İran ve Irak, çeşitli ekonomi işbirliği imkanı olan iki komşu

İran İslam Cumhuriyeti ve Irak cumhuriyeti, bir çok ortaklıkları olan iki komşu ülke olarak, başta enerji olmak üzere çeşitli ekonomi alanlarında olumlu ve farklı işbirliği kapasitelerine sahiptirler. Uzun ortak sınır hattı, çeşitli kültürel, dini ve mezhep ortaklıkları, ve hepsinden daha önemlisi bulundukları coğrafi konum ve aradaki az mesafe ise her iki ülke için karşılıklı ihtiyaçları gidermek konusunda benzersiz fırsat oluşturmuştur.

Irak’ın benzersiz ve döviz getiren uygun pazarı, İran ürünlerinin ihracatı için altın bir fırsat sunarken Irak için de kendi acil ekonomik ihtiyaçlarını İran vasıtası ile karşılama olanağı sunuyor, bu yüzden bu iki önemli konu, İran ve Irak’ı, mevcut ekonomik ilişkilerini daha da güçlendirme ve geliştirmeye sevk ediyor.
İran ve Irak arasında elektrik ve doğal gaz gibi enerji alanındaki işbirliği ve Bağdat’ın enerjiye olan temel ihtiyacı, onların İran ile işbirliğini daha da güçlendirme ilgisini arttırmıştır. Irak kurak bölgede bulunması ve hali hazırda alt yapılarının hazır olmaması nedeni ile enerjiye hayati derecede ihtiyaç duymakta. Tabi ki bu arada İran ise enerji ihtiyacını gidermek ve sağlamak için stratejik ve güvenilir bir ortak sayılıyor. 
Irak hali hazırda yaklaşık 16 bin megavat elektrik üretiyorken 25 bin megavatan daha fazla elektriğe ihtiyacı vardır. Bu şartlarda Irak’ın ihtiyacı olan elektrik enerjisini sağlamak için İran ile işbirliği, büyük önem taşıyor.
Bu çerçevede İran İslam cumhuriyeti enerji bakanı Rıza Erdekaniyan dün Bağdat’ta Iraklı üst düzey yetkililer ile başta enerji olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliği konusunda görüştür. 
Yapılan görüşmede Irak başbakanı Mustafa el-Kazımi başta elektrik olmak üzere enerji sektöründe iki ülkenin işbirliği durumu ve fırsatlarını inceleyerek, “Bağdat’ın komşuları ile en iyi ilişkiler istediğinin” altını önemle çizdi.
Erdekaniyan da gerçekleşen görüşmede, “İran’ın Irak ile en üst düzeyde ilişki ve işbirliği, tüm sektörlerde bu ülkeye destek olmak istediğini” duyurdu. 
İran İslam Cumhuriyeti, batı komşusu olan Irak’a özel ilgi gösteriyor ve en zor şartlarda bu ülke ile işbirliği konusunda kendini sorumlu biliyor. Amerika’nın illegal ve tek yanlı yaptırımları İran ve Irak’ın ekonomik işbirliğini etkilediği bir dönemde İran yine de Irak’a elektrik gibi enerji ihracat anlaşması çerçevesine bağlı kalmaya çalışıyor.
İran İslam Cumhuriyeti ve Irak arasında elektrik ihracatı alanındaki işbirliği 2004 yılından itibaren başlarken hali hazırda en üst düzeyde gerçekleşiyor; öyle ki 2019 yılında günlük 1361 megavat elektrik Irak’a ihraç ediliyordu.
İki ülke arasındaki enerji anlaşması Irak’ın ihtiyacı olan elektriğin %40’ını sağlarken İran’dan Irak’a teknik ve mühendislik hizmetlerin ihracat ve tecrübe paylaşım ortamını oluşturuyor. Bu bağlamda İran enerji bakanı Rıza Erdekaniyan Irak elektrik bakanı Macid Hantuş ile görüşmede bu konuya değinerek, “İran İslam cumhuriyetinin Irak ile enerji ve elektrik şebekelerinin geliştirilmesi konusunda işbirliği yapmak istediğini” ifade etti.
İki ülkenin elektrik ihracatı alanında olumlu işbirliği ve tecrübe dikkate alındığında, bu ülkenin diğer ihtiyaçlarının İran’ın güdümlü işbirliği çerçevesinde en zor şartlarda bile sağlanacağı söylenebilir. İran’dan Irak’a elektrik ihracatı 2 yıllık anlaşmasının ise İran enerji bakanının Bağdat’a günübirlik ziyaretinde imzalanması, iki ülkenin enerji alanındaki olumlu ve hedefli işbirliğinin göstergesidir./