Avrasya ülkelerinin İran ile ticari ilişkileri olumlu karşılaması

Avrasya Ekonomik Birliği üye devletlerinin İran'ı birliğe çekme veya Tahran ile üyeleri arasında işbirliği yapma çabaları devam ediyor.

Bu bağlamda Kırgızistan ve Ermenistan liderleri, Avrasya Ekonomik Birliği çerçevesinde İran ile serbest ticaret anlaşmasının imzalanmasını memnuniyetle karşıladılar. 
Kırgızistan ve Ermenistan liderlerinin bu talebi iki açıdan ele alınarak değerlendirilebilir. Birincisi, bu talep İran'ın Avrasya Ekonomik Birliği'ne üyeliği için devam eden çabalarla uyumludur. İkincisi ise Avrasya Ekonomik Birliği üyelerinin bu birlik ile İran sınırlarında ekonomik ve ticaret bölgeleri oluşturma çabalarıyla ilgilidir. Uzmanlara göre her iki durum önemli ve olumludur. 
Bu bağlamda, Kırgızistan Cumhurbaşkanı "Sedir Cabbarov" Avrasya Birliği Yüksek Ekonomik Konseyi toplantısında şöyle konuştu: Avrasya entegrasyonunun gelişimi, Avrasya mallarının, ekipmanlarının ve teknolojilerinin üçüncü ülkelere ihracatının teşvik edilmesi ve yeni ticaret ortaklarıyla ilişkilerin kurulması ile doğrudan bağlantılıdır… İran ile serbest ticaret bölgesinin genişletilmesinden ve Endonezya ile serbest ticaret bölgesinin oluşturulmasından yanayız.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Yüksek Avrasya Ekonomi Konseyi toplantısında İran ile Avrasya Birliği arasında tam teşekküllü bir serbest ticaret anlaşması imzalamak istediklerini belirtti. 
Avrasya Ekonomik Birliği üyelerinin, birliğin ekonomisini ve ticaretini güçlendirmek için İran'la işbirliği konusunda istekli olduklarını ilk kez belirtmiyorlar. Başta Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan olmak üzere Ermeni yetkilileri defalarca bu konuyla ilgilendiklerini ifade ederek İranlı yetkililerle yaptıkları ikili görüşmelerde ülkelerinin bu isteklerini vurguladılar.
Avrasya Ekonomik Birliği üyeleri arasında yer alan Erivan yönetimi, ülkelerinin özel coğrafi ve ekonomik koşulları nedeniyle Tahran'la çalışmaları durumunda Güney Kafkasya ekonomisini yeniden inşa edebilirler. 
Bu nedenle, İran'ın Avrasya Ekonomik Bölgesi'ne katılımı, bu ülkenin birçok ekonomik eksikliğini giderebilir.  Hali hazırda Avrasya ekonomik Birliği 190 milyon nüfusla Rusya, Kazakistan, Beyaz Rusya, Kırgızistan ve Ermenistan’dan oluşuyor. İran’ın Birliğin ekonomi ve ticari projelerine katılması ile hiç şüphesiz tüm eksiklikleri muhakkak giderilecektir. 
Aslında İran, tamamlayıcı ekonomisi nedeniyle Ermenistan ve Kırgızistan gibi ülkelerin sorunlarına son verme kapasitesine sahiptir. Ermenistan'a ilaveten Kırgızistan, karayla çevrili konumu nedeniyle uluslararası sıcak ve soğuk sulara bağlanmak için İran iletişim yollarına çok ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle Kırgızistan ve Ermenistan liderleri, Avrasya Ekonomik Birliği çerçevesinde İran ile işbirliğine isteklidirler.
İran, doları ekonomisinden ve aralarında Çin ve Rusya'nın da bulunduğu bölge ülkeleriyle ticaretinde doları çıkarmak için anlaşmaya varan ülkelerden biridir. Bu nedenle İran'ın Avrasya ülkeleri ile ticaret ve ekonomik işbirliği yapması daha kolay şartlarla mümkün olacaktır. 
Avrasya Birliği Ekonomi Komisyonu uzmanları, planın başarılı olması hakkında yaptıkları açıklamada, bu bölgesel Birlik üyeleri arasında ulusal paralar ile ticaret oranının yüzde 75’e kadar arttığını belirtti. 
Bu arada Avrasya Birliği Ekonomik Komisyonu son toplantılarında Birliğe üye ülkeler arasındaki hesapların milli  para birimleriyle kapatıldığını onayladı. Son yıllarda İran ve Rusya'nın yanı sıra Çin ve hatta Türkiye gibi bölgedeki ve dünyadaki birçok ülke, ticarette doları bırakıp ulusal para birimlerini kullanmaya yöneldi. 
Bu uygulama dünyadaki diğer ülkelere ve bölgesel koalisyonlara da yayılmıştır. Aynı zamanda, Avrasya Ekonomik Birliği'nde doların payı 2013'te yüzde 30'dan 2021'de yüzde 19'a düştü. Bu azalma, ekonomik projelerin başarısı ve bu ülkeler arasındaki ekonomik ve ticari işbirliğinde ulusal para birimlerinin değişimi anlamına geliyor./