Irak ve İran yetkililerinin karşılıklı ziyaretleri
Irak Cumhurbaşkanı Abdüllatif Reşid, Cumartesi günü Tahran ziyareti çerçevesinde İran Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi ve İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamenei ile görüştü.
Bu bağlamda İranlı yetkililerin açıklamaları dikkat çekti. İslam İnkılabı Rehberi Irak'ın ilerlemesi, refahı, bağımsızlığı ve yükselişinin İran İslam Cumhuriyeti için çok önemli olduğunu vurgulayarak,"İkili işbirliğinin genişletilmesi ve yapılan anlaşmaların uygulanması her iki ülkenin de çıkarınadır."diye kaydettiler. İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Seyid Ali Hamenei Irak Cumhurbaşkanı Abdullatif Reşid ve beraberindeki heyet ile yaptıkları görüşmede, İran-Irak işbirliğinin genişletilmesi, varılan anlaşmaların, özellikle de son güvenlik ve ekonomik anlaşmaların ciddiyetle takip edilmesinin gerekli olduğunu değerlendirerek şunları eklediler: "İran ve Irak arasında genişleyen ve derinleşen ilişkilerin güçlü düşmanları var ve iki ülke arasında güçlü tarihsel ve dini bağlar olmasaydı, ilişkiler muhtemelen Saddam dönemi koşullarına geri dönerdi."
Irak Cumhurbaşkanı, İslam İnkılabı Rehberi ile görüşmesinden büyük memnuniyet duyduğunu ifade ederek şunları söyledi: "Bağdat-Tahran ilişkileri farklı boyut ve alanlarda devam eden güçlü ilişkilerdir." İranlı yetkililerle yaptığı görüşmelere değinen Abdullatif Reşid, şunları ekledi: "Irak hükümetinin çabası, İran'la ilişkileri derinleştirmek ve iki ülke arasında kalan bazı meseleleri çözmektir."
Bir günlük Tahran gezisinde Abdul Latif Reşid'e Dışişleri, Elektrik, Ticaret, Su Kaynakları Bakanları ve Irak Ulusal Güvenlik Kurulu Sekreteri eşlik ediyor. Bu nedenle İran ve Irak yetkilileri arasındaki görüşmede siyasi, ekonomik ve güvenlik konuları ele alındı. Siyasi olarak, İran ve Irak istikrarlı ve barışçıl ilişkilere sahiptir. Aynı zamanda Irak, Tahran ile Riyad arasındaki son anlaşmadan önce İran ile Suudi Arabistan dahil diğer ülkeler arasındaki arabuluculuk kanallarından biri sayılırdı ve İran ile ABD arasındaki mesajların iletildiği kanal haline bile gelmişti. Ancak İran'ın Amerikan askerlerinin bölgede ve Irak'ta bulunmasına karşı olması ciddi bir sürece dönüşmüşse de Irak hükümetlerinin Amerikan askerlerini Irak'tan çıkarmak için ciddi bir adım atmamaları gibi durumlarda da iki ülkenin pozisyonlarında da bazı ihtilaflar söz konusu. İran Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Raisi bu konuda Abdul Latif Reşid ile görüşmesinde şunları söyledi: "Bölge ülkeleri arasında müzakerelerin yürütülmesini faydalı bulsak da, bölgede yabancı güçlerin varlığını faydalı bulmuyoruz. Amerikalıların varlığının bölgenin güvenliğini bozacağını düşünüyoruz." Buna ilaveten İslam İnkılabı Lideri de Iraklı yetkili ile görüşmesinde tek bir Amerikalının bile bu ülkede bulunmasının fazla olduğunu vurguladı.
Ekonomik olarak da İran ve Irak'ın güçlü ilişkileri var ama bu ilişkiler Amerikan yaptırımlarından etkileniyor. Ayetullah Reisi'ye göre İran ile Irak arasındaki ticari ilişkilerin hacmi şu anda 10 milyar dolar civarında. Bu, daha önce iki ülkenin ticaret hacminin 12 milyar doları aşmasına ve tarafların bunu 20 milyar dolara çıkarmayı kabul etmesine rağmen bu durumda. Washington, İran ve Irak arasındaki ekonomik ilişkilerin güçlenmesini engelliyor. Yaptırımların bu kesintiye uğraması ve araçsal olarak kullanılması, İran ile Irak arasındaki ticaret hacminin genişlememesine neden olan önemli bir faktördür çünkü bir yandan İran'la ticaret hacminin artması nedeniyle Irak, ABD tarafından yaptırımlara maruz kalmaktan endişe duymakta, öte yandan Irak'ın ödemelerini de zamanında yapması zorunlu hale gelir. Bu nedenle İran'ın borçları konusu her zaman iki ülke yetkilileri arasındaki ana tartışma konularından biri olmuştur.
Güvenlik açısından, İran ve Irak 1500 kilometreyi aşan en büyük coğrafi sınırı paylaştığı için bir ülkenin güvenlik tehditleri diğer ülkeyi de etkiliyor. Irak'ın toprak bütünlüğünün ve güvenliğinin IŞİD terör örgütünün saldırısıyla tehdit edildiği 2014 yılından 2017 yılına kadar İran İslam Cumhuriyeti, bu terör örgütüne karşı mücadelede Irak'a çok büyük yardımlarda bulundu. Bu ülkenin kuzeyi de dahil olmak üzere Irak'ın bazı bölgelerinde İran karşıtı terörist ve ayrılıkçı grupların varlığı da İran için bir tehdit oluşturuyor ve şimdiye kadar İran İslam Cumhuriyeti yetkilileri bu konuyu Iraklı yetkililerle defalarca görüştü. Bağdat ve Tahran'ın güvenlik fırsatları ve tehditleri konusunda sahip oldukları ortak anlayış dikkate alındığında, Abdul Latif Reşid'in Tahran'a yaptığı ziyarette güvenlik konularını daha ciddi bir şekilde ele aldığı da söylenebilir. Seyyid İbrahim Reisi bu konuda "İki ülke arasında bir güvenlik anlayışı tesis edildi ve Irak'ın herhangi bir yerindeki en küçük güvensizlik İran'ın güvensizliği sayılır" dedi.