Lahey divanın oyu, İran ile işbirliği, Amerika’ya eşlik etmemek

İran İslam cumhuriyetinin bm daimi temsilcisi dünya toplumunu Uluslararası Adalet Divanı kararına uymaya ve Amerika hükümetine eşlik etmemeye çağırdı.

Golamali Hoşru Perşembe günü, Uluslararası Adalet Divanı raporu ile ilgili düzenlenen BM genel kurulunda yaptığı konuşmada, İran ile ticari ve ekonomik ilişkilerin kolaylaştırılması ve geliştirilmesine dayalı 2231 sayılı BMGK kararına işaretle, BM üye tüm ülkelerden Bercam nükleer anlaşmasını gerçekleştirmelerini istedi.
Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmadan çekilmesi ve İran’a karşı nükleer yaptırımların tekrar geri gelmesi ardından Tahran Washington’u Uluslararası Adalet Divanı’na şikayet etti.
Uluslararası Adalet Divanı da 1995 yılında İran ve Amerika arasında dostluk, konsolosluk hakları ve ekonomi ilişkileri içeren anlaşmaya dayalı olarak 3 ekim 2018 tarihinde davaya bakma salahiyetine sahip olduğunu belirterek, İran’a karşı ilaç, gıda ve sivil havacılık yaptırımların kaldırılmasına karar verdi.
Uluslararası Adalet Divanı kararı uyarınca Amerika söz konusu dostluk anlaşması çerçevesinde tüm sorumluluklarına bağlı kalarak, İran İslam cumhuriyetine karşı kısıtlayıcı eylemlerden kaçınması gerekiyor. Tabi ki Amerika’nın tek yanlılığa devam ederek Uluslararası Adalet Divanı kararına uymayarak yaptırımlara devam etmesi halinde bu durum İran halkının sağlığı ve yaşamı üzerinde yıkıcı etkileri olabilir.
Başka bir ifade ile Uluslararası Adalet Divanı tarafından verilen kararda Amerika’nın İran karşıtı yaptırımları illegal olarak değerlendirilmişti.
Amerika hükümetinin Uluslararası Adalet Divanı’nın oy birliği ile verdiği karara uymaması ise uluslararası sorumluluğa sebep olabilir ve bu yaptırımlarda Amerika’ya eşlik eden her ülke de suçlu Donald Trump yönetimine yardım etmiş olacaktır. 
Bu bağlamda İran İslam Cumhuriyeti’nin Hollanda büyükelçisi Alirıza Cihangiri, “Uluslararası Adalet Divanı kararı Amerika’ya ilaveten tüm ülkeler için de bağlayıcıdır ve Amerika ve diğer ülkeler de İran’a kısıtlamalardan çekilmelidirler.”açıklamasında bulundu.
Amerika BMGK tarafından onaylanan Bercam nükleer anlaşmaya bağlı kalmazken, üstelik diğer ülkeleri de bu uluslararası anlaşmaya uymaları takdirde onları da cezalandıracağı tehdidinde bulunuyor. Bu ise Amerika hükümetinin diğer ülkelerin içişlerine müdahale ve BM bildirgesinin açıkça ihlali sayılıyor.
Bu şartlarda BM üye ülkelerinden Uluslararası Adalet Divanı kararına dikkat edip güvenerek, Amerika’nın hukuk tanımaz Amerika yönetimi ile İran’a yaptırım konusunda işbirliği yapmamaları bekleniyor. Tabi bu çerçevede çeşitli ülkeler Amerika ile birlikte İrana karşı yaptırım uygulamayacaklarını belirtmişler, bu yüzden bu artan süreçte Amerika’nın daha da inzivada kalması bekleniyor.
Bu bağlamda Rusya dışişleri bakanlığı sözcüsü Maria Zaharova bir kez daha Perşembe günü yaptığı açıklamada bu ülkenin Amerika’nın İran’a yönelik tek taraflı yaptırımlarının illegal olduğuna dayalı ilkeli tutumunu tekrarlayarak, Rusya’nın İran ile enerji alanında işbirliğinin geleneksel olarak iki ülke arasındaki işbirliğinin gündeminde olduğunu belirtti.
Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da Amerika’nın diğer tüm uluslararası kurumlar ve diğer ülkelerin görüşüne aldırmadan hareket ettiğine işaretle, Amerika’nın İran karşıtı yaptırımlarının BMGK kararları olmadığını ve tek yanlı olarak karar alındığını belirtti.
Çeşitli ülkelerin Amerika’nın tek yanlı siyasetlerine eşlik etmemesi, sadece BM bildirgesinde yazılan maddelere uymakla kalmayıp üstelik dünyayı büyük bir kargaşadan kurtaracaktır.
Buna ilaveten ülkelerin hukuka saygınlığı da, Amerika’ya bir mesaj taşıyacaktır: İran lehine olan Uluslararası Adalet Divanı kararına uymamak, uluslararası sorumluluk ve hukuki sonuçları olabilir./