./
