Amerika'dan Bercam itirafı
Washigton'un Avrupalı ortaklarını Bercam Nükleer Anlaşmasından çekilmeye ve Amerika ile aynı doğrultuda hareket etmeye ikna edememesinin ardından ABD'nin İran eylem grubu olarak adlandırdığı grubun başkanı Brian Hook, Amerika'nın Avrupalı ülkeleri Bercam Nükleer Anlaşmasından çekilmeye ikna edemediğini itiraf ederek şöyle dedi:" Bercam Nükleer Anlaşmasından çıkmak Amerika'nın kendisi için alınan bir karardır."
Brian Hook, Amerika'nın Avrupalı ortaklarından bu anlaşmadan çekilme gibi bir istekte bulunmadıkları ve Amerika'nın bu anlaşmadan çekilmesinden güdülen hedefin Avrupalıları da Bercam'dan çekilmelerine zorlamak olmadığına değinerek sözlerine şöyle devam etti:" Amerika yaptırımları Avrupalı şirketler ve firmaların cezalandırılması için tasarlanmamıştır."
Hook'un açıklamaları öyle bir zamanda gerçekleşti ki geçen aylarda özellikle de Amerika'nın 8 Mayıs 2018'teki Bercam Nükleer Anlaşmasından çekilme kararının açıklanmasından sonra Washington yetkilileri Avrupalı ortaklarını kendileriyle aynı doğrultuda hareket ederek Bercam'dan çıkmalarına ikna etmek için her türlü görüşmeyi yaptılar. Bu doğrultuda uluslararası toplantıların yapıldığı dönemlerde Amerika yetkilileri Avrupa yetkilileriyle siyasi görüşmeler gerçekleştirdi. Birçok Amerikalı yetkilinin Avrupa Birliği yetkilileriyle görüşüp onları Bercam Nükleer Anlaşmasından çekilmeye ikna etmek için bu kıtaya ziyaret gerçekleştirmesi ve görüşmelerde Avrupa ticari şirketleri aleyhine sözlü tehditlerde bulunması dikkat çekicidir.
Amerika Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton'un bu yöndeki açıklamaları şöyledir:" Washington, Avrupa'ya veya her hangi birine Amerika'nın yaptığı yaptırımları atlatmasına izin vermeyecektir."
Amerika Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da Almanya, Fransa, Britanya, Çin ve Rusya'dan oluşan 4+1 grubunun İran'la olan mali ve finansal kanalları korumak yönündeki çabalarıyla ilgili şöyle bir açıklama yaptı:" 4+1 grubunun bu doğrultudaki girişimleri beni üzgün ve kızgın hale getirdi.
Washington'un bütün çabalarına rağmen, Avrupalı makamlar ilk baştan beri Bercam Nükleer Anlaşmasında kalmaktan olup İran karşısındaki kendi yükümlülüklerini yerine getirmek için yeni yollar arayışındaydılar.
Avrupa Konseyi Başkanı Donald Trusk bu konuya ilişkin Amerika'nın kendi kararlarını başka bağımsız ülkelere ve uluslararası kuruluşlara dayatamayacağını vurgulaması ve Avrupalıların bu anlaşmaya sadık kalacaklarını açıkça söylemesi anlamlı bir ifadedir.
Avrupa güvenliğinin korunması, Avrupa'nın bağımsızlığı, çok yönlü siyasetlerine bağlı kalması ve ayrıca İran ve Avrupa ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin sürdürülmesiyle Avrupa'nın mali çıkarlarının sağlanması gibi sebepler, Avrupalıların Bercam Nükleer Anlaşmasına devam etmeleri için belli başlı sebeplerdir. Bu yüzden Amerika'nın bu anlaşmadan çekildiğinden beri Avrupalı yetkililer farklı yöntemlere başvurarak İran'la olan ekonomik ilişkilerini sürdürmek suretiyle iki tarafın da çıkarlarını korumak istiyor. Bu doğrultuda İran ve Almanya, Fransa, Britanya, Çin ve Rusya'dan kurulu 4+1 grubu ülkelerinin dışişleri bakanları geçen hafta Amerika'sız Bercam Nükleer Anlaşmasının korunması ve Kasım ayından önce uygulanması yönünde mali işlemlerin düzeniyle ilgili anlaşmaya vardılar.
Sadece Avrupa ülkeleri değil, dünyanın kimi ülkeleri de Washington'un İran'a karşı yaptırımlarıyla aynı doğrultuda hareket etmek istemiyor. Nitekim Amerika, petrol üreten ülkelerden İran petrol üretiminin boşluğunun hissedilmemesi için üretim miktarlarının artmasını istemişti ama bu ülkelerin bunu yapmak istemediğinden dolayı petrolün varil fiyatı 80 doları aştı ve böylece Washington'un istekleri göz ardı edildi.
Amerika'nın Kasım 2018'de uygulanacak İran aleyhine yaptığı yaptırımların ikinci etabının yakınlaşmasıyla Brian Hook'un Amerika'nın Avrupalıları Bercam Nükleer Anlaşmasından çekilmeye ikna edemediği itirafı ve bu meselenin değersiz gösterilmesi yönündeki çabalar, Washington'un Bercam siyasetlerinin yenilgiye uğradığını örtbas etmek için yapılan bir girişimdir..
