Bercam’ın korunması için Guterres’in dünyaya çağrısı
-
Guterres
İran İslam cumhuriyetinin uluslararası Bercam nükleer anlaşmasına bağlılığının devam etmesi ile birlikte BM genel sekreteri Antonio Guterres bir kez daha Bercam anlaşmasını çok yönlü diplomasinin en önemli getirilerinden bir olduğunu belirterek, bölgesel ve uluslararası aktörlerden söz konusu anlaşmanın devam etmesini garantilemelerini istedi.
Guterres Bercam’ın 2231 sayılı BMGK kararı ile onaylandığının altını çizerek, uluslararası anlaşmanın dünyadaki istikrarın korunması için gerekli olduğunu, Amerika’nın anlaşmadan çekilmesi ve ardından nükleer yaptırımları tekrar uygulaması ile gelişen olayları, bu anlaşmanın önündeki engellerden olduğunu belirtti.
Guterres, Amerika’nın Bercam anlaşmasından çekilmesine rağmen İran’ın anlaşmadaki sorumluluklarına bağlı olduğu bir ortamda dünyadan anlaşmayı garanti etmelerini istiyor. Amerika’nın Bercam anlaşmasından çekilerek İran’a karşı nükleer yaptırımları tekrar uygulamaya koymasından itibaren çeşitli ülkelerin değişik yetkilileri, bu cümleden anlaşmayı imzalayan Avrupa liderleri, Washington’un Bercam anlaşmasından çekilerek bu anlaşmayı açıkça ihlal etmesini kınıyor ve İran ile söz konusu uluslararası anlaşmaya uygun olarak işbirliğine devam edeceklerini vurguluyorlar. Bilindiği gibi Bercam nükleer anlaşması BMGK 2231 sayılı kararı ile de destekleniyor.
2231 sayılı BMGK kararı tüm BM üyelerden Bercam nükleer anlaşmayı yerine getirerek onu zayıflatacak her türlü girişimden kaçınmalarını istiyor. Zira uluslararası anlaşmaların ihlal edilmesi BM gibi uluslararası teşkilat ve kurumların itibarını da zayıflatarak dünyada kargaşa ve kaosun yayılmasına sebep oluyor.
BM genel sekreteri bu konuda ayrıca uluslararası kuruluşlara duyulan güvenin zayıfladığını, uluslararası alanda güç dengesinin bozulmasına ve sorumluluk duyulmadan kanun hakimiyetinin ihlal edilmesine şahit olduklarını belirtti.
Amerika, Washington’un başkan Trump’ın “önce Amerika” siyaseti ve kendi çıkarlarını sağlamak için, BM insan hakları konseyi, Paris iklim anlaşması gibi diğer uluslararası anlaşmalar ve kurumlardan da çekildiği bir ortamda Bercam nükleer anlaşmadan da çekildi. Tabiki bu kararlar diğer ülkeler ve hatta Washington’un müttefiklerinin de tepki ve öfkesine sebep oldu. Zira Amerika’nın uluslararası anlaşmalara bağlı olmaması sadece kurallar açıkça ihlal etmekle sınırlı değildir; alınan kararlar diğer ülkelerin uluslararası anlaşmaları da ihlal etmeleri için örnek teşkil ediyor. Hal bu ki uluslararası kurumlar ve anlaşmalar, çok yönlü siyasetler doğrultusunda , ihtilafların giderilmesi ve savaşların önlenmesi için diplomatik yolların gelişmesi için şekillenmiştir.
Bu bağlamda İran İslam Cumhuriyeti yetkilileri her zaman uluslararası yasalar ve küresel anlaşmalara vurgu yaparak Bercam anlaşmasının ihlalini Washington tarafından büyük bir ihlal olarak değerlendirmişlerdir. Aslında İranlı yetkililer her zaman Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmadan illegal ve tek yanlı çekilmesini, Amerika için büyük bir uluslararası sorumluluk getirdiğini belirterek, BMGK 2231 saylı kararının Amerika tarafından ihlal edilmesinin BM bildirgesi ve uluslararası temel hukukun çiğnenmesi olduğunu belirtmişti.
İranlı yetkililer ayrıca her zaman BM tüm üyeleri ve özellikle Bercam anlaşmasının diğer taraflarından Bercam ile ilgili sorumluluklarına dikkat etmelerini istemiştir.
İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif bu bağlamda Amerika’yı eleştirerek, “Bercam’ın uluslararası bir anlaşma olarak BMGK tarafından bağlayıcı bir karar olarak kayda geçtiğini” söyledi.
Şimdi Antonio Guterres BM genel sekreteri olarak, bir kez daha BM’nin hukuki konumu ve küresel sorumluluğunu hatırlatarak Bercam nükleer anlaşmayı imzalayan taraflardan bu anlaşmayı korumalarını istiyor./