İran'ın petrol ihracatında rekor artış üzerine

İran'ın ham petrol üretimi ve ihracatı Amerika'nın yaptırımlarına rağmen 2023 yılında yeni bir rekora ulaştı. Böylece İran petrolü diğer üreticilerin ürettiklerini kıstığı bir sırada petrol arzını arttırmıştır.

İran'ın petrol ihracatı, Donald Trump'ın Kapsamlı Ortak Eylem Planı-KOEP'ten 2018'de çekilmesinin ardından, azalan bir seyir izlemişti.
Fakat İran'ın ham petrol ihracatı bu yıl Mayıs ayında gündelik 1.5 milyon varile aştı. Bu da 2018'den beri en yüksek rakam sayılır. 2018 öncesinde,  Amerika'nın KOEP'ten çekilmesinden önce İran'ın petrol ihracatı, gündelik 2.5 milyon varil kadardı.
İran, Mayıs ayında ham petrol üretimini küresel petrol arzının yaklaşık %3'ü olan günlük 3 milyon varilin üzerine çıkardığını açıkladı; OPEC istatistiklerine göre bu rakam 2018'den bu yana en yüksek rakamdır.
Uluslararası Enerji Ajansı bu hafta İran'ın Mayıs ayında günlük 2,87 milyon varil petrol ürettiğini duyurdu, bu da ülkenin istatistiklerine yakın bir rakam sayılır.
İran'ın petrol üretimi ve ihracatındaki artış, OPEC Plus ittifakının petrol piyasasını desteklemek için üretimini düşürdüğü bir durumda gerçekleşiyor. 
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcülerinden biri, İran'a yönelik tüm yaptırımların yürürlükte kalacağını ve ülkenin bu yaptırımları ihlal eden herkesle ilgileneceğini söylemişti.
Buna rağmen Çin, İran petrolünün en büyük müşterisidir. Ayrıca Avrupa ülkeleri arasında Almanya, Polonya ve Bulgaristan da İran'ın petrol ithalatçıları arasında yer almaktadır.
İran'ın Avrupa ülkeleri gibi ABD'nin yakın müttefiklerine petrol ve petrol ürünleri ihraç etmesi, bir kez daha İran'ın yaptırımlarla mücadelede başarılı olduğunu gösteriyor.
Bilindiği üzere 2018 yılında Donald Trump başkanlığı döneminde ABD nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilerek, İran'a yönelik yasadışı yaptırımları geri getirmekle kalmadı üstelik yeni yaptırımlar da uygulamaya başladı. 
ABD, yaptırımlarla İran'ı pes ettirip, kendi isteklerini Tahran'a dikte edeceğini zannederek, Tarhan'a yönelik azami baskı politikasını uygulamaya koydu. Yaptırımlar, İran vatandaşlarının yaşamını olumsuz etkilemiş olsa da, İran milletinin direncini kıramadı ve gelinen aşamada artık yaptırımların etkisinin azaldığı görünmekte. İran'ın petrol ihracatının artması ve ülkelerin ikili ticaretlerde dolar yerine kendi para birimleri ve diğer dövizleri kullanmaya yönelişinin artması da, kuşkusuz ABD'nin izlediği politikalarının değişmesinde etkili olacak. 
Yaptırımları her daim bir silah gibi kullanan ABD, artık bu politikasının etkinliğinin zayıflamakta olduğunu görmekte. Nitekim Amerikan yetkilileri, Tarhan'a yönelik azami baskı politikasının fiyasko verdiğini itiraf etmiştir. Buna rağmen Amerikan yetkilileri, İran'a yönelik baskının arttırılmasından söz etmeye hala devam ediyorlar.
Sonuç itibarıyla İran'ın petrol üretim ve ihracatının son 5 senede rekor seviyeye ulaşması, Tarhan için önemli bir başarı, yaptırım yapanlar için bir yenilgi sayılmakta. Kimi uzmanlara göre, İran ekonomisi önümüzdeki aylar ve senelerde büyüyecek. Özellikle İslam İnkılabı Rehberi'nin bu seneyi "Enflasyonu dizginleme, üretimde büyüme" yılı olarak adlandırması ve sloganın hayata geçirilmesi, bu süreci hızlandırabilecektir./