Rusya, Almanya ve Fransa Liderlerinden Bercam Nükleer Anlaşmasının Korunmasına Vurgu

Bercam adı ile de bilinen Kapsamlı Ortak Eylem Planı nükleer anlaşması, Temmuz 2015'te Viyana'da İran ve 5+1 grubu arasında imzalandı ve Ocak 2016'da yürürlüğe koyuldu.

Bercam, uluslararası  barış ve güvenliğin korunması çerçevesinde çok önemli bir anlaşma olarak imzalandı. Ancak Amerika bu anlaşmayı yok etmek amacı ile Mayıs 2018'de tek taraflı olarak bu anlaşmadan çekildi. Washington'un Nükleer Anlaşma karşıtı yaklaşımı 4+1 Grubu yani Rusya, Çin, , Fransa,Britanya ve Almanya'nın yanı sıra Avrupa Birliği tarafından da kabul görmedi.
Amerika'nın son zamanlarda İran'a karşı baskılarını arttırarak Tahran'ı bu uluslararası anlaşmadan çekmeye zorlamaya yönelik çabalarına cevaben Rusya, Almanya ve Fransa'nın liderleri üç'lü telefon görüşmesinde Bercam Nükleer Anlaşmasının korunması ve İran ile ekonomik işbirliklerin devam etmesine vurgu yaptılar.
Kremlin Sarayı Salı gecesi yayımladığı bildiride Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Almanya Şansölyesi Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un üçlü telefon görüşmesinde Bercam Anlaşmasını uluslararası güvenlik ve istikrarın korunmasında kilit bir etken olduğuna vurgu yaptıklarını ve bir kez daha İran ile ekonomik işbirliği alanındaki taahhütlerine bağlı kalacaklarını bildirdiklerini duyurdu. "
Söz konusu ülkelerin açısından, Bercam Anlaşmasının dağılması ve feshedilmesi, olumsuz güvenlik sonuçlar doğuracaktır. Almanya ve Fransa ise bu uluslararası anlaşmayı başka uluslararası çatışmalar ve sorunların çözümü için model teşkil edecek önemli çok taraflı bir anlaşma olarak ele almaktadırlar. Rusya da Amerika ile bir çok alanda ihtilaflar yaşayan bir başka küresel güç olarak Bercam konusunda da Avrupalılar ile aynı düşünceyi paylaşmaktadır.
Amerika Başkanı Donald Trump şiddetli bir şekilde Bercam Anlaşmasına karşı çıkarak defalarca bu anlaşmayı Amerika için en kötü anlaşma olduğunu söyledi. Bu doğrultuda Trump 8 Mayıs 2018'de tek taraflı olarak Washington'un bu uluslararası anlaşma karşısındaki sorumluluklarını ayaklar altına alarak Amerika'yı bu anlaşmadan çekti ve İran karşıtı yaptırımları yeniden uygulatmaya başladı. Trump'ın bu girişimi uluslararası arenada özellikle de Bercam Anlaşmasına taraf ülkelerin yoğun eleştirilerine yol açtı.
Britanya Gölge Kabinesi Dışişleri Bakanı ve İşçi Partisi üyesi Emily Thornberry Fars Körfezi'nde gerilimlerin artmasından duyduğu endişeyi dile getirerek Amerika'nın Bercam Nükleer Anlaşmasından çıkarak İran İslam Cumhuriyeti ile diyalog kapılarını kapattığını söyledi. Thornberry Salı günü BBC kanalına verdiği mülakatta, " İran ile yapılan nükleer anlaşması, gelişim sürecinin başlangıcı ve kapısı sayılırdı. Ancak Amerika Başkanı Trump bu kapıyı kapattı." Dedi.
Avrupa Troykası ve Avrupa Birliği ise Amerika'nın bu anlaşmadan yasa dışı bir şekilde çıkmasının ardından İran'ın ekonomik çıkarlarını güvence altına alacaklarını vadetmişlerdi. Bu ülkeler Amerika karşısında siyasi ve sözlü olarak direnmelerine rağmen, şimdiye kadar pratikte verdikleri bu vaatleri yerine getirmek için ciddi bir adım atamadılar.
Bu mesele Tahran'ın tepkisine yol açtı. İran Avrupa'nın bu alandaki vaatlerini yerine getirmemesine tepki olarak 8 Mayıs 2019'da Bercam Nükleer Anlaşmasındaki taahhütlerini azalttığını bildirdi. İran bu tepkisinde taraf olan ülkelerin 60 gün içerisinde bankacılık ve petrol alanındaki taahhütlerini yerine getirmelerine istemişti.
Avrupalı tarafların İran'ın bu tavrını eleştirmelerine rağmen Rusya bu tepkiyi doğal olarak karşıladı.
Avrupalılar artık İran'ın Bercam Nükleer Anlaşması konusundaki stratejik sabrının bittiğinin farkına vararak, artık bu uluslararası anlaşmanın korunması için INSTEX gibi özel mali sistemlerin hayata geçirilmesi için ciddi girişimlerde bulunmaları gerektiğini, aksi takdirde bu anlaşmanın sürdürülemeyeceğinin farkındadırlar./