İran'ın uyarıları ve AB'nin SPV'yi vurgulaması

Amerika'nın Mayıs 2018'de Bercam nükleer anlaşmasından çekilmesi ardından AB ve 4+1'e üye olan Avrupa ülkeleri, Amerika'nın bu hareketine karşı muhalefetlerini belirterek uluslararası Bercam nükleer anlaşmanın korunmasını istediler.

AB açısından Bercam anlaşması, uluslararası diğer münakaşaların çözümünde örnek teşkil edebilecek çok yönlü ve başarılı bir anlaşmadır. Bu yüzden AB, İran ile enerji ve ticari ilişkilere devam etmek hedefi ile engelleme yasasını tekrar yürürlüğe koyarak özel SPV mali mekanizmayı oluşturmaya çalışıyor.  Amerika'nın 5 kasım 2018 tarihinde İran'a karşı ikinci etap yaptırımlarının başlamasına rağmen Avrupa'nın oluşturmak istediği SPV mali mekanizması yürürlüğe girmemiştir ve bu mesele de İran'ın itirazına sebep olmuştur.
AB, İran'ın tepkisine karşılık, Bercam anlaşmasını ciddiyetle gerçekleştirmekte olduğunu iddia ediyor. Bu bağlamda AB dış siyaset sorumlusu Federica Mogherini'nin sözcüsü Maja Kocijančić, İran ile ticaret için özel mali mekanizmanın iyi ilerlediğini vurgulayarak, AB'nin de Avrupa ülkelerinin bu bağlamdaki çalışmalarına destek verdiğini belirtti. Fakat SPV mekanizmasının tam olarak ne zaman yürürlüğe gireceği tarihini belirtmeden "çok yakında" çalışmaya başlayacağı vaadinde bulundu. 
Kocijančić Pazartesi günü Brüksel'de yaptığı açıklamada, bu mekanizmanın İran ile Bercam nükleer anlaşmayı korumak için AB'nin daha geniş çalışmalarının bir parçası olduğunu belirtti.
AB sözcüsünün İran ile özel mali mekanizma ile ilgili vurgulaması, Tahran'ın söz konusu mekanizmanın oluşturulmasındaki gecikme hakkındaki uyarısı ardından yapıldı. İran açısından doların sultası ve de Avrupa ekonomisinin Amerika ile iç içe girmiş olması, SPV özel mekanizmanın gecikmesinin başlıca sebebidir.
İran İslam cumhuriyeti dışişleri bakanlığı sözcüsü Behram Kasımi bu bağlamda yaptığı açıklamada, " AB özel mali mekanizmanın oluşturulmasına hüsnü niyet ile girdi ve pozitif siyasi irade gösterdi, fakat zaman aşımı ve geçen aylarda yapılan müzakerelerde, Avrupalıların bu mekanizmanın gerçekleştirilmesinde bir takım ciddi acizliklerle karşı karşıya oldukları daha ciddi hissedildi." Şeklinde konuştu.
İran'ın Bercam anlaşması konusunda AB'ye güvenin azalması nedeni ile İran kendi ihtiyaçlarını bertaraf etmek için başka ülkelere yönelmeye başladı. Bu bağlamda dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif ise "Avrupa ile özel mali mekanizma konusundaki işbirliğine devam edeceklerini fakat Avrupa'yı beklemeyeceklerini, İran halkının çıkarlarını sağlamak için geleneksel ortakları ile görüşmeye devam edeceklerini" söyledi.
Avrupa'ya yapılan bu uyarılar, Amerika'nın nükleer yaptırımlarının olumsuz etkilerini hafifletmek konusunda, Tahran'ın sonsuza kadar Avrupa'nın vaatlerinin gerçekleşmesini beklemeyeceğini açıkça gösteriyor. 
Avrupa ve Amerika arasında uluslararası Bercam anlaşmasının da aralarında olan ve her geçen gün daha da artan ihtilaf konuları dikkate alındığında SPV'nin Avrupa'nın Amerika'nın tek yanlı siyasetlerine karşı bağımsızlık mücadelesinde önemli bir adım sayılıyor.
Amrika'nın uluslararası Bercam nükleer anlaşmasından çıkışı ile ilgili tutumu sırf tek yanlılık, zorbalık ve kendi isteklerini başkalarına dayatmaktan ibarettir. Bu yüzden İran'ın da belirttiği gibi eğer AB gerçekten Bercam nükleer anlaşmanın korunarak devam etmesini istiyorsa, Washington'un tek yanlı zorba tutumuna karşı direnerek İran'ın yasal haklarını savunması gerekiyor./