Washington’un çifte siyaseti, Pompeo ve Bercam endişeleri!

Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmadan mayıs 2018’de illegal çekilmesine rağmen, Amerikalı yetkililer son açıklamalrında İran’ın Bercam uyarınca sorumluluklarını yerine getirmeme ihtimalinden endişeli olduklarını belirttiler!

Bu bağlamda Amerika dışişleri bakanı Mike Pompeo, ülkesinin Bercam anlaşmasından çekilmesi ve 2018 Ağustos ve kasım’da tekrar tek yanlı yaptırımları uygulamasını umursamadan anlaşmasının dağılma görüntüsünden endişeli olduğunu söyledi.
Mike Pompeo İsviçre’nin başkentinde muhabirlere yaptığı açıklamada, UAEA’nın son raporunun, “yoksa İran nükleer anlaşmaya bağlı kalmadı” endişesi uyandırdığını iddia etti. Pompeo Beyaz Saray’ın sadece çekirdek tepkimelerinden değil, İran nükleer programın diğer unsurlarından da endişeli olduğunu sözlerine ekledi.
Fakat   Pompeo, UAEA genel müdürü yukia Amano’nun Cuma günü dönemsel raporunda İran’ın Bercam anlşamasındaki eksen kısıtlamaları aşmadığı ayrıca zenginleştirme düzeyi ile depolanan zenginleştirilmiş uranyum seviyesine riayet ettiğini onayladığı bir dönemde böyle boş iddiada bulunuyor.
Şimdi sorulması gereken soru şu:
Eğer Bercam anlaşmasının içeriğine ve yükümlülüklerine uymamak olumsuz ise neden, neden Amerika bizzat kabul ettiği sorumluluklarına uymadı? Neden tek yanlı olarak ve hiçbir sebep ve gerekçe göstermeden anlaşmadan çekildi? Başka bir ifade ile eğer Washington, Bercam anlaşmasını İran nükleer çalışmalarının kontrol ve denetlenmesi için uygun görüyorsa neden çekildi ve neden aynı zamanda İran’ın hala anlaşmaya uymasını bekliyor?
Pompeo, başkan Trump’ın Bercam’dan çekilmek için Washington beklentilerini ve hedeflerini karşılamadığını bahane gösterdiğini ve aynı zamanda İran’ın nükleer silah elde etmeye çalıştığını iddia ettiğini unutmuşa benziyor. Trump’ın illegal beklentilerinden biri, ki Pompeo’nun 12 maddede açıkladığı beklentilerinde de yer alan konulardan biri, İran barışçıl nükleer çalışmalarının tamamen durdurulmasıdır. Fakat Washington’un bu talebi Bercam anlaşması ve BMGK 2231 sayılı kararına aykırıdır.
Bu arada Pompeo, İran’ın Washington’un Bercam anlaşmasından çekilmesinden ve Avrupalıların İran zararlarını telafi etmedeki sorumluluklarını yerine getirmedikleri ve oyalama politikası izlediklerinden bir yıl sonra 8 mayıs 2019 tarihinde kendi yükümlülükleri Bercam’ın 26 ve 36. Maddeleri uyarınca azalttığını ilan etmesinden sonra böyle bir açıklamada bulundu. İAEK bu bağlamda 3,67 oranında zenginleştirilmiş uranyum miktarını 4 kata çıkarılacağını duyurdu. İran ayrıca Avrupa’ya Amerika’nın çekilmesi ile İran’ın uğradığı zarar ve ziyanları telafi etmek için 60 günlük bir süre tanıdı. 
UAEA genel müdürünün, İran’ın nükleer çalışmalarda, örneğin zenginleştirme düzeyi ve depolanmış zenginleştirilmiş uranyum miktarı gibi belirlenen seviyeyi aşmadığına dair raporu, İran’ın halen Bercam anlaşması çerçevesinde çalıştığını, fakat yakında bu seviyeyi aşacağını gösteriyor.
Bu konu ise Avrupa’ya, kendi sorumluluklarını yerine getirmeleri için ciddi bir uyarıdır. 
İslam inkılabı rehberi Ayetullah seyit Ali Hamenei 29 mayıs tarihinde İran üniversite hocalarını kabulünde, “hali hazırda kullanılmakta olan baskı aracı, milli güvenlik konseyinin son kararıdır fakat hep bu seviyede durmayacağız ve bir sonraki aşamada başka baskı araçlarından yararlanacağız” dedi.
Trump hükümeti ve hatta Avrupalılar, Amerika’nın artan baskılarına rağmen, Tahran’ın Bercam anlaşmasındaki taahhütlerini gözden geçirmeyeceğini düşünüyorlardı, fakat şimdi Amerikalılar başka bir görüntü ile karşı karşıya bulunuyorlar ve bu da Amerika dışişleri bakanını endişelendiriyor./