8. tur Viyana müzakereleri, batının yapıcı tutumu gereği

İran İslam Cumhuriyeti temsilcileri ve 4+1 grubu İran’a Amerika tarafından uygulanan illegal yaptırımları kaldırmak hedefi ile bugün Viyana’da 8. Kez bir araya geldiler.

Bu dönem müzakerelerde Avrupalı tarafın daha ciddi şekilde müzakere masasına oturması ve medyatik ortam ve propagandalardan uzak bir şekilde kendi sorumluluklarını yerine getirmek için pratik adımlar atması bekleniyor.
İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan Perşembe günü batılı taraflara hitaben “İran’ın barışçıl nükleer çalışmaları hakkında endişelerinizin bertaraf olmasını istiyorsanız Bercam ile ilgili tüm yaptırımları kaldırmalısınız” dedi. 
Yine bugün Tahran’da düzenlenen 5. İran’ın dış ilişkiler tarihi konferansının kulisinde Viyana’da yeni tur müzakerelere ve karşı tarafların yükümlülüklerini yerine getirmelerini sınama meselesine temas eden Dışişleri Bakanı Emir Abdullahiyan şunları kaydetti: “Yürütülen diyaloglara göre müzakereler yeni ortak belge etrafında yürütülecek. İran’ın cari müzakerelerde sürekli gözetlediği konu ise karşı tarafın samimiyetini sınamak ve güvence talep etmektir. Bu süreçte en önemli konu İran petrolünün kolayca ve hiç bir engelle karşılaşmaksızın satılması ve bedeli döviz olarak İran’ın banka hesaplarına aktarılmasıdır.”
7. tur müzakerelerinde İran yaptırımların iptali ve nükleer konu olmak üzere 2 yeni belge sundu, böylece 4+1 ile yapılacak yeni müzakere turunda Rusya, Çin, İngiltere, Fransa ve Almanya ile müzakerelerin İran’ın tutumlarına göre olmasını istedi.
Buna göre, Viyana 6 görüşmelerinde sonuçlandırılan belgeden farklı olarak, yaptırımların kaldırılmasına ilişkin görüşmelerin temelini yeni bir belge oluşturuyor. İran'ın baskıcı yaptırımlarının etkin bir şekilde kaldırılması konusu, İran müzakere ekibinin ana önceliği ve gündemidir aksi halde diğer konulara, yani nükleer taahhütlere girmek mümkün değildir.

İran meselelerinde uzman olan  Fransız Bernard Horkad'a göre Tahran, yaptırımlar konusunun müzakerelerde bir öncelik olması gerektiği yönünde karşı tarafı ikna etmeyi başardı. Zira bu konu nükleer teknik sorunları çözmenin yolunu açıyor. 
İran İslam Cumhuriyeti nükleer meseleye ilişkin görüşlerini Viyana 6'da kesinleşen bir metinde dile getirdi. İran müzakereci heyetinin açıklamaları ardından karşı taraf nihayet İran İslam Cumhuriyetinin kast ettiği meselelerin senedin taslağında yazılmasını ve görüşmeler için bir temel olmasını kabul etti. 
Uluslararası meseleler uzmanı Rıza Fereci Rad’a göre “şimdi İran, batılı ve doğulu tarafların umudu önceki tur müzakerelere göre daha da arttı ve her taraftan olumlu sözler duyuluyor.”
Hiç şüphesiz İran İslam Cumhuriyeti şimdiye kadar hüsnü niyet ve ciddi irade ile nükleer sorumlulukları ile ilgili konuları ilerlettirmiştir, diğer yandan karşı taraf da müzakerelerin devam etmesi ve en kısa zamanda sonuca ulaşmasını istiyorlar. 
Nitekim Rusya’nın Viyana daimi temsilcisi Mihail Ulyanov da önceki tur görüşmelerde müzakerecilerin hızlı ilerlemeyi amaçladıklarını belirterek, “ Çabalarımızı, mümkün olan en kısa sürede, tercihen Şubat ayı başında müzakerelerin başarıyla tamamlanmasına yönlendirmeliyiz” dedi.
Aslında İran’ın beklentisi, Bercam tarafları ve özellikle Avrupa ve Amerika’nın kendi sorumluluklarını yerine getirmeleri ve daha yapıcı tutumla Viyana görüşmelerini sürdürmeleridir, böylece yaptırımları etkin şekilde kaldırarak İran’ın çıkarları her türlü muhtemel anlaşmada garanti edilebilir. /