Bölge sınırlarında her türlü değişikliğe karşı İran'ın muhalefeti

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri bakanı Azerbaycan Cumhuriyeti dışişleri bakanı ile yaptığı görüşmede bölge sınırlarında her türlü değişikliğe karşı İran'ın muhalefeti üzerine vurgu yaptı.

İran dışişleri bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan Cuma günü New York'taki BM Genel Kurulu'nun 77. oturumu sırasında Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile bir araya geldi ve İran İslam Cumhuriyeti'nin sınırlarındaki herhangi bir değişikliğe kesinlikle karşı çıkma konusundaki net tutumunu vurgulayarak "İran, Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan  yetkilileri ile istişare halinde ve  çatışmanın taraflarına aralarındaki farklılıkları barışçıl bir şekilde çözmeleri için yardım etmeye hazırdır." ifadelerini kullandı.

13 Eylül'de Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ermenistan'ın birbirlerinin topraklarına askeri saldırılarının ardından başlayan Kafkasya'da yeni bir çatışma krizinin başlamasıyla birlikte, bu bölge yeniden huzursuzlukların merkezi haline gelmiş görünüyor. Kasım 2020'de Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan, İran'ın çabaları ve Rusya'nın arabuluculuğu ile Karabağ münakaşasına  ilişkin ateşkes anlaşmasını kabullendiler ancak bölgedeki durum gergin kalıp zaman zaman iki ülke arasında çatışmaların devam etmesine neden oluyor.

Şimdi Ermenistan topraklarında ve bu ülke ile İran arasındaki yaklaşık 35 kilometrelik sınırda Azerbaycan Cumhuriyeti'ni Nahçıvan Özerk Bölgesi'ne bağlayabilecek Zengezur Koridoru konusunda bir anlaşmazlık var. Bakü, Türkiye'nin desteği ve Siyonist rejimin provokasyonlarıyla bu koridoru ele geçirmek istiyor. Eğer bu gerçekleşirse elbette Ermenistan sınırlarının değişmesi ve İran'la bağlantısının kesilmesi anlamına gelecek.

Her ne kadar İran İslam Cumhuriyeti, Azerbaycan ve Ermenistan arasında Dağlık Karabağ bölgesi nedeniyle yaşanan çatışmalarda Bakü'nün yanında yer alsa ve bu bölgenin Azerbaycan Cumhuriyeti'ne iade edilmesinden yana olsa da  Zengezur Koridoru meselesi İran'ın kuzey sınırları için bir tehdit olarak değerlendirilebilecek Azerbaycan'ın jeopolitik açgözlülüğü olarak değerlendirilmelidir.

Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ateşkes anlaşması sırasında ve hükümlerine göre, mal ve insan taşımacılığı için Azerbaycan Cumhuriyeti ile Nahçıvan arasında sadece bir kara yolu üzerinde anlaşmaya varılmış; Azerbaycan Cumhuriyeti'nin atıfta bulunduğu bu anlaşmanın 9. bendinde  Ermenistan, sadece Azerbaycan Cumhuriyeti'nin batı kısmı ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasındaki bloke ulaşım yollarını açmayı ve bu yolların güvenliğini garanti etmeyi kabul etti. Ancak Ermenistan ile İran arasındaki sınır boyunca, bu sınırı kaldıracak ve İran'ın Ermenistan Cumhuriyeti'nin geçiş yoluna erişimini engelleyecek bir koridor oluşturulmasından söz edilmiyor.

Dolayısıyla İran, Ermenistan'a sınır komşusu bir ülke olarak bu tür olası değişikliklerden etkilenebilir ve buna göre muhalefetini başından beri açık ve net bir şekilde ilan etmiştir.

İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamenei 19 Temmuz'da Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyib Erdoğan ile yaptığı görüşmede " Ermenistan ile İran sınırlarını kapatacak her türlü bir siyaset varsa Tahran ona karşı çıkacak zira bu sınır kaç bin yıllık bir iletişim yoludur." ifadesini kullandı.

22 Eylül Perşembe günü, İran  Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Muhammed Bakıri, Ermenistan ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında devam eden gelişmelere dikkat çekerek şunları vurguladı: "Çatışma ve savaşı kabul etmiyoruz ve karşısında sessiz kalmayacağız."

İran İslam Cumhuriyeti'nin her zaman ikili ve uluslararası sınırların korunmasına ve ülkelerin egemenliğine saygı gösterilmesine ve bölgenin siyasi coğrafyasında herhangi bir değişikliğin önlenmesine vurgu yaptığı ve sınırları tehdit eden her türlü eyleme karşı uyarıda bulunduğu açıktır. İslam İnkılabı rehberinin açıklamaları ve İran İslam Cumhuriyeti'nin diğer yetkililerinin uyarıları da İran'ın, bu ülke ile Ermenistan arasındaki sınır da dahil olmak üzere komşularının sınırlarını değiştirmeye yönelik herhangi bir eyleme karşı çıkma ve engelleme konusundaki ciddi ve kararlı tutumunu açıkça göstermektedir.