İran’ın UAEA’ya mektubu

Amerika 8 Mayıs 2018 tarihinde BERCAM nükleer anlaşmadan tek taraflı ve hiçbir gerekçe göstermeksizin geri çekilerek nükleer anlaşma uyarınca kaldırılan yaptırımları ve daha fazlasını uygulayarak İran’a karşı yeni yaftalar ve sahte suçlamalarla yeni bir yaptırım savaşı başlattı.

Amerika kendi kararına hiçbir yasal açıklaması olmazken diğer ülkelere de İran’a yaptırım uygulamak için baskı uygulamaya başladı.

İran İslam cumhuriyeti nükleer anlaşmanın korunması için kendi sorumluluklarına bağlı kadı ve bu süreç Uluslararası Atom Enerjisi Ajans’nın ardı ardına 15 raporunda da onaylandı. Fakat bir yıl süren stratejik sabrın ardından İran da Avrupa’nın BERCAM anlaşmasındaki sorumluluklarına bağlı kalmamasına tepki olarak bizzat BERCAM’ın 26 ve 36. Maddeleri uyarınca yine Ajans’ın denetimi altında gönüllü olarak üstlendiği sorumluluklarının bazı bölümlerini askıya aldı.
Bu bağlamda İslami şura meclisinde de onaylanan İran’ın stratejik eylemi, mantıklı bir girişim görünüyor.
İran İslam Cumhuriyeti'nin Viyana'da Uluslararası Örgütler Nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Kazım Garibabadi, "Yaptırımların İptaline İlişkin Stratejik Eylem Yasası"nın onaylanma nedenlerini açıklama amacıyla UAEA'ye ve Ajans üyelerine mektup gönderildiğini, ayrıca mektubun Ajansın belgesi olarak da kaydedildiğini belirtti. 
İran’ın Ajans temsilcisi gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD'nin mayıs 2018'de nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesi ve nükleer anlaşma kapsamında kaldırılan yaptırımları geri getirmesi, muhtelif bahanelerle yeni yaptırımlar uygulaması, yenilgiye uğramış sözde Azami Baskı Politikasına uymayan özel firmalar ve diğer ülkelere yönelik baskı yapmasının bu mektubun önemli gündem maddelerini teşkil ettiğini belirtti.
BERCAM nükleer anlaşması çok taraflı bir anlaşma olarak 2231 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı olarak da kaydedilmiştir. Fakat Amerika bu anlaşmadan çekilirken Avrupa da BERCAM’daki sorumluluklarını gerçekleştirme bağlamında aciz kalmıştır. Fakat Tahran Amerika’nın BERCAM anlaşmasını ayaklar altına almasına rağmen kendi taahhütlerine bağlı kalarak önceden ön görülen telafi edici önlemler aldı.
İslam inkılabı rehberi Ayetullah seyit Ali Hamenei son günlerde hş 19 Dey 1356 Kum halkı ayaklanması yıldönümünde yaptığı konuşmada BERCAM nükleer anlaşmaya işaretle şöyle konuştu:
“İslam cumhuriyeti Amerika’nın BERCAM’a geri dönmesi için hiç acelesi veya ısrarı yoktur, bizim mantıklı taleplerimiz yaptırımların kaldırılması ve halkın gasp edilen haklarının geri verilmesidir ki bu da Amerika ve onu izleyen Avrupalıların görevidir.”
İslam inkılabı rehberi meclis ve hükümetin BERCAM sorumluluklarını azaltma girişimlerini de tamamen mantıklı ve akıllıca olduğuna işaretle sözlerini şöyle sürdürdü:
“Karşı taraf tüm sorumluluklarına kayıtsız kalmışken İslam cumhuriyetinin tüm taahhütlerini yerine getirmesi anlamsızdır. Eğer onlar kendi sorumluluklarına geri dönerse biz de döneriz; nitekim benim de BERCAM’ın başından beri söylediğim gibi girişimler karşılıklı ve “onların çalışma ve taahhütlerine karşı bizim çalışma ve taahhüdümüz” şeklinde olmalı, tabi ki bu, işin başında yapılmadı fakat şimdi yapılmalıdır.”
İran İslam cumhuriyetinin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na mektubu aslında İran’ın BERCAM konusundaki mantıklı tutumudur. Bu yüzden eğer Amerika ve Avrupa tarafları BERCAM’ın korunması ve ihya edilmesi için her hangi bir istek varsa, geri dönüş yolu kapalı değildir; bu sadece onların irade ve hüsnü niyetine bağlıdır./