İran dışişleri bakanının Pakistan ziyareti

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Pakistanlı mevkidaşının daveti üzerine siyasi, ekonomik ve sınır konularını görüşmek üzere İslamabad'ı ziyaret etti.

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan Çarşamba gecesi bu ziyaretin Pakistan Dışişleri Bakanı Bilavel Butto Zerdari'nin daveti üzerine yapıldığına işaret ederek şunları kaydetti:

"2 gün önce iki ülkenin ekonomi heyetleri İslamabad'da müzakerelere başladı, Pakistan dışişleri bakanı ve üst düzey yetkilileriyle yapacağımız görüşmelerde siyasi, ekonomik, sınır ve turizm konularını ele alacağız."

İran ve Pakistan 900 kilometreden fazla ortak sınırı paylaşıyor ve birçok ortak çıkarları ve endişeleri söz konusudur. Bu nedenle iki ülkenin yetkilileri arasında istişare ve görüşme her zaman sağlanmıştır.

İran'ın 13. Hükümeti'nin göreve başlaması ve dış politikada önceliği komşulara ve İslam ülkelerine vermesiyle birlikte Pakistan'daki siyasi gelişmelerin ardından iki ülke arasındaki istişareler ve ilişkiler de artmıştır.

İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Seyid İbrahim Reisi ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Eylül 2022'de Özbekistan'ın Semerkant kentinde düzenlenen 22. Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinin oturum aralarında bir araya gelerek iki ülke arasındaki ilişkilerin genişletilmesine vurgu yaptılar.

Bu görüşmeden sadece birkaç gün sonra bu iki komşu ülkenin başkanları yine New York'ta bir araya geldi ve 18 Mayıs 2023'te İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve Pakistan Başbakanı ortaklaşa Mend-Pişin sınır pazarını ve Pişin sınır kapısındaki Plan-Civani elektrik değişim hattının açılışını yaptılar.

İran ve Pakistan'ın dini, kültürel ve gümrük ortak yönleri olduğu ve yakınlıkları nedeniyle iki ülke arasındaki ticaret maliyetlerinin nispeten düşük olduğu ve her iki tarafa da fayda sağladığı açıktır.

Sınır terminalleri, demiryolu ve karayolu taşımacılığı ve pazarlar, iki ülke arasında ikili ekonomik işbirliğinin geliştirilmesine yardımcı olmak için iyi bir fırsattır; Ayrıca Pakistan'dan İran'a ve ardından Türkiye'ye yapılan ticaret, Pakistan'ı Eko demiryolu hattı üzerinden Avrupa'ya da bağlayabilir. Tahminlere göre gerekli altyapının oluşturulmasıyla iki ülke arasındaki ticaret yılda 14 milyar dolara kadar çıkabilir.

İran ve Pakistan'ı ilgilendiren diğer konular arasında Afganistan'daki gelişmeler ve bu komşu ülkede barış ve istikrarın tesisi ihtiyacı yer alıyor. Terör ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ve ortak sınırların varlığı, iki ülkenin bu alanda güvenlik işbirliğini gerekli kılmış;ayrıca Pakistan'ın İran ile olan sınırlarında güvenliğin olmaması her iki ülke için sorun yaratan önemli konulardan biridir. Bazı terörist gruplar, dış servislerin desteğiyle Pakistan-İran sınırında faaliyet gösteriyor.

Bu durumda, İran-Çin ve Pakistan-Çin stratejik ilişkilerinin, güvenlik alanları da dahil olmak üzere yeni işbirliği fırsatları yarattığı unutulmamalıdır.

Bu bağlamda, İran, Pakistan ve Çin'den oluşan üç ülke, 7 Haziran'da Pekin'de terörle mücadele ve sınır ötesi teröristlerle mücadelede bölgesel durum da dahil olmak üzere çeşitli konularda bir toplantı düzenledi ve güvenlik ve terörle mücadele alanında Çin, İran ve Pakistan arasındaki istişare mekanizmasını kurumsallaştırma kararları aldılar.

Açıktır ki, iki komşu ülke olan İran ve Pakistan arasındaki ilişkilerde ortak noktalar ve konu çeşitliliği çok fazladır ve buna bağlı olarak İran Dışişleri Bakanı'nın Pakistan'a yaptığı üç günlük ziyaret, iki ülke arasındaki kapsamlı iş birliğini artırmak için bir fırsat olarak değerlendirilebilir.

Emir Abdullahiyan, iki ülke liderlerinin ortak sınır Pişin-Mend noktasında görüşmesinin ardından 13'üncü hükümette iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfanın başladığını söyledi.