İran Rusya ile Ukrayna savaşına son vermek için rol ifa etmeye hazır

Tahran'a gelen Rusya Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Nikolay Patroşev dün İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi ve Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Şemhani ile görüştü.

Görüşmede Şemhani, İran'ın Rusya ile Ukrayna arasında diyalog yoluyla barış ve ateşkesin sağlanması için herhangi bir girişimi desteklediğini belirterek, Tahran'ın savaşa son vermek için rol ifa etmeye hazır olduğunu vurguladı.

Rusya Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri de Batı'nın medya imparatorluğunun savaşın başından itibaren gerçekleri ters yüz edip, kamuoyunu krizin nasıl başladığı ve sahadaki gerçekler konusunda saptırmaya gayret gösterdiğini belirtti.

İran İslam Cumhuriyeti'nin Rusya ve Ukrayna savaşına son vermek için rol ifa etmeye hazırlığını ilan etmesi, Tahran'ın ilkeli politikasına dayalıdır. Nitekim İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi, Rusya Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri'ni kabul ettiği görüşmede Tahran'ın savaşın son bulmasını istediğine vurgu yaparak, bir kez daha Tahran'ın barış ve istikrardan yana olduğu politikasının altını çizmiş oldu.

Bundan önce de İran Dışişleri Bakanı başta olmak üzere ülkenin üst düzey yetkilileri, Tahran'ın Moskova ile Kiev arasında iki taraf arasında savaşı sonlandıracak anlaşma sağlanması için arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu bildirmişti. Bilindiği gibi, bu savaş her iki taraf için ciddi maddi ve beşeri hasara yol açmıştır. İran İslam Cumhuriyeti'nin Ukrayna savaşına yönelik yaklaşımı, savaşın durdurulması ve tarafların müzakere masasına dönmesinden ibarettir.

Ukrayna savaşı patlak verdikten hemen sonra, Tahran, Rusya ve Ukrayna'nın anlaşmazlıkları siyasi yolla çözüme kavuşturmaya ve savaşı durdurmalarına vurgu yaparak, iki tarafı diyaloğa davet etmiştir. Buna ilaveten Tahran bu alanda pratik adımlar da atmıştır. Bu doğrultuda Dışişleri Bakanı Emir Abdullahiyan 31 ağustosta Moskova'ya giderek, Ukrayna savaşı ve Tahran'ın arabuluculuk rolü hakkında Rusya Dışişleri Bakanı başta olmak üzere Rus yetkilileriyle görüş teatisinde bulunmuştu. Bakan Emir Abdullahiyan, Moskova ziyaretinin amaçlarına ilişkin olarak yaptığı açıklamada, Moskova ziyaretinin esas hedefinin Ukrayna krizinin çözüm çabası için olduğunu belirtmişti.

Bu mesele İran için bir diplomatik imtiyaz olup, Tahran'ın uluslararası arenadaki önemini gösteriyor.

Daha önce Cumhurbaşkanı Ofisi Siyasi İşler Sorumlusu Muhammed Cemşidi, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un İran Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi'nin Rusya ve Ukrayna savaşı konusunda arabuluculuk yapmasını istediğini duyurmuştu.

Uluslararası gelişmeleri takip eden uzmanlardan Hasan Beheştipur, İran'ın Rusya ile Ukrayna arasında arabuluculuk rolünün etkili olabileceğine yaptığı değerlendirmede, savaş taraflarının önce arabulucuyu kabul etmeleri gerektiğini, mevcut şartlarda bunun için şansın düşük olduğunu, ancak bunun yaşanmasının İran için iyi bir olay olacağını çünkü dünyada barış ve güveliğe katkı sağlayan ülkenin uluslararası prestijinin iyi olacağını kaydetti.

Sonuç itibarıyla İran İslam Cumhuriyeti, Ukrayna ile Rusya arasındaki savaşın son bulması için gösterdiği çabalarıyla iyi niyetini kanıtlamıştır. Buna rağmen Kiev yönetimi, bazı Batılı devletlerle birlikte İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı propaganda başlatarak, Tahran'ı Rusya'ya İHA tedariki yapmakla suçlamışlardır. Ancak İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı, savaş sırasında İran'ın Rusya'ya silah tedariki yapmadığını ve savaştan önce sınırlı sayıda İHA'yı Rusya'ya teslim ettiklerini açıklayarak, İran'ın savaşta Rusya'nın lehine müdahale ettiğine dair iddiaları reddetti.