İran'ın Irak siyasi taraflarını diyaloğa çağırması

İran Dışişleri Bakanlığı sabah saatlerinde Irak gelişmeleri ile ilgili bildiri yayımladı. 

 İran Dışişleri Bakanlığı yayınladığı bildiride Irak'ta huzurun yeniden tesis edilmesi ile ilgili memnuniyetini bildirerek şu açıklamaya yer verdi: “İran her daim istikrarlı, güvenli, güçlü ve yapıcı rol oynayan bir Irak'tan yanadır, hiçbir zaman bu ülkenin siyasi, yasal kurumları ve süreçlerini desteklemekten çekinmeyecektir.”

Bu bildiride şu ifadelere yer verildi “İran İslam Cumhuriyeti Irak'a huzurun dönmesinden dolayı memnuniyetini dile getirerek  bu olaylarda hayatını kaybedenler için Allah'tan rahmet ve aileleri için sabır dilemektedir. Tüm Irak milleti ve yasal kurumların bu büyük fitneyi geride bırakmadaki dirayeti ve hikmetini takdir ediyoruz.”

Bu bildiride ayrıca “İran İslam Cumhuriyeti önceden de vurguladığı gibi Irak'ın mevcut krizden çıkışının tek yolu diyalog eksenli yaklaşımlar benimsenmesi, vatandaşlık haklarının korunması, yasal kurumlara saygı duyulması, anayasaya ve siyasi süreçlere bağlılıktır. Tüm Iraklı siyasi grupların ve hareketlerin sorumluluk ve katılım duygusu içerisinde yeni hükümetin kurulmasına zemin hazırlamaları ümit ediliyor.” dendi.

Irak uzun süredir iç meselelerle ve krizlerle uğraşmaktadır.  Ekim 2021 parlamento seçimlerinin ardından hükümetin kurulması konusunda anlaşmazlık başladı ve Irak Sadr hareketinin lideri Mukteda Sadr, bu hareketin 73 temsilcisinden istifa etmelerini istedi; Sadr Hareketi temsilcilerinin istifasının ardından Irak Şii Partileri Koordinasyon Komitesi, bazı Iraklı partilerle yaptığı görüşmede Irak'ta hükümet kurma sürecinin hızlandırılması üzerinde durdu.

29 Ağustos Pazartesi günü Mukteda Sadr,  siyasetten çekildiğini açıklayarak Irak'ta yeni bir gerginliğe yol açmış, hatta bu ülkede kanlı çatışmalara zemin hazırlamıştı. Sadr'ın siyaset dünyasından istifasının açıklanmasının ardından Bağdat'ta cumhurbaşkanlığı sarayı, başbakanlık sarayı ve Yüksek Yargı Konseyi'ne saldıran Sadr yanlıları, onlarca ölü ve yüzlerce yaralı bıraktı.

Irak'taki gelişmeler İran için pek çok açıdan önemlidir. Batı Asya bölgesindeki Arap ülkeleri arasında Irak, İran'la en güçlü kültürel ve dini yakınlığa sahiptir. İran-Irak ilişkilerinde komşular arasında en uzun sınırın olması (yaklaşık 1258 km kara sınırı ve 351 km su sınırının olması), ırksal, tarihi, dilsel bağlar, dini ortaklıklar, ortak tehditlerin ve ortak güvenlik ve ekonomik çıkarların varlığı İran-Irak ilişkilerinde önemli noktalar olarak değerlendirilmektedir.  İki ülke arasındaki ilişkiler, komşuluk politikası ve iyi komşuluk çerçevesinde son yıllarda genişlemekte ve iki ülke yetkilileri tarafından ilişkilerin çok yönlü güçlendirilmesi vurgulanmaktadır.

Temmuz 2020'de İslam İnkılabı Rehberi "Ayetullah Seyyid Ali Hamanei" Irak Başbakanı "Mustafa Al-Kazımi" ile yaptığı görüşmede İran ile Irak arasındaki ilişkileri tarihi, dini, kelimenin tam anlamıyla kültürel ortaklıklar, gelenek ve görenekler seviyesinde değerlendirdi ve şöyle buyurdu: " İran İslam Cumhuriyeti için ikili ilişkilerde çok önemli olan husus, çıkarlar, maslahatlar, güvenlik, onur, bölgesel güç ve Irak'taki koşulların iyileştirilmesidir."

Irak'ta özellikle IŞİD ve terörle mücadelede bölgesel krizlerin çözümünde her zaman önemli rol oynayan İran İslam Cumhuriyeti'nin, güçlü bir Irak'ın varlığını bölgede barış ve güvenliğin garantisi olarak gördüğü açıktır.  İran İslam Cumhuriyeti açısından Irak'ın mevcut krizden çıkışının tek çaresi diyalog odaklı yaklaşımlara, anayasaya ve siyasi süreçlere bağlılıktır. Çünkü Iraklı siyasi gruplar ve akımlar, siyasi süreçteki sorumlulukları ve yapıcı katılımları ile yeni bir hükümetin kurulması için doğru zemini sağlayabilir ve mevcut kriz ve anlaşmazlıkları sona erdirebilir.