İran ile Orta Asya ülkeleri ilişkilerinin güçlenmesi

İran son yıllarda Orta Asya ülkeleri ile ilişkilerini hep iyi düzeyde tutmaya çalışmıştır. Bu bağlamda İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı, Kazakistan Başbakanı ile yaptığı görüşmede, İran ile Kazakistan arasındaki ekonomik ilişkilerin 3 milyar dolara ulaşacağını vurguladı.

Muhammed Muhber Çarşamba günü  Ali Han İsmailov ile ortak bir basın toplantıda şunları söyledi:” İran ile Kazakistan arasındaki ekonomik ilişkiler yaklaşık yüzde 20 artarak 500 milyon doları aşmış olsa da, iki ülke arasındaki ilişkilerin ve siyasi bağlantıların düzeyi ile orantılı değil.”İran'ın birinci cumhurbaşkanı yardımcısı şunları ekledi: “Kazakistan Başbakanı ile iki ülke arasındaki ilişkilerin 3 milyar dolara ulaşması kararlaştırıldı.” İki ülke arasındaki diğer anlaşmalara da değinen Muhber, diğer anlaşmalar arasında iki ülkenin transit, bilgi tabanı ve turizmin aktif hale gelme tartışmasının da yer aldığını vurguladı. İki ülke havayollarının faaliyete geçirilmesi ve ortak bir nakliye şirketi kurulması da bu toplantının diğer mutabakatlarıydı.

Ayrıca bu oturumun devamında Kazakistan Başbakanı Alihan İsmailev de şunları söyledi:” Uzun müzakereler iyi anlaşmalarla sona erdi ve İran ile Kazakistan arasında iyi komşuluk ve dostluk ilişkileri var. İki ülke arasında yapıcı siyasi diyaloglar kuruldu ve ekonomik ve kültürel ilişkiler gelişmekte. Kazakistan için İran önemli bir dış Pazar konumundadır.”

Bu bağlamda İran İslam Cumhuriyeti ile Kazakistan arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi amacıyla beş mutabakat zaptı ve bir işbirliği anlaşması imzalandı.İran ile Kazakistan arasında spor, gümrük, serbest bölgeler, gençlik ve turizm alanlarındaki bu belgelerin imza töreni Çarşamba günü ve iki ülkenin üst düzey heyetlerinin, İran İslam Cumhuriyeti'nin birinci cumhurbaşkanı yardımcısı Muhammed Muhber ve Kazakistan Başbakanı Ali Han İsmailev’in katılımı ile düzenlendi.

Bu törende, serbest ve özel ekonomik bölgeler alanında işbirliğine ilişkin mutabakat zaptı, iki ülke arasındaki işbirliğinden sorumlu ortak komisyon başkanı İran Tarım Bakan Vekili ile Kazakistan Cumhuriyeti'nin Altyapı geliştirme ve Sanayi Bakanı tarafından imzalandı.Ayrıca, İran Spor ve Gençlik Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Kültür ve Spor Bakanlığı arasında spor alanında işbirliğine ilişkin karşılıklı mutabakat zaptı ve gençlik alanında işbirliğine ilişkin mutabakat zaptı Kazakistan’ın Spor Bakanlığı kalkınma ve kaynaklar yardımcısı ve bu ülkenin İran büyükelçisi tarafından imzalandı.

İran Kültürel Miras, Turizm ve El Sanatları Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Kültür ve Spor Bakanlığı arasında İran Kültürel Miras Bakanlığı yardımcısı ve Kazakistan Büyükelçisi tarafından turizm işbirliğine ilişkin mutabakat zaptı da imzalandı. Ayrıca İran İslam Cumhuriyeti Gümrük Genel Müdürü ve Kazakistan'ın İran Büyükelçisi  İran Gümrüğü ile Kazakistan Maliye Bakanlığı arasında çalışanların eğitimi konusunda işbirliğine ilişkin bir mutabakat zaptı imzaladılar.  İran son yıllarda başta Kazakistan ve Tacikistan olmak üzere Orta Asya ülkeleri ile özellikle de ekonomik ilişkilerini geliştirmeye çalışmıştır. Tabii ki İran ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesini bir açılış olarak görüyor. Bu durumda İran Orta Asya ülkeleri ile Afganistan üzerinden de birçok projeyi hayata geçirmeyi vizyonuna yerleştirmiştir. Özellikle de bu ülkelerin Çin’e ve Rusya’ya yakın olması da İran için ayrıyeten büyük bir önem taşıyor.