Pezeşkiyan’ın "BRICS" zirvesine katılmak için Rusya'ya gitmesi
İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Rusya Federasyonu Başkanı Vladimir Putin'in daveti üzerine BRICS zirvesine katılmak üzere önümüzdeki Ekim ayında Rusya’yı ziyaret edecek.
Yaklaşan BRICS zirvesinin 22-24 Ekim tarihleri arasında Rusya'nın Tataristan merkezinde, Kazan şehrinde yapılması planlanıyor.
İran İslam Cumhuriyeti'nin Moskova Büyükelçisi Kazım Celali, Putin'in Pezeşkiyan’ı BRICS zirvesine katılmak üzere Rusya'ya davetinin cumhurbaşkanı tarafından kabul edilmesine atıfta bulunarak, bu zirvenin oturum aralarında iki ülke arasında uzun vadeli işbirliğini öngören kapsamlı bir anlaşmanın imzalanmasınınbeklendiğini söyledi.
Bu bağlamda Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov da, Mesut Pezeşkiyan’ın Vladimir Putin'in Kazan'daki BRICS zirvesine katılma davetini kabul ettiğine işaretle, Rusya cumhurbaşkanının Mesud Pezeşkiyan ile görüşme ve istişarelerde bulunma konusunda istekli olduğunu söyledi.
İran'ın yeni cumhurbaşkanı bir süre önce Rus mevkidaşı ile yaptığı telefon görüşmesinde, İran'ın Kazan'daki BRICS zirvesi sırasında iki ülke arasındaki stratejik işbirliği anlaşması taslağını imzalamaya hazır olduğunu duyurdu.
İran'ın Ocak 2024'te BRICS grubuna üye olması, İran diplomatik sisteminin son yıllardaki başarılarından biri olarak anılıyor. Bu dönemde İran, tüm BRICS etkinliklerine üst düzeyde katılmanın yanı sıra, bu grubun dönem başkanlığını yürüten Rusya ile de iyi ilişkiler içerisinde olmuştur. Yükselen ekonomiler grubu 2006 yılında Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin'in katılımıyla kuruldu. 4 yıl sonra 2010 yılında Güney Afrika da bu gruba katıldı ve bundan sonra grubun adı "BRIC" iken "BRICS" olarak değiştirildi. Bu grubun hali hazırda Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve İran, Mısır, Etiyopya ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üsre 9 üyesi bulunmaktadır. Şu anda bu gruba üye ülkeler dünya nüfusunun yaklaşık %45'ini ve dünya yüzölçümünün yaklaşık %30'unu oluşturmaktadır. Ayrıca tüm dünya ülkelerinin satın alma gücü paritesine göre Gayri Safi Yurt İçi Hasılalarının yüzde 30'undan fazlasını, kendilerine tahsis etmiş durumda, bu da ciddi bir miktar sayılıyor.
BRICS üyesi ülkelerin küresel ekonomide önemli bir paya