Borrel'den İran'ın BERCAM Anlaşmasından Yararlanma Zarureti İtirafı

Avrupa Birliği ve Avrupa Troykası İran ile yapılan BERCAM nükleer anlaşmasının gerçekleşmesinde önemli role sahiplerdi. Fakat Amerika'nın nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından İran ile ticari ve mali ilişkilerin normalleşmesi ayrıca INSTEX sistemini hayata geçirme gibi vaatlerini yerine getirmeyerek bu uluslararası anlaşma çerçevesinde düşük ve savunulmaz bir performans da çizmişlerdir.

Avrupa Birliği dış siyaset temsilcisi Josep Borrel ise Çarşamba günü Avrupa Parlamentosunda  İran'ın BERCAM nükleer anlaşması avantajlarından yararlanması zaruretine değinerek   Avrupalı tarafların İran ile ticari ilişkilerin geliştirilmesi için çaba gösterdiklerini iddia etti. 
  Borrel, "İran ile yapılan anlaşma sırf nükleer hususlar ile ilgili olmamıştır. Bir tarafı nükleer alandaki taahhütler bir tarafı da İran'ın ekonomik yararlarıdır." Dedi.
Buna rağmen Borrel yaptığı açıklamada İran'ın BERCAM avantajlarından yararlanmasının Amerika'nın tek yanlı yaptırımları yüzünden zor olduğunu belirterek Avrupa Birliği dış girişimler servisinin bu yöndeki taahhütleri yerine getirmek için çaba gösterdiğini vurguladı.  
Avrupa Birliği dış siyaset temsilcisi Amerika'nın İran'a karşı uluslararası yaptırımları geri getirme çabaları ve iddialarına da değinerek Amerika'nın bu çerçevede tetik mekanizmasına baş vurma hakkı bulunmadığını belirtti. 
Borrel'in  İran'ın  BERCAM nükleer anlaşması avantajlarından yararlanma zaruretini itiraf ederek, Amerika'nın tek yanlı yıkıcı yaptırımlarının etkisinin azaltılması için mekanizmalar oluşturulması ve yolların bulunmasına vurgusu  ayrıca  Avrupa'nın verdiği tüm sözlere rağmen yetersiz ve etkisiz girişimlerde bulunması, bir kez daha  Tahran'ın mevcut durumun oluşmasından sorumlu olmadığını gösterdi.  Avrupalılar ya başaramadılar ya da İran'a karşı taahhütlerini yerine getirmek istemediler.   
İran İslam Cumhuriyeti ise Mayıs 2018'de Amerika'nın tek yanlı olarak  nükleer anlaşmasından çekilmesinden sonra bir yıl kadar bu anlaşmadaki taahhütlerine tam bağlı kaldı. Ardından ise anlaşmanın  Avrupalı üyelerinin vaatlerine uymaması yüzünden  BERCAM anlaşmasındaki  taahhütlerini 5 adımda azaltmaya başladı. 
 Avrupalıların  Amerika'nın anlaşmadan çekilmesinin ardından tavırlarına bakınca, İran karşısında verdiği sözleri ve bulunduğu taahhütleri hiçbir şekilde yerine getirmediği ortaya çıkmaktadır. 
Avrupa defalarca  BERCAM nükleer anlaşmasının  bölgesel ve küresel barış ve güvenliğin korunmasındaki  rolüne vurgu yapıp bu anlaşmayı korumak için ellerinden geleni yapacaklarını vaat etmelerine rağmen, Avrupa Birliği ve Avrupa Troykası Amerika baskılarına karşı yeterli iradeye sahip olmaması yüzünden INSTEX dahil BERCAM çerçevesindeki taahhütlerini yerine getirmekten sakındı. 
Avrupa Troykası ayrıca  İran'ın bu anlaşmadaki taahhütlerini kademeli olarak azaltma girişimini kınayarak bu bahane ile   BERCAM anlaşmasındaki tahkim mekanizmasını 14 Ocakta çalıştırıp  İran'ın bu süreci durdurmasını ve ilk haline dönmesini istedi. 
Avrupa Birliği dış siyaset temsilcisi  Josep Borrel BERCAM nükleer anlaşmanın korunması zaruretine ilaveten, anlaşma olmaması durumunda İran'ın  nükleer bomba sahibi bir ülkeye dönüşeceği gibi bir iddiada bulundu. Halbuki Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun sürekli raporlarına göre Tahran'ın  nükleer silaha doğru hiçbir sapması görülmemiştir. Bu raporlarda İran'ın nükleer programının hep barışçıl olduğuna da vurgu yapılmıştır. 
Bu yüzden Josep Borrel, lafazanlık yapmak ve Avrupa Birliği ve Avrupa Troykası'nın boş vaatlerini savunmak yerine, gerçekten BERCAM nükleer anlaşmasının korunmasını istiyorsa   bu alanda pratik adımlar atarak Avrupa'nın pratikte Amerika ile aynı istikamette hareket etmesini engellemesi gerekiyor./