Yetkinin 14. hükümete huzur içinde devredilmesi

İran'da yürütme erki başkanlığının yeni cumhurbaşkanına devredilmesi, demokrasi iddiasında bulunan ülkeler için bile bir model olarak kabul edilen İslam Cumhuriyeti'nde, iktidarın sorunsuz bir şekilde devrinin açık işaretlerinden biridir.

İran İslam Cumhuriyeti'nde, cumhurbaşkanlığı seçimi sonuçlarının belirlendiği ilk günden itibaren hükümet, devir sürecinin tamamlanmasına hazırlık amacıyla kendisini seçilmiş cumhurbaşkanıyla işbirliği yapmakla yükümlü görüyor. Bu bağlamda 13. Hükümet de gelecek dönem cumhurbaşkanı "Mesud Pezeşkiyan" ekibine bilgi aktarma ve mevcut durumu açıklama konusunda elinden gelen en iyi işbirliğini yaptı.
5 Temmuz (HŞ 15 Tir) tarihinde yapılan 14. dönem cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda Pezeşkiyan, İran İslam Cumhuriyeti'nin 9. cumhurbaşkanı seçildi.
İran İslam Cumhuriyeti'nin 14. Hükümeti Başkanı Mesud Pezeşkiyan’ın  cumhurbaşkanlık mazbatasının verilmesi  töreni, 28 Ağustos 2024 Pazar günü İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamenei’nin katılımı ile  gerçekleştirilecek.
Yemin töreni ise eski cumhurbaşkanları gibi, mazabata töreninin ardından 30 Ağustos günü İslami şura meclisinde düzenlenecektir.
Mazbata ve yemin töreninin ardından Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, kendi önerdikleri bakanlarını İslami şura meclisine sunarak onlara güven oyu alması gerekir. 
İran İslam Cumhuriyeti yasalarına göre yeni hükümetin devredilmesi sürecinde, seçimin doğruluğu Koruma Konseyi tarafından onaylandıktan sonra, Cumhurbaşkanının güven mektubu Koruyucular Konseyi üyeleri tarafından düzenleniyor. Daha sonra Koruma Konseyi üyeleri Cumhurbaşkanın güven mektubunu imzalar ve Liderin Ofisine gönderir.
Güven mektubu, seçilen cumhurbaşkanı için cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yapıldığını onaylayan bir belge anlamına gelir. Bu belgede seçilen cumhurbaşkanının adı, aldığı oy sayısı ve toplam oy belirtiliyor.
Anayasanın 110. Maddesinin 9. Fıkrasına göre, halkın oyları ile cumhurbaşkanının seçilmesi ardından yapılan yemin töreni öncesi mazbatasının verilmesi, İslam Cumhuriyeti Liderinin yetkilerindendir.
Cumhurbaşkanlığı mazbatasının lider tarafından verilmesinin törensel niteliği olmadığı ve esasen İslam inkılabı Lideri tarafından cumhurbaşkanlık mazbatasının verilmediği sürece, kendisinin yürütme erkine başkanlık yetkisi olmayacak.
Cumhurbaşkanlığı mazbatasının verilmesi ayrıca cumhurbaşkanlık döneminde de denetleyici rolü vardır ve cumhurbaşkanının kendisi için belirlenen ilkelerden sapması durumunda onu geçersiz ve gayrı meşru kılar.
Anayasanın 110. maddesinin 10. fıkrasına göre cumhurbaşkanının kesin olarak görevden alınması, liderliğin yetkilerinden biridir. Bu da meclis tarafından yürütme erki başkanının siyasi yetersizliğine oy vermesi veya Yüksek Mahkeme tarafından yargı ihlali kararının imzalanması ardından  resmen bu görevden alınır.
Cumhurbaşkanlığı Seçim Kanunu'nun 1. maddesine göre İran İslam Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanlık süresi 4 yıldır ve Lider tarafından yetki belgelerinin uygulamaya konduğu tarihten itibaren başlar. 
Cumhurbaşkanlık mazbatasının ardındaki aşama,yemin törenidir ki Cumhurbaşkanı İslami Şura Meclisi’nde hazır bulunarak, anayasanın 121. Maddesi uyarınca yargı erki başkanı, Koruma Konseyi üyeleri ve diğer askeri ve mülki şahsiyetlerin katıldığı törende yemin eder.
Anayasa'nın 121. maddesine göre seçilen cumhurbaşkanı, üzerine aldığı sorumlulukları yerine getirmek için tüm yetenek ve kabiliyetlerini kullanacağına dair yemin eder ve sonunda yemin nameyi imzalar.
Seçilen cumhurbaşkanının yemin törenine İslami şura meclis başkanı ve milletvekillerinin yanısıra bazı yerli ve yabancı misafirler de katılır.
Yemin törenine dikkat edilmesi gereken konu, yabancı misafirlerin davet edilmesidir. Bu bağlamda Alirıza Şerifi başkanlığında ve İslami Şura Meclisi yürütme yardımcısı ve dışişleri bakanlığı müdürleri ve cumhurbaşkanlık yetkililerinin katılımı ile “14. Cumhurbaşkanlığı Dönemi Açılış Töreni Uluslararası Komite”si kuruldu.
Yemin töreninin ardından meclisin iç tüzüğüne göre cumhurbaşkanının programını ve kabinedeki bakanları parlamentoya tanıtması için iki hafta süresi bulunuyor. Ardından mecliste bir haftalık süre içinde bakanların programı uzman komisyonlarda değerlendirilerek onlara güven oyu verilir ve yeni hükümet çalışmalarına başlar./