İran petrol ihracatını sıfırlama, gerçek mi, rüya mı?

İran İslam cumhuriyeti petrol bakanı “gerçi, İran petrol ihracatını sıfırlamak Amerika ve İran’ın iki komşusunun arzusudur, fakat gerçekleştirilemez” dedi.

İran petrol bakanı Bijen Namdar Zengene Çarşamba günü Tahran’da 24. Uluslararası petrol, doğal gaz, rafine ve petrokimya fuarının açılış töreninde yaptığı açıklamada, “görüş sahibi herkes, İran komşusu söz konusu iki ülkenin kendi kapasite ve rezervleri miktarını abarttıklarını biliyor, bu yüzden şovlar ve psikolojik hareketlerle İran'ın petrol açığı telafi edemez” dedi. 
Amerika yönetimi 22 nisan 2019 tarihinde İran petrolü ile ilgili bazı ülkelere tanıdığı muafiyet süresini uzatmayacağını duyurdu. Amerika dışişleri bakanı Mike Pompeo yaptğı açıklamada Suudi Arabistan ve BAE’nin İran’a uygulanan yaptırımdan dolayı dünya petrol piyasasında oluşacak boşluğu dolduracaklarına söz verdiklerini söyledi.
Washington’un Tahran’a karşı izlediği “maksimum baskı” siyseti İran petrol ihracatını sıfırlama politikası ile Beyaz Saray çalışma programında yer almaktadır. Bu yüzden Amerika İran petrol alıcılarının muafiyet süresini uzatmadı. Bu siyaset ise Amerika başkanı Donald Trump’ın tek yanlı diktatörlüğünün devam ettiğini gösteriyor.
Amerika yönetimi İran’ın izlediği tutum ve davranışlarını değiştirmek için her yola başvuruyor; İran milletine karşı ekonomik baskıları yoğunlaştırması da bu çerçevededir. Trump takımı, tek yanlılığı, diğer ülkelerin mutlak anlamda Amerika’ya eşlik etmede tanımlıyor.
Bu bağlamda İranlı hukuk uzmanı ve uluslararası hakim sn. Muhsin Muhibbi “Amerika’nın tek yanlılık çerçevesinde dünyayı kendi çıkarlarına uygun dizayn etmek istediğini fakat bunun hukuken kabul edilemez olduğu” görüşünde.
Amerika’nın İran’a karşı takındığı tutum, dünya enerji güvenliğini de yıkacak ve tüm ülkeler de bundan zararlı çıkacaktır. Bu gerçeklere göre Trump’ın tek yanlı siyasetlerine karşı direnmek, bir zaruret haline geliyor. Amerika’nın tek yanlılığı uluslararası piyasalar ve politikaya da hasar veriyor bu yüzden ona karşı direnmek gerekiyor.
Bazı ülkelerin İran petrol yaptırım muafiyetinin uzatılmamasına karşı açık tutumu ve açıklamaları, Amerika’nın tehlikeli tek yanlılığına yönelik direnişin şekillenmekte olduğunu ve orman yasalarına karşı duyarsızlık yerine kanun hakimiyetinin hakim kılınmakta olduğunu gösteriyor.
Amerika’nın zorbalığına karşı siyaset alanında direnişin şekillenmesindeki belirtilere ilaveten teknik ve bilimsel açıdan da piyasada İran petrolünün alternatifi yoktur. Zira her şeyden önce Amerika’nın tüm iyimserliğine karşı Arabistan ve BAE hem teknik, hem rafineri kapasitesi açısından kendi üretim miktarını arttırma gücünde değiller, bu bağlamda verdikleri vaatler daha çok psikolojik değer taşıyor. 
Üstelik İran’ın hafif petrolün kalitesi Suudi Arabistan ve BAE petrolüne göre daha yüksek olduğu için pratikte söz konusu iki ülke petrolünün alternatif olabilmesini imkansızlaştırıyor. İran petrolü hafiflik, ağırlık ve çeşitli Avrupa ve Asya rafinerilerinde kullanabilme olanağı açılarından da Suudi Arabistan ve BAE petrolüne göre daha üstündür. Bu bağlamda aralarında G. Kore ve Hindistan gibi İran petrolünün önemli alıcıları, Amerika’nın İran petrol yaptırımına itiraz ettiler.
Bu bağlamda G. Kore enerji ekonomi kurumu son zamanlarda yayınladığı bildiride Amerika’nın İran petrolü ile ilgili aldığı karardan öfkeli olduklarını belirterek, piyasada İran’ın ideal petrolüne alternatifin olmadığını duyurdu.
İran petrolü büyük alıcılarının bazılarındaki rafineriler sadece İran ham petrolüne, petrolünün ağırlığı ve kalitesine göre dizayn ve inşa edilmiştir.
Dünya petrol piyasasındaki gerçekler ve İran petrolünün Arabistan petrolüne göre üstün kalitesi nedeni ile pratikte petrol piyasasında İran petrolünün alternatifi yoktur; bu şartlarda petrolün bir siyasi araç olarak kullanılmasının tehlikeli sonuçları olabilir./