Zarif’in Sherman’a cevabı: BERCAM tekrar müzakere edilemez
İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Mohammad Cevad Zarif, bir kez daha Amerika başkanı Joe Biden hükümetinin talebi üzerine BERCAM nükleer anlaşmanın tekrar müzakere edilemeyeceğini belirtti.
Amerika dışişleri bakan yardımcılığı adayı Wendy Sherman Çarşamba günü yaptığı açıklamada 2021 yılın jeopolitik şartlarının 2015 yılına göre değiştiğini ifade ederek Amerika’nın daha uzun vadeli ve daha güçlü bir anlaşma istediğini iddia etti.
İran dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif de bu iddiaya karşılık BERCAM nükleer anlaşmanın tekrar müzakere edilemez olduğunu belitti.
Zarif, Twitter hesabından konuya gösterdiği tepkide şöyle yazdı: “Eğer 2021 yılı şartları nükleer anlaşmanın imzalandığı 2015 yılı gibi değilse şu anki durum, BM Güvenlik Konseyinde 5 ülke için onaylanan veto hakkı yılı olan 1945 yılından da farklıdır. Bu yüzden gelin BM Antlaşmasını değiştirelim ve Amerika tarafından çoğu zaman suiistimal edilen veto hakkını silelim.” dedi.
Zarif, “Gelin ikimiz de 2003 yılından 2012 yılına kadar sergilediğimiz ve faydası olmayan göstermelik davranışları durduralım ve her ikimizin de imzaladığımız nükleer anlaşmanın uygulanmasına geçelim.” dedi.
Son günlerde Biden yönetimi tarafından BERCAM nükleer anlaşma hakkında sergilenen çeşitli tutumlarda yeni bir mesaj yoktur ve eski başkan Donald Trump’ın yenilgiye uğramış olan maksimum baskı siyasetini sürdürüyor. Amerikalı yetkililer ve özellikle Biden hükümetinin dış siyaset takımı tarafından ilan edilen tutumları onların ve pratikte izledikleri eylemleri ile uyuşmuyor ve fakat diplomasi yolunun açık olduğunu söylüyorlar.
Amerika eski dışişleri bakanlarından Henry Kissinger, Biden yönetimine uyarıda bulunarak, “Amerika eski başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı maksimum baskı siysetini olduğu gibi sürdürmesini, böylece Beyaz Saray müttefiklerinin çıkarlarının korunacağını” söyledi.
Trump yönetiminin 4 yıllık tecrübesi, maksimum baskı siyasetinin Beyaz Saray’ı İran’a karşı hedefine ulaştıramadığını, bu siyasetin İran halkının maksimum direnişi ile yenilgiye uğradığını gösterdi. Bu yanlış yolun Biden hükümeti tarafından tekrar izlenmesi ise stratejik bir hatadır, zira İran kendi çıkarlarını sağlamak için yabancı aktörlerin iradesine bağlı değildir.
İran’ın Amerika’nın BERCAM’a geri dönmesi için kesin kararı, yaptırımların kaldırılmasıdır ve her türlü siyasi baskı ve tehdit sadece mevcut durumu daha da içinden çıkılmaz hale getirecektir ve İran ise hiçbir koşul altında kendi temel ilkelerini çiğnemeyecektir.
Bu arada İslami şura meclisinde yaptırımların kaldırılması için onaylanan stratejik eylem planı ise İran’ın BERCAM anlaşmasındaki çıkarlarının sağlanması ve garanti edilmesi için güçlü bir dayanaktır.
İran zaten BERCAM’da bulunuyor ve sorumluluklarına da bağlı kalarak yerine getirmiştir, bu yüzden Amerika’nın, sorumluluklarını yerine getirmeden anlaşmaya geri dönmesi ise İran tarafından asla kabul edilemezdir ve esasen mantık dışı bir eylemdir.
Amerika yaptırımları kaldırarak pratik kararlarla BERCAM anlaşmasına geri dönmesi gerekir zira bu, Beyaz Saray'ın BERCAM'dan çekilerek anlaşmayı ihlal ettiği bir hükümet görevidir. Yaptırımların etkin şekilde iptal edilmesi, Amerika’nın BERCAM’a dönmesi için açık yoldur ve eğer bu bağlamda bir irade varsa, artık müzakereye gerek kalmaz.
İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı –UAEA arasındaki geçici ve 3 aylık anlaşma, diplomasi için yeni bi fırsattır böylece batılı taraf, başta İran karşıtı yaptırımları iptal etmek gibi BERCAM’daki sorumluluklarını yerine getirmesi ile nükleer anlaşma, mevcut kırılgan durumdan kurtulabilecektir.
Buna rağmen Tahran ise kendi çıkarlrını sağlamak için, İslami şura meclisinin onayladığı kararın yasal dayanağına sahiptir ve eğer gelecek 3 ay içinde batı kendi sorumluluklarını yerine getirmezse İran’ın barışçıl nükleer faaliyetlerinin genişlemesi devam edecektir./
