İran’ın artan füze gücünden Amerika’nın endişesi ve yeni yaptırımlar

Amerika, başkan Donald Trump döneminde İran’a karşı maksimum baskı siyasetini izlerken bu bağlamda Bercam nükleer anlaşmadan çekilmenin ardından çeşitli yaptırımları İran karşıtı siyasetlerinin önceliğine almıştır.

Washington’un İran karşıtı en yeni yaptırımlarında Amerika hazine bakanlığı 28 Ağustos Çarşamba günü, 5 tüzel ve 5 özel kişiyi, İran füze programı ile bağlantılı olma bahanesi ile yaptırım listesine aldı. Amerika hazine bakanlığı bu bağlamda yayınladığı bildiride İran füze programı ile ilgili iki ağır yaptırım listesine aldığını iddia ederek, “bakanlığa bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisinin (OFAC), 13382 sayılı talimat gereği İran rejimi ile bağlantılı iki ağı, İran’da birkaç askeri kurumun yararlanmasına sebep olan gizli tedarik faaliyetlerde bulunmaları nedeni ile hedef alındıklarını” yazdı. 
Amerika hazine bakanlığı bildirisinde söz konusu iki ağdan birinin Hong Kong’da paravan bir firma vasıtası ile,  İran’a uygulanan yaptırımları devre dışı bırakmak ve füze programı ile ilgili ticareti kolaylaştırmaya çalıştığı iddia edildi. Yine bildiride diğer ağın da Savunma Bakanlığı ve Silahlı Kuvvetleri tarafından yönetilen ya da kontrol edilen tamamlayıcı parça işletmeleri adına birçok alüminyum alaşım tedarik ettiği iddia edildi.  
Amerika hazine bakanlığı terör ve mali istihbarat danışmanı Sigal Mandelker bu bağlamda yaptığı açıklamada, “Amerika yönetiminin İran’ın karmaşık planlarla yaptırımları bypass çalışmalarını engellemeye çalışacağını” söyledi.
Buna karşılık İran, yaptırımları teşvik eden Amerika merkezli “Demokrasileri Savunma Vakfı-FDD” ile iş birliği yapan isimleri yaptırım listesine alacağını duyurdu.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abbas Musevi, dün yaptığı yazılı açıklamada, FDD ile bağlantılı kişilere yönelik ilk yaptırım listesinin kısa sürede Yargı Erki ve ilgili diğer kurumlara gönderileceğini belirterek, ilk yaptırım listesinde FDD ile bağlantılı ve İran'a karşı yaptırımlarda etkili olan farklı uyruklara mensup kişilerin bulunduğunu aktardı.
Amerika’nın İranlı özel ve tüzel kişileri İran füze programına yardım bahanesi ile yaptırım uygulaması, Washington’un İran füze gücünü geliştirme programlarını engelleme doğrultusunda alınan bir karardır. Esasen Trump hükümetinin mayıs 2018’de İran’dan 12 maddelik Pompeo şartları çerçevesindeki başlıca istekleri ise İran füze programının durdurulmasıydı. Nitekim Trump ve Pompeo gibi Amerikalı yetkililer başta 4+1 grubu Avrupalı üyeleri olmak üzere çeşitli ülke yetkilileri ile görüşmelerinde İran füze programının durdurulmasına vurgu yaptılar.
Fakat İran İslam cumhuriyeti savunma ve caydırıcılık doktrini çerçevesinde füze programına defalarca vurgu yapmıştır. Esasen İran füze gücünü geliştirmek bağlamında yerli kapasiteler ve uzmanların yeteneklerine dayanmıştır, bu yüzden Amerika’nın İran füze programına oluşturduğu engeller hiçbir zaman bu program sürecini engelleyememiştir. 
Batı Asya meseleleri uzmanı Vladimir Sajin “Tahran’ın füze programlarını güçlendirerek Amerika yaptırımlarına karşılık verdiğini, İran’ın 20 çeşit füze üreterek füze üretiminde önemli ilerlemeler kaydettiğini, Amerika’nın İran füze programını yaptırımlarla durdurma çalışmalarının beyhude olduğunu” söyledi.
Amerika İran’ın nükleer programını, füze programı ile ilişkilendirmek istiyor, bu yüzden Trump Bercam anlaşmasına geri dönmek için İran füze programının nükleer çalışmaları ve özellikle zenginleştirme programının durdurulmasına şartlandırıyor. Trump uluslararası Bercam anlaşmasının İran’ın nükleer çalışmalarını dizginleyemediğini ve Amerika’nın istek ve çıkarlarını özellikle de füze programı ve İran’ın bölgesel siyasetleri için ciddi kısıtlamalar oluşturamadığını iddia ediyor. 
Her zaman modern teknolojilerin kendi tekelinde olmasını isteyen Amerika ve müttefikleri, İran’ın füze denemelerinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 2231 sayılı kararına aykırı olduğunu iddia ediyorlar. Hal bu ki bizzat Amerika Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 2231 kararını ihlal etmiştir. 
İran’ın füze cephaneliği savunma içerikli ve İran’ın caydırıcı doktrini doğrultusundadır. İran’ın füze denemeleri de balistik füzelerin kabiliyetlerini yükseltmeyi amaçlıyor./