ABD; İran ve uluslararası yasalara karşı
Sonunda ve aylar süren tehditlerin ardından Amerika devleti İran İslam Cumhuriyeti’ne dayatılan ve Bercam nükleer anlaşması çerçevesinde askıya alınan yaptırımları yeniden uygulamaya başladı.
7 Ağustos Salı günü Amerika’nın doğusunda yerel saate göre sabahın ilk saatlerinden itibaren 2015’te İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan Bercam nükleer anlaşması yürürlüğe girdikten sonra askıya alınan nükleer yaptırımlardan bazıları yeniden uygulanmaya başladı.
Dolarla alış veriş yasağı, altınla alış veriş yasağı, otomotiv sektöründe yatırım yasağı, çelik alış verişi yasağı, uçak ve yedek parçaları satışı yasağı, Amerika Başkanı Donald Trump’ın talimatı üzerine İran İslam Cumhuriyeti’ne dayatılan haksız ve illegal yaptırımlardan bazılarıdır. Bundan başka Amerika yönetimi Kasım ayında da bankacılık ve petrol sektörlerine yeniden yaptırım uygulamayı planlıyor.
Aslında Amerika Başkanı Donald Trump’ın 7 Ağustos tarihinde uyguladığı bu yaptırımlar sadece yedi ülkenin Avrupa Birliği Dış Politika Sorumlusu ile birlikte iki yılı aşkın sıkı müzakerelerin ardından vardıkları uluslararası bir anlaşmanın çiğnenmesi değildi. Gerçekte Amerika bu hareketi ile resmen bu anlaşmayı onaylayan BM güvenlik konseyinin 2231 sayılı kararnamesini de hiçe saymış oldu. Temmuz 2015’te ve nükleer anlaşmadan hemen sonra onaylanan bu kararnamede İran ve 5+1 grubunun imzaladığı Bercam nükleer anlaşması kararnamenin metninin bir parçası olarak kabul edildi. Anlaşma metninde ise Amerika devleti açık ve net bir şekilde İran İslam Cumhuriyeti nükleer anlaşmaya bağlı kaldığı sürece İran’a dayatılan yaptırımların askıya alınması yönünde yükümlülük üstlendi. İran İslam Cumhuriyeti ise Bercam nükleer anlaşmasını gözetleyen tek resmi ve yüksek kurumun 12 raporunda vurgulandığı üzere bu anlaşmaya ve tüm maddelerine bağlı kaldı ve anlaşma çerçevesinde tüm yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdi.
Amerikalı gazeteci yazar Jennifer Rubin Washington Post gazetesinde yayımladığı yazısında şu ifadelere yer verdi: Tahmin edildiği üzere Trump’ın tek yanlı ve akılsızca kararı ve Bercam nükleer anlaşmasından çekilmesi Amerika’yı inzivaya itti, oysa İran uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmişti.
Öte yandan uluslararası camia da Trump’ın İran ve BM güvenlik konseyi kararnamesine karşı olan kararına çok sert tepki gösterdi.
Trump kararını açıklar açıklamaz AB troykası ve Avrupa Birliği Dış Politika Sorumlusu Federica Moghrini ortak bildiri yayımlayarak Amerika’nın Bercam’dan çekilmesini sert bir şekilde eleştirdi.
AB ayrıca Avrupalı firmaları Amerika’nın tek yanlı yaptırımlarından korumak için bugünden itibaren engelleyici yasasını yürürlüğe koydu.
Gerçi Amerika’nın dayatmacı ve tehditvari tutumu ve uluslararası mali düzen üzerindeki sultası yüzünden bazı firmaların Amerika’nın yaptırımlarına uyarak İran ile işbirliği yapmaktan kaçınmaları beklenen bir durumdur. Fakat yine de bu yaptırımlar Amerika ile müttefiklerinin ilişkilerini de olumsuz yönde etkilediği gözlerden kaçmıyor.
