Rusya ve Çin'in Bercam'a Destek Çıkması

Amerika Başkanı Donald Trump 2015 yılının Nisan ayında İran ve Amerika'nın da dâhil olduğu 5+1 grubu arasında sağlanan Bercam Nükleer Anlaşması karşısında her zaman sert bir tutum sergileyerek bu anlaşmayı tarihin en kötü anlaşması olarak nitelendirmektedir.

Nihayet 8 Mayıs 2018 tarihinde Amerika Başkanı Donald Trump Amerika'nın bu anlaşmadan çekileceğini açıkladı ve 2018 yılının Ağustos ve Kasım aylarında İran aleyhindeki nükleer yaptırımların yeniden uygulanacağına vurgu yaptı. Trump'ın bu tavrı, 4+1 grubunun sert eleştirilerine ve olumsuz tepkilerine sebep oldu.

Almanya, Fransa, Britanya ve Avrupa Birliğinin yanı sıra, Rusya ve Çin gibi ülkeler de bu grubun Doğu bölgesine ait üyeleri olarak Bercam Nükleer anlaşmasının korunması ve bu yöndeki etkili adımların atılmasında ısrarcı olmuşlardır.

Bu doğrultuda Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov Cuma günü Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda Bercam Nükleer Anlaşmasının korunması için Rusya'nın elinden geleni yapacağını açıkladı. Lavrov, Amerika'nın tek taraflı olarak Bercam Nükleer Anlaşmasından çekildiğini belirterek şu açıklamada bulundu:" Rusya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan bu anlaşmanın arkasında durmayı kendi sorumluluğu olarak bilmektedir. İran İslam Cumhuriyeti bu anlaşmadan doğan bütün yükümlülüklerini yerine getirmiş. Bu yüzden Moskova bu uluslararası anlaşmayı korumak için elinden geleni yapacaktır. "

Bu konuda Çin de benzer bir tutum sergilemiştir. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi şöyle bir açıklama yaptı:" Bercam Nükleer Anlaşması ilk etapta imzalayanların lehine ve daha sonra da dünyanın lehine olmuştur. Bu yüzden bu anlaşmanın korunması şarttır. Bu anlaşmanın uygulamaya geçirilmemesi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni itibarsızlaştıracaktır."

Avrupa Birliğinin, Amerika yaptırımlarına uymayacağı ve Amerika'nın İran aleyhindeki yaptırımlarının ikinci etabının başlama tarihi olan 4 Kasım'a kadar İran'a sunulması planlanan anlaşma paketi gibi Bercam Nükleer Anlaşmasının korunması için öngördüğü eylemelerin yanı sıra Çin ve Rusya da Amerika'nın İran'a karşı uyguladığı ambargoların olumsuz etkilerini azaltmak için bağımsız stratejiler geliştirmek peşindedirler.

Böylece Avrupa Birliğinin İran'la yapılan Bercam Nükleer Anlaşma'sının korunması için aldığı önlemler, Rusyalı ve Çinli şirketlerin çıkarlarını korumak isteyen Çin ve Rusya stratejisinden farklı olarak gerçekleşecektir.  Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Çin'in hala bu anlaşmaya sadık kaldığının altını çizerek şöyle dedi: " Çin İran'la olan normal ekonomik ilişkilerini sürdürecektir."

Bunların hepsi göz önünde tutulduğuna hem Batı kanadı ve hem de Doğu kanadı ülkelerinin Bercam Nükleer Anlaşmasının korunması için uygun stratejiler geliştirdiği görülmektedir. Bu konu Amerika'nın İran'a karşı uygulayacağı ambargoların olumsuz etkisinin azaltılması anlamına gelmektedir.

Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini bu konuda şöyle dedi:" Biz, Avrupalılar ve Ruslar ve Çinliler ve diğerleriyle beraber, İran'la ticaretin devam ettirilmesi için belli başlı stratejiler geliştirmekteyiz. Bu strateji sayesinde ikinci etap yaptırımların yapılması bile İran'la ticaretimizi durduramaz."

Rusya ve Çin açısından Bercam Nükleer Anlaşması gibi uluslararası bir anlaşmanın bozulması, uluslararası güvenlik ve barışı de olumsuz etkileyecektir. Bu nedenle bu iki ülkenin üst düzey yetkilileri son zamanlarda defalarca bu anlaşmanın korunması gerektiğine vurgu yapmışlardır. Bu gelişmeler Bercam Nükleer Anlaşmasından çekilerek kendi yasa dışı isteklerini dünyaya empoze etmek isteyen Donald Trump için kesinlikle çok kötü bir haberdir.