Amerika'nın İran ve Rusya'ya karşı yaptırımları yoğunlaştırma lafazanlıkları
-
ABD-İran-Rusya
Başta rakipler ve muhalifler olmak üzere diğer ülkelere çeşitli yaptırımlar uygulamak, Amerika yönetimi ve özellikle de başkan Trump'ın dış siyasetinin temel erkanlarından biri haline gelmiştir.
Washington yetkilileri yaptırım uygulayarak kendi isteklerini diğer ülkelere dayatabileceklerini sanıyorlar. Bu bağlamda Amerika dışişleri bakanı Avrupa ve Avrasya işlerden sorumlu yardımcısı A. Wess Mitchell şöyle diyor:
Yaptırımlar stratejik araçlardır ve hali hazırda Amerika dünya çapında 4190 adet yaptırım uyguluyor, bunlardan 580'i Rusya'ya karşıdır.
Washington'un yaptırım siyasetlerinin en son örneğinde Amerika enerji bakanı Rick Perry, Moskova'da mevkidaşı Alexaner Novak ile görüşmede Rusya ve İran'a yaptırımların yoğunlaşması tehdidinde bulundu. Perry'nin belirttiğine göre Amerika, enerji alanında, örneğin North Stream-2 gaz boru hattı gibi enerji projelerinde Rusya'ya karşı çifte yaptırım uygulamak istiyor.
Amerika enerji bakanı aryıca İran'a karşı petrol yaptırımları konusunda da, Amerika'nın kendi tabirine göre "medeniyetsiz tutuma sahip" ülkelere karşı baskı uygulamak için enerji aracını kullanmaya tamamen hakkı olduğunu söyledi. Rick Perry, "Tahran siyaseti kabul edilemezdir ve biz İran hükümetini belirli sinyaller gönderdik, eğer onların dünya toplumuna karşı sorumluluk taşımazlarsa yaptırım ile karşı karşıya gelecekler" şeklidne iddiada bulundu.
Görünüşe göre Amerika İran ve Rusya'yı Washington'un tamahkarlıklarına teslim olmaları hedefi ile onlara uyguladığı yaptırımları yoğunlaştırmaya karar vermiştir. Fakat tüm bu tehditlerden öte, onların gerçek hedefleri ve de başta petrole karşı olmak üzere yaptırımların uygulanması konusunda diğer konular mevzu bahistir.
Rusya'ya karşı enerji alanında yaptırımlar konusunda, Moskova'ya göre Amerika'nın hedefi Rusya'nın 2016 başkanlık seçimlerine müdahale iddiası nedeni ile cezalandırmak değil, asıl sebep Moskova'yı Avrupa enerji piyasasından silmektir. Hali hazırda Moskova bu piyasada en az %30'luk bir paya sahiptir.
Novak ise Perry'nin açıklamalarına tepki olarak, Amerika'nın tutum ve açıklamalarından şiddetle endişeli olduklarını, zira Avrupa ülkelerinin çıkarlarını ve rekabetleri hedef alan yaptırımlar konusunda direndiklerini, fakat Avrupa ülkelerinin doğal gaza ihtiyaçlarının her geçen gün daha da arttığını ve bu gibi doğal gaz boru hatlarının Avrupa kıtasında enerji ihtiyaçlarını karşılamada hayati önem taşıdığını söyledi.
İran konusunda ise Amerika'nın hedefi nükleer yaptırımları iki aşamada hayata geçirerek İran petrolünün satışını engellemek ve İran'ın diğer ülkelerle her türlü mali, bankacılık, ticari ve ekonomi ilişkilerini engelleyerek nihayet İran ekonomisini çökertmektir. Aslında Amerika İran'a karşı geniş çaplı ekonomi savaşına başlamıştır.
Bu konu uluslararası alanda yoğun endişelere sebep olurken, Washington'un bu girişiminin sonuçları hakkında ciddi uyarıları beraberinde getirmiştir. Uluslararası Enerji Ajansı petrol piyasasının kısa vadeli sakin bir döneme girdiğini fakat muhtemelen 2018'in sonlarında doğru yani Amerika'nın İran'a karşı yaptırımlarının uygulanma zamanında fırtınalı günleri olacağını belirtti.
Bu uyarılar Amerika'nın petrol pazarından İran'ın silinmesi ile özel bir olay yaşanmayacağına dair iddialarının çok yanlış olduğunu gösteriyor; üstelik Çin ve Türkiye gibi ülkelerin İran'dan petrol alımına devam edeceklerini vurgulamaları nedeni ile pratikte İran'ın uluslararası enerji piyasasından dışlamanın mümkün olmadığını gözler önüne seriyor./