Zarif’in Avrupa’da Bercam turu

İran İslam cumhuriyeti dışişleri bakanı, Finlandiya, İsveç ve Norveç’in ardından Cuma günü Paris’te Fransa cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir araya gelecektir.

Dışişleri bakanı, ikili ilişkilerin incelenmesi ve Tahran’ın Bercam ve batı Asya’daki gelişmelerle ilgili siyasetlerini açıklamak üzere Avrupa’nın 4 ülkesini ziyaret ediyor. Zarif bu bağlamda ilk ayakta Avrupa Birliği dönem başkanı Finlandiya’ya gitti.
Muhammed Cevad Zarif dün Finlandiya Dış Ticaret ve Kalkınma bakanı Ville Skinnari ile Helsinki'deki görüşmesinde,  Amerika'nın İran'a karşı ekonomik savaşın etkilerini azaltmak ve tek yanlı girişimleri ile mücadele için,  ikili ticaretlerin arttırılması ve INSTEX  gibi çok  taraflı etkileşimlerin kullanılması gerektiğini söyledi.
Yapılan görüşmede Finlandiya Dış Ticaret ve Kalkınma bakanı Ville Skinnari de   ülkesinin Avrupa Birliği dönem başkanlığını iki ülke arasında ticari ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi için bir fırsat olduğuna değinerek,  Finlandiya'nın Avrupa Birliği Başkanı olarak gerginliklerin hafifletilmesinde yapıcı rolü olacağını söyledi.
Dışişleri bakanının Finlandiya ve ardından İsveç, Norveç ve en sonda da Fransa ziyaretleri, iki önemli mesaj taşıyor. Birincisi, İran İslam cumhuriyetinin etkin ve mantıklı diplomasisine yaptırım uygulanamayacağıdır. Zarif’in Finlandiya’ya Avrupa Birliği dönem başkanı olarak gitmesi, Amerika’nın Zarif’i yaptırım listeye almasına rağmen Avrupa Birliği’nin İran ile ilişkileri geliştirmek ve kendisi ile işbirliği yapmakta kararlı olduğunu gösteriyor.
Avrupa Bercam nükleer anlaşmanın önemli bir tarafı olarak, günümüzde Amerika’nın gerginlik oluşturan siyasetlerinin en yoğun olduğu bugünlerde önemli rolü var ve Avrupa Birliği’nin Bercam çerçevesinde ve bağımsız olarak İran ile etkili ve dürüst işbirliği yapması bekleniyor.
Bu arada Finlandiya ise Avrupa Birliği’nin dönem başkanı olarak Avrupa ülkelerini İran ile ekonomi işbirliğine yönlendirmede önemli role sahiptir. Avrupa, açıkladığı siyasetinde, “Bercam”ın önemli olduğunu belirttiği gibi, pratikte de buna bağlı kalmaları ve vurgulamaları da bekleniyor zira İranlı iş insanları ve tüccarları Bercam çerçevesinde Avrupa’dan daha fazla beklentileri vardır. 
Bercam’ın korunması ve bekası ise Avrupa’nın taahhütlerine bağlı kalmasına bağlıdır. Avrupalılar Amerika’nın Bercam’dan çekilmesinden bu yana, Avrupa’nın Bercam’a destek veren bir güç olduğunu ve Amerika’nın ayrılmasına rağmen Washington iradesi dışında bu uluslararası getiriyor koruyabileceğini ispatlamak için  tarihi bir sınavla karşı karşıyalar.
Bu önemli role göre İran dışişleri bakanının 4 Avrupa ülke ziyaretinin ikinci mesajı ise onlara Bercam sorumluluklarını hatırlatmaktır. Avrupa Bercam sorumluluklarına karşı duyarsızlığı konusunda sorumludur ve İran ise belirli zamanda Bercam çerçevesinde sorumluluklarını azaltmak için 3. Adımını atmaya hazırdır.
Avrupa’nın söz konusu taahhütlerinden biri, İran’ın ekonomik ihtiyaçlarını temin etmektir, böylece Avrupa’nın İran ile özel mali mekanizması INSTEX anlam kazanır.
Bu bağlamda İran dışişleri bakanı pazartesi akşam İsveç’te yaşayan İranlılar ile buluşmasında Avrupa’nın INSTEX konusunda fazlasıyla tutucu olduğuna işaretle, “INSTEX’in sorunları olduğunu, İran petrol parasını da kapsaması gerektiğini” söyledi.
INSTEX’in işlevsizliği aslında Avrupa’nın dolar karşısındaki güçsüzlüğü anlamındadır. Unutmamak gerekir ki Amerika’nın tek yanlı yaptırımları sadece İran’ı hedef almıyor zira diğer ülkeleri de etkiliyor.
Mevcut şartlarda Zarif’in Avrupa turu daha da önem arz ediyor. Dışişleri bakanının Paris’te Fransa cumhurbaşkanı Macron ile görüşmesinde, Fransa’nın Bercam’ın asıl taraflarından biri olarak İran ve Avrupa arasında ekonomi işbirliğini ve anlaşmaların sağlanması ortamını hazırlamak bağlamında Avrupa’nın Bercam’da bağımsız çıkarlarını ne kadar gözeteceği belirlenecektir./