Macron ve Putin’in görüşmesinde Bercam’a yapılan vurgu

Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmadan çekilmesi ardından anlaşmada kalanlar 4+1 grubu olarak Bercam’ın korunmasına vurgu yaptılar.

Bu bağlamda 4+1 üyelerinden Fransa cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Rusya devlet  başkanı Vladimir Putin ile pazartesi günü Paris’te yaptıkları görüşmede Bercam nükleer anlaşmaya saygı duyduklarını ve bölgede gerginliğin azaltılması için girişimde bulunduklarını söyledi.
Fransa cumhurbaşkanı görüşmeden önce de Putin ile görüşmede İran ile gerginliklerin azaltılması, Suriye krizi ve silahsızlanma konularını ele alacaklarını söylemişti.
Görünüşe göre Fransa ve Rusya’nın en önemli ortak düşüncelerinden biri, Bercam nükleer anlaşmasını korumak ve Amerika’nın İran’a karşı maksimum baskı siyasetlerinden dolayı son aylarda Fars Körfezi’nde tırmanan gerginlikleri azaltmaktır.
Fransa Avrupa troykası üyelerinden biri olarak Avrupa Birliği’nin nükleer anlaşmayı koruma bağlamında izlediği siyaset çerçevesinde son haftalarda İran ve Amerika ile bazı görüşmeler gerçekleştirdi. Fransa, aslında Almanya, Britanya ve Avrupa Birliği ile birlikte Amerika’nın Bercam anlaşmasından 8 mayıs 2018 tarihinde illegal geri çekilmesi ardından İran’ın ekonomi çıkarlarını garanti etme vaatleri ile bu anlaşmayı korumaya çalıştı.
Avrupa Birliği ve Avrupa troykası, uluslararası güvenlik ve barışın sağlanması için Bercam anlaşmasını büyük katkıları olan çok yönlü bir başarı olarak görüyor. Avrupalılara göre, Bercam İran’ın nükleer anlaşmadaki sorumluluklarına bağlı kalmasını sağlamakla kalmayıp üstelik bölge ve uluslararası alanda gerginlikler ve sorunların yaşanmasını engellemek ve nükleer silahların yayılmasını önlemekte de başarılı olmuştur. Bu yüzden Avrupa’ya göre Bercam Avrupa’nın önemli diplomasi başarısı sayılıyor ve başarısızlığı ise Avrupa Birliği’nin uluslararası alanda diplomatik ve siyasi konumu için büyük bir yenilgi olacaktır.
Buna rağmen Avrupalılar tek başlarına Bercam’ı koruyamayacaklarını iddia ediyorlar. Fransa dışişleri bakanlığı sözcüsü Agnes von der Muhll bu bağlamda yaptığı açıklamada, “İran’ın Bercam çerçevesinde ekonomi çıkarlarını korumak sadece Avrupalıların sorumluluğunda değildir ve dünya toplumu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2231 sayılı kararın gerçekleşmesinde sorumludur” diyor.
Rusya da Bercam nükleer anlaşmasının uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması için çok önemli bir anlaşma olduğunu belirterek bu yüzden defalarca anlaşmanın korunmasını vurgulamıştır. Moskova Avrupa’nın Bercam’la ilgili çalışmalarını eleştirirken İran’ın karşılıklı kararının meşru olduğunu belirtiyor. Moskova’nın üst düzey yetkililerine göre, Amerika’nın çekilmesi, Trump yönetiminin Bercam karşıtı kararları, İran’a karşı özellikle petrol olmak üzere nükleer yaptırımları tekrar uygulaması, üstelik Avrupalı tarafların pasifliği, mevcut zor ve çetrefil duruma sebep olmuştur. 
Rusya cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in belirttiğine göre Washington’un İran ile varılan nükleer anlaşma Bercam’dan çıkması, Donald Trump hükümetinin yanlış girişimlerinden biridir ve Washington’un çekilmesi ardından bu anlaşmayı korumak ise daha da önemlidir.
Rusya yetkilileri Amerika’nın İran’a karşı tutumunun tamamen uluslararası kurallar ve ilkelere  aykırıdır ve bölge ile dünya barışı ve güvenliğini tehlikeye atıyor; öyle ki çatışma ve savaş tehlikesini arttırıyor. Bu yüzden Bercam ile ilgili krizi sonlandırmak için sadece Amerika anlaşmaya geri dönmekle kalmayıp Avrupalı taraflar, ister Avrupa Birliği veya Avrupa troykası üyesi olsun, bir an önce İran’a verdikleri vaatleri gerçekleştirmek için önayak olmaları ve bu konuda daha fazla beklememeleri gerekir. 
Moskova’ya göre Avrupalıların İran ile özel mali mekanizması INSTEX ile ilgili vaatleri ve ülkelerin İran ile ticarete başlamaları, Amerika’nın uluslararası alanda ve özellikle tek yanlı zorba girişimlerine karşı direnmek için ileriye doğru atılan adım olacaktır.