İranlı Deneyimli Diplomatının Üç Günlük Irak Ziyareti

İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, stratejik ve önemli Irak ziyaretinin üçüncü gününde Necefi Eşref’te  Irak Şiilerinin değerli mercii Ayetullah Sistani ile görüştü.

Irak Şiilerinin değerli taklit mercii Ayetullah Sistani, Çarşamba günü İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ile görüşmesinde, Irak’ın komşuları ile ilişkilerini geliştirmeyi sıcak karşılayarak bu ülkenin dostlarının IŞİD terör örgütüne galip gelinmesindeki yardımlarını ve rolünü takdir etti.

İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Irak Şiileri mercii ile görüşmesi büyük bir önem arzediyor. Sözkonusu görüşme iki komşu ülke olan İran İslam Cumhuriyeti ve Irak’ın ilişkilerinin iyi bir yönde geliştiğini ve iki ülkenin de bu alanda gerekli siyasi iradeye sahip olduklarını en önemlisi de Irak’taki en yüksek dini mercinin desteklerini de arkasında aldığını gösterdi

Ayetullah Sistani’nin konumu Irak toplumunda özel ve eşsiz bir konumdur. Bu değerli merciin IŞİD terör örgütü ile mücadeledeki rolü herkesçe bilinmektedir. Irak Şiilerinin büyük mercii  halkı IŞİD terör örgütü ile mücadele için seferberlik çağrısı ve bu güçlerin Irak ordusu ile birleştirilmesi isteği sayesinde, Irak’ta Halk Gönüllü Güçleri veya bilinmiş adı ile Haşdi Şabi gibi etkili ve halka dayalı bir gücün oluşmasına yol açtı. İşte bu güçler IŞİD’in kökünün kazınmasında en büyük rolü oynadı.

Böyle bir ortamda Irak dini mercinin rolü başka boyutlarda da etkinliğini göstermektedir. İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın Ayetullah Sistani ile görüşmesi IŞİD sonrası ve Amerika’nın İran’a karşı yaptırımlarının arttığı bir dönemde İran ve Irak arasındaki siyasi ve ekonomik işbirliklerinin daha da artmasına yardımcı olup bu alanda güvence niteliği taşıdığı söylenebilir.

Hasan Ruhani’nin Irak ziyaretinde Tahran ve Bağdat arasında imzalanan 5 anlaşmada, Nisan 2019’dan sonra İran ve Irak vatandaşlarının karşılıklı olarak ücretsiz vizeler ile yolculuk yapabilmesi ve iki ülke sınırında endüstriyel parkların oluşturulması gibi meselelerde anlaşmaya varılması, günden güne gelişen İran İslam Cumhuriyeti ve Irak ilişkilerinin   stratejik olduğuna dair sağlam bir kanıttır. Bu yolda ise hiçbir üçüncü gün engellemede bulunamaz.

İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin üç günlük Irak ziyaretinde iki ülkenin üst düzey makamlarının tüm alanlarda işbirliklerin ve ilişkilerin artmasına vurgu yapması, Amerika için net bir mesaj içeriyor. Bu mesaja göre İran ve Irak iki komşu ülke olarak her daim sağlam adımlar ile stratejik işbirliklerin artması yönünde ilerlemektedir.

Bu doğrutuda İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Behram Kasımi Salı günü Amerika Dışişleri Bakanlığı İran Özel İşleri Grubu Başkanı Brian Hook’un  Hasan Ruhani’nin Irak ziyaretine ilişkin müdahaleci açıklamalarına tepki olarak  şöyle dedi:” İran ve Irak ilişkilerini devam ettirmek için kimseden izin alacak değiller.”

İran ve Irak kültür, din ve dil alanında birçok ortaklıkları bulunan ülkeler olarak IŞİD sonrası dönemde ilişkilerinin artması için iyi bir zemine sahipler. İran’ın IŞİD’in yenilgiye uğratılmasında Irak milleti ve hükümeti yanında yer aldığı gibi şimdi de İran, Irak’ın güvenilir ve sağlam komşusu olarak bu ülkenin başka ihtiyaçlarını da karşılamaya hazırdır.

İran ve Irak’ın münasebetleri ve işbirlikleri, karşılıklı saygı ve iyi komşuluğun açık bir örneği olarak bölgenin barışı ve istikrarına da yardımcı olacaktır. İran Irak’taki siyasi süreçte sürekli Irak gruplarının birleşmesini ve bu çerçevede yeni Parlamento ve hükümetin oluşturulması ve kurulmasından yana olmuştur.

İran İslam Cumhuriyeti’nin komşuları ve bölge ülkelerine kaşrı siyasetinin net olduğundan dolayı ve ayrıca güvenliğin sağlanması için bölgesel işbirliğinden başka bir çare olmadığı için İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının üç günlük Irak ziyaretinde Irak Şii, Sünni grupları, aşiretleri ve dini mercii gibi Irak’ın farklı grupları ve kesimleri ile görüşmesinin İran’ın Batı Asya bölgesindeki Birleştirici Diplomasisinin göstergesidir.