Seçilmiş Cumhurbaşkanı tarafından İran’ın yeni hükümetinin dış politikasının açıklanması üzerine
İran halkı tarafından seçilen Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ikinci yazısında yeni hükümetin bölge dışı politikasını anlattı.
İki hafta önce Cuma günü düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinde İran milleti tarafından Cumhurbaşkanı olarak seçilen Mesud Pezeşkiyan son sıralarda kurulacak yeni hükümetin dış politikası hakkında iki yazı yayınladı. İlkin Çarşamba günü Katar merkezli el Arabi el Cedid gazetesinde “Güçlü Bölge İçin Birlikte” başlıklı yazısında, İran İslam Cumhuriyeti yeni seçilen Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran İslam Cumhuriyeti’nin komşularıyla münasebetleri ve işbirliğinin geliştirilmesine vurgu yaptı. Aslında İran İslam Cumhuriyeti’nin bölgesel politikası yeni hükümet döneminde Şehit Reisi hükümetinin stratejisinin devamı olarak sürecektir.
Bu doğrultuda Mesud Pezeşkiyan kaleme aldığı makalede, bölge ülkelerinin dinamik ve aktif işbirliğinin devam etmesi halinde İran’ın dış politikasının temel önceliği komşularla işbirliğini geliştirmek olacağını ve yeni hükümetin de komşu ülkelerle ilişkileri pekiştirme noktasında fiili hükümetin yaklaşımını korumaya devam etmeye ve ulusal egemenlik ve toprak bütünlüğüne karşılıklı saygı çerçevesinde münasebetleri güçlendirmeye çalışacağını kaydetti.
Seçilmiş Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın ikinci yazısı Tahran Times gazetesinde yayınlandı. Bu yazıda İran İslam Cumhuriyeti’nin bölge dışı politikasına yer verildi.
Pezeşkian, Tahran Times Gazetesi'nde yayınlanan yazısının bir bölümünde, hükümetin fırsat politikası üzerine bir politika izlemeyi planladığını belirterek, tüm ülkelerle ilişkilerde "denge" oluşturarak ulusal çıkarlar, ekonomik kalkınma ve bölgesel ve küresel barış ve güvenlik ihtiyaçlarına uygun hareket edeceğini vurguladı. Pezeşkiyan bu bağlamda, gerilimlerin azaltılması için samimi çabalara memnuniyetle karşılık vereceklerini ve dürüstlüğe dürüstlükle cevap vereceklerini ifade etti.
Pezeşkiyan Tahran Times Gazetesi'nde yayınlanan yazısında "Bölgedeki savaş ve huzursuzlukların ortasında, rekabetçi, barışçıl ve düzenli bir seçim gerçekleştirerek, İran İslam Cumhuriyeti’nin siyasi sistemindeki istikrarını göstermiş ve bazı hükümetlerdeki 'İran uzmanlarının' iddialarını geçersiz kılmıştır. Siyasi istikrar ve seçimlerin onurlu bir şekilde düzenlenmesi, İran'ın büyük Lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamenei’nin liderliğini ve İran halkının zorlu koşullar altında bile demokratik güç transferine olan bağlılığını göstermektedir." dedi.
9. Cumhurbaşkanı yazsının devamında "Hükümetimde, komşularla ilişkilerin güçlendirilmesi öncelikli olacak. 'Güçlü bir bölge' oluşturma peşinde olacağız, bir ülkenin tek başına diğerleri üzerinde hâkimiyet kurmaya çalıştığı ilişkiler değil. Komşu ve kardeş ülkelerin değerli kaynaklarını gereksiz yere birbirlerine karşı yıpratıcı rekabetlerde, silahlanma yarışlarında ve kısıtlamalarda harcamaması gerektiğine kuvvetle inanıyorum. Bunun yerine, kaynaklarımızı herkesin yararına olacak şekilde bölgenin ilerlemesi ve kalkınması için kullanmayı hedeflemeliyiz." ifadelerine yer verdi.
Gazze'de Siyonist rejimin işlediği soykırımla mücadeleyi, hükümetinin ilk eylemi olacağına dikkat çeken Mesud Pezeşkiyan "İlk eylem olarak, komşu Arap ülkelerinden, tüm siyasi ve diplomatik araçları kullanarak ateşkesi sağlama ve Gazze halkının katledilmesini durdurmayı öncelik haline getirmelerini isteyeceğiz; böylece savaşın boyutlarının genişlemesi önlenecektir. Ardından, Filistinlilerin dört neslinin yaşamını mahveden uzun süreli işgali sona erdirmek için ciddi çaba göstermeliyiz. Bu bağlamda, devletlerin '1948 Soykırım Sözleşmesi' uyarınca soykırımı önlemek için gerekli önlemleri almakla yükümlü olduklarını ve ilişkileri normalleştirerek soykırım faillerini ödüllendirmemeleri gerektiğini vurguluyorum." ifadelerini kullandı.
