İran - Irak işbirliği ekseninde bölgenin barış ve güvenliği

İran islam cumhuriyeti petrol bakanı Bijen Namdar Zengene Irak'ın başkenti Bağdat'a yaptığı günü birlik ziyaretinde Irak'ın üst düzey yetkilileri ile enerji alanı başta olmak üzere ikili ilişkiler ve münasebetler etrafında görüş alışverişinde bulundu.

Geçtiğimiz perşembe günü sabah saatlerinde Bağdat'a giden Zengene, Irak'ın cumhurbaşkanı, başbakanı ve petrol bakanı ile yaptığı görüşmelerde petrol ve doğal gaz alanında mevcut sözleşmeleri gözden geçirerek İran firmalarının Irak'ta petrol projelerine katılmaları konusunda görüş teatisinde bulundu.

Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih de perşembe  gece saatlerine doğru İran petrol bakanı Bijen Namdar Zengene ile yaptığı görüşmede Tahran- Bağdat ilişkilerinin gelişmesini bölgede güvenliğin ve istikrarın yararına olacağına vurgu yaptı. Petrol bakanı Zengene de İran ve Irak arasındaki ilişkinin çeşitli alanlardaki seviyesi ve kalitesine ilişkin memnuniyetini ifade ederek İran İslam Cumhuriyeti'nin bu ilişkileri güçlendirmeye hazır olduğunu söyledi.

İran ve Irak iki komşu  ülke olarak dil, mezhep ve dini açıdan bir çok ortak yönleri bulunup iyi bir işbirliğini sürdürüyorlar.Söz konusu sayısız ortak özelliklerin bulunması İran ile Irak'ın işbirliği yolunu kolaylaştırıp yabancı bir iradenin bu münasebetlerde etkin olmayışına neden olmuştur.

İran İslam Cumhuriyetinin Irak'a bakışı politik ve mezhepçi bir bakış açısı değildir ve Tahran'ın isteği güçlü ve birleşmiş bir Irak'tır. Bu siyasetin pratikteki izleri Irak'ın tüm azınlıkları için IŞİD terör örgütünün tehlikesi döneminde görüldü ve İran, Irak'ın merkezi yönetimine IŞİD'ı ortadan kaldırma yönündeki mücadelelerine destek oldu.

Komşuluk, Irak karşısında İran'ın siyaseti ve halklar arasında ilişkiler iki ülke arasındaki münasebetleri iyi bir düzeye getirerek aynı zamanda İran'ı Irak için güvenilir bir ortak haline getirmiştir. Bu bağlamda İran'ın Bağdat büyük elçisi İrec Mescidi İran'ın Irak'a bakış açısının partizan yaklaşımına dayanmadığını ifade ederek, Irak'ın İran'dan dürüst bir arkadaşı olmayacağına vurgu yaptı. Mescidi sözlerinin devamında şöyle dedi: İran güçlü ve tüm alanlarda gelişmiş bir Irak'ı istiyor ve bu doğrultuda Tahran elinden geleni yapmaya hazırdır.

İran, Irak ile siyasi ilişkileri geliştirmenin yanı sıra bu ülkenin toprak bütünlüğü ve milli hakimiyetine özel bir ilgi göstermiş ve Irak'ın istikrarını kendi istikrarı ve güvenliği için gerekli biliyor.Bu  ilkeli ve diplomatik yaklaşım, iki ülkeyi işbirliğini genişletme yoluna koydu ve bu tür bir işbirliği modeli bölgenin barış ve istikrarına katkıda bulunacak. İki komşu ülke yüksek düzey siyasi ilişkilerinin yanısıra, iki ülkenin ekonomik münasebetlerini de geliştirmeye çalışıyorlar. Bu iki ülkenin komşuluğu ve coğrafi koşulları onlar arasında ekonomik işbirliğini kolaylaştırmıştır. 20 milyar dolarlık  ticari hedef gibi planlamalar İran ve Irak'ın ticari ilişkilerinde her iki ülke yetkililerinin ilgi odağında oturmuştur. Halihazırda İran İslam Cumhuriyeti ve Irak arasındaki ticari ilişkilerin değeri yıllık 12 milyar dolara yakın bir rakamı göstermekte. Bu çerçevede Iraklı yetkililer ABD'nin yaptırımlarına rağmen İran ile ekonomik ilişkileri geliştireceklerine vurgu yaptılar. 

Irak dış işleri bakanı Muhammed El Hekim yaklaşık 10 gün önce Bağdat'ta gazetecilerle düzenlediği toplantıda " Amerika'nın İran karşıtı yaptırımları uluslararası değil, tek taraflıdır  ve Irak hükumeti onlara bağlı kalmaya hiç bir taahhüdü yoktur" ifadesini kullandı.

Bununla birlikte, İran ve Irak, ABD yaptırımlarına rağmen ve çeşitli boyutlarda, petrol ve gaz sektörü dahil olmak üzere ekonomik işbirliğini sürdürmeye çalışıyor.Irak Dışişleri Bakanının da belirttiğine göre,muhtemel yollarla İran ile ticaret kanallarının açık tutulması öneriliyor, ikili münasebetlerde  para birimlerinde Irak parasının (dinar) kullanımı bunlardan biridir.