Haf-Herat Demiryolu Hattının Açılışı İçin Geri Sayım

İran ve Afganistan karayolları ve şehircilik bakanlıkları sorumlularının söylediğine göre İran'ın Haf bölgesinden Afganistan'ın Herat bölgesine uzanan demir yolu hattının üçüncü aşamasının yapımı ile bu proje yakın zamanda açılışı gerçekleştirilecektir. Buna paralel olarak İran'ın karşılıksız yardımı ile ilk Herat-Haf yolcu treni de yapılacaktır. Bu çerçevede İran ve Afganistan arasındaki ilişkiler geliştirilecektir.

Şimdi de bu projenin  ikili ilişkileri geliştirmesinin yanı sıra hangi ekonomik avantajları da beraberinde getireceği merak edilmektedir.  Bu hususta bir kaç noktaya değinmek mümkün: 
İlk nokta  Haf-Herat  demiryolu projesinin   İran ve Afganistan arasında Tahran'ın Kabil'e karşılıksız yardımları çerçevesinde varılan anlaşma gereği 13 yıl önce dört etapta başlamasıdır.  Gerçekte 220 kilometre uzunluğa sahip Haf-Herat demiryolu hattının büyük bir kısmı tamamlanmıştır. İlk ve ikinci etaplar İran topraklarında  ve üçüncü etap da Afganistan topraklarında şimdiye kadar tamamlanmıştır.   Dördüncü etap ise üçüncü etabın açılışına paralel olarak başlayacaktır.  İran karayolları ve şehircilik bakanının söylediğine göre  ilk, ikinci ve üçüncü etaplar İran tarafından yapılmış ve açılışa hazırdır. 

Bu alanda dikkat çeken bir başka husus da  yaptırım ve radikalizmin bu projenin yolunda iki önemli engel oluşturmasına rağmen İran ve Afganistan'ın çalışmalarının devam etmesidir.  Başka bir ifade ile  İran milleti düşmanlarının zalimane yaptırımlarına paralel olarak radikalizmin sonucu olan Afganistan'daki güvensizlikler, iki milletin dostane ilişkilerinin gelişmesi yönünde iki temel engeldi.  Ancak İran'ın bu hususa önem vermesi ve Afganistan'ın da bu alanda işbirliği yapması  yaptırım ve tekfirin  asıl hamilerinin  iki kararlı milletin iradesini bozmaktaki  girişimlerini etkisiz bıraktı. 

Buna rağmen  İran'ın demiryolu ağını  Afganistan'a bağlayan  Haf-Herat demiryolu projesinin başlatılması için farklı yönlerden de öneme sahipti.  Uzmanların söylediğine göre  bu demiryolu hattı  yıllık olarak 2 milyon ton  ticari malı taşıyabilir.  Bu açıdan özellikle de sınır bölgelerinde ekonomik gelişme hızı artacaktır.  Ayrıca bu demiryolu hattı, yolcu ve yük taşıma açısından öneminin yanı sıra  Afganistan'ın İran üzerinden açık sulara ve Avrupalı ülkelere bile bağlanması açısından daha da önemli sayılır.   Öbür taraftan ise bu mesele İran'ın da Afganistan üzerinden  Doğu Asya ve Orta Asya ülkelerine bağlanması demektir. 

Haf-Herat demiryolu hattının  bir başka önemli yanı da  Afganistan'ın  İran üzerinden dünyanın farklı noktalarına bağlanmasıdır.  Transit açısından da  Kuzey-Güney ve Doğu-Batı Koridoru gibi transit yollarına erişim sağlanır ve böylece  İranlı tüccarın da Afganistan'a daha fazla yatırım yapma imkanı doğar.  Anılan avantajların yanı sıra   Haf-Herat demiryolu açılışı  İran'ın Güney limanları özellikle de Çabahar limanının  kapasitesinin artması ve deniz transitinin atılımına da yardımcı olacağı unutulmamalıdır.  Kuşkusuz  Çabahar limanının  Afganistan'a bağlanması, transitin gelişmesi, taşımacılığın kalitesinin artması, rekabetin kızışması, masrafların azalması ve randımanın artması bu projenin avantajlarından olabilir. 

İran ve Afganistan  Ortak Odası Başkanı Muzaffer Alihani ise bu hususta şöyle diyor: " Kesinlikle  Haf-Herat  demiryolu hattının açılışı,  Afganistan piyasasında rekabeti arttırıp rakiplerin gücünü de etkiler.  Bu demiryolu hattının  tamamlanması ve açılışı, İran'ın da ihracatını arttırıp  Afganistan'daki  rekabetteki payını büyütür. "

Haf-Herat demiryolu hattı   iç transit ve yolcu taşıma açısından öneme sahip olmasının yanı sıra  Afganistan'ın İran üzerinden dünyaya açılması yönünden de büyük öneme sahiptir.  İran da bu demiyolu hattı aracılığı ile Doğu Asya ve Orta Asya'ya daha kolay bir erişim sağlayacaktır.  Haf-Herat hattının açılışı ve bu hattın  Çabahar limanına bağlanması ile   bu limandan Afganistan'a transit alanında da büyük gelişmelerin yaşanacağını bekleyip görmeliyiz. 

Aslında bu demiryolu hattı, iki ülkenin de sürdürülebilir kalkınma yönünde attığı temel adımlardan biri sayılabilir.  Bu koridor ise Orta Asya ülkelerini de  Çabahar limanına cezbedecektir.