Pezeşkiyan Tahran Times Gazetesi'nde yayınlanan yazısının devamında "Bugün, birçok gencin Batı ülkelerinde İsrail rejimine karşı uzun süredir süregelen duruşumuzun doğruluğunu fark ettiğini görmekteyiz. Bu fırsatı değerlendirerek, bu cesur kuşağa İran'ın Filistin meselesindeki ilkesel tutumu nedeniyle yöneltilen antisemitizm suçlamalarının tamamen yanlış olduğunu ve kültürümüze, inançlarımıza ve temel değerlerimize hakaret olduğunu söylemek istiyorum. Bu suçlamalar, üniversitelerde Filistinlilerin yaşam hakkını savunmak için protesto gösterileri yaparken size yöneltilen haksız antisemitizm suçlamaları kadar temelsizdir." ifadelerini kullandı.
Pezeşkiyan uluslararası ilişkilerde diyaloğun ve işbirliğin önemine de işaret ederek "Çin ve Rusya, zor günlerde her zaman dostumuz ve destekçimiz olmuştur. Bu dostluğu çok değerli buluyoruz. İran, Latin Amerika ülkeleriyle güçlü ilişkilere sahiptir ve hükümetim bu ilişkileri korumak ve derinleştirmek için tüm alanlarda kalkınma, diyalog ve iş birliğini teşvik etmek için çalışacaktır." dedi.
Seçilmiş Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın ikinci yazısındaki önemli bir nokta, kendisinin ABD’nin gerçeğin farkında olup, İran’ın baskı karşısında boyun eğmediği ve eğmeyeceğini bir kere ve her zaman için bilmesi ve göz önünde bulundurması gerektiğini vurgulamış olmasıdır.
Komşular ve bölge dışı ülkelerle ilişkiler noktasında kaydedilen konuların yansıra Pezeşkiyan kendi konuşmalarında defalarca yeni hükümetin dış politikasının “izzet, bilgelik ve maslahat” olmak üzere 3 temel üzerine kurulu olduğunu deklare etmiştir. İran halkı tarafından 14. Hükümeti kurmak için 9. Cumhurbaşkanı seçilen Pezeşkiyan bu yazısında bir kez daha aynı konunun altını çizmek suretiyle hükümetinin dış politikasında bu ilkelerin ne kadar önem arz ettiğini ortaya koymuş oldu. Pezeşkiyan dış politikayı “fırsatlar alanı” olarak görmekte ve dış politikaya ülkeler ile işbirliği ve angajman için bir fırsat olarak baktığı açıktır.
Böylece İran’ın seçilmiş Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan dış politika alanında bir yandan tüm ülkeler ile ilişkilerde denge kurmaya çalışırken, diğer yandan dış politikada ekonomik çıkar ve menfaatleri takip etmeye gayret gösterecek ayrıca komşular ve bölge dışı olmak üzere tüm ülkelerle ilişkileri geliştirmek ve güçlendirmek suretiyle İran İslam Cumhuriyeti’nin ekonomik çıkar ve menfaatlerini takip etmeye çalışacaktır.
Bu nedenle, İran halkının seçilmiş Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan’ın dış politika alanında dengeli bir siyaset takip etmekle birlikte İran İslam Cumhuriyeti’nin ekonomik çıkar ve menfaatlerine öncelik vermeye çalışacağı ve bu doğrultuda tüm ülkelerle ilişkilerin gelişmesini memnuniyetle karşılayacağı anlaşılıyor.
Sonuç itibarıyla İran’ın seçilmiş Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan biri el Arabi el Cedid ve diğer Tahran Times gazetesinde olmak üzere cumhurbaşkanı olarak seçildikten sonra yayınladığı iki yazıda, hem bölge ve komşu ülkeler ve hem bölge dışı ülkeler ve dünyaya hitap ederek, yeni hükümetin dış politikasını anlatmak suretiyle kendi mesajını bölge ve dünyaya açık ve net bir şekilde iletmeye çalıştı./