Maas’ın Bercam iddiası, ileriye kaçmak

Avrupa Birliği ve Avrupa troykası yani Almanya, Fransa ve Britanya, her zaman Bercam nükleer anlaşmayı desteklediklerini ve yürürlükte kalması zaruretini iddia ettiler.

Buna rağmen Amerika’nın mayıs 2018’de anlaşmadan çekilmesi ve Avrupalıların Bercam’ın korunması için İran’a verdikleri vaatleri sürekli tekrarlayarak erteletmelerinin İran’ı tepkiye zorlaması nedeni ile şimdi anlaşmanın korunması için daha büyük bir sorunla karşı karşıya bulunuyorlar.
Bu arada Avrupalılar Bercam nükleer anlaşma ile ilgili olarak en son açıklamalarında Almanya dışişleri bakanı Haiko Maas büyük bir iddiada bulunurken aynı zamanda İran’a da uyarıda bulundu. Maas, İran’ın Bercam’ın ekonomik meziyetlerine ulaşmasının “çok zor” olduğunu söylerken Avrupa’nın Bercam ile ilgili yükümlülüklerine uyacağını iddia etti ve İran’dan da aynı şeyi beklediklerini söyledi!
Aslında Almanya dışişleir bakanı bir nevi Avrupa’yı Bercam anlaşmasındaki sorumluluklarından kurtarmak istiyor. Avrupalılar pratikte bu çok önemli anlaşmanın korunması için pek bir bedel istemediklerini gösterdiler. Gerçi Avrupalılar, Bercam anlaşmasının onların başta uluslararası ve bölgesel güvenlik ve istikrar başta olmak üzere makro çıkarlarını garantilediğini düşünüyorlar fakat yine de Almanya dışişleri bakanı sadece Bercam’ın korunmasının çok zor olduğunu vurgulamakla yetindi.
Maas, “ Amerika’nın Bercam’dan çekildiği son bir yılın ardından Bercam’ı kurtarmamız doğal olarak kolay değildir. Bercam çerçevesinde İran’a vaadedilen ekonomi meziyetler, Amerika’nın bu anlaşmadan çekilmesi ardından çok zor gerçekleşebilir. Buna rağmen biz bunun için mücadele ediyoruz. Dünya bu anlaşmanın varlığı ile daha güvenlidir, yokluğu ile değil.” dedi.
Amerika dışişleri bakanı Avrupa’nın Bercam sorumluluklarına uyduğunu iddia etti. Hal bu ki Amerika’nın Bercam’dan çekilmesinden bir yıldan fazla süre geçerken, AB ve Avrupa troykası, İran ile mali ve ticari özel mekanizma olan INSTEX başta olmak üzere verdikleri vaatleri yerine getiremediler. 
Avrupalıların yükümlülüklerini yerine getirmedeki bu geciktirmeleri ise İran’ın mayıs’in başlarında Bercam'a yönelik sorumluluklarından bazılarını yine Bercam anlaşması çerçevesinde askıya almasına ve Avrupalı taraflara 60 gün süre tanımasına sebep oldu. 
Almanya dışişleri bakanı Haiko Maas aynı zamanda alacaklı bir tavırla, “İran’a güvenmedikleri için Bercam’ı korumaya çalıştıklarını” söyledi. 
Şimdi sorulması gereken soru şu: Acaba Avrupalıların verdikleri vaatleri yerine getirmedikleri için İran’ın onlara güvenmemesi mi gerekiyor, yoksa Avrupalılar, İran’ın şimdiye kadar Bercam’daki tüm sorumluluklarını yerine getirdiği için mi ona güvenmemeleri gerekiyor? Cevap ise, UAEA’nın İran’ın Bercam çerçevesindeki sorumluluklarını onaylayan 14 raporudur. UAEA’nın İran çalışmaları ile ilgili raporları, Avrupa’ya hiçbir bahane bırakmamıştır.
İran’ın aylar önce Avrupalıların INSTEX özel mali mekanizmayı yürürlüğe koymalarını beklmesine rağmen, Avrupalı taraf hala bu bağlamda Tahran’ı oyalıyor. Belki de bu yüzden Tahran, Avrupalı tarafın Bercam’ı koruma kabiliyeti veya esasen iradesi konusunda şüpheye düşmüş ve çareyi, Bercam’ın kaderini belirlemede kesin tavır takınmakta görüyor.
AB Dış İlişkileri Konseyi-ECFR ( European Council on Foreign Relations) sitesinin de belirttiği üzere, “İran, mevcut durumun devam etmesinin kabul edilemez sonucuna ulaşmıştır.”
Şimdi İran’ın AB’ye tanıdığı süre ile artık top AB’nin sahasında ve eğer onlar gerçekten bu uluslararası anlaşmanın korunmasını istiyorlarsa, bir an önce ve İran’ın tandığı 60 günlük süre sona ermeden ciddi ve etkili girişimlerde bulunmaları gerekiyor. 
Fakat eğer Avrupa Bercam anlaşmasının gerçekleşmesinde yine eski siyaseti yani oyalama ve tekrar tekrar vaatlerde bulunma siyasetini izlerse, artık Tahran’dan Bercam’daki yükümlülüklerine bağlı kalmasını bekleyemezler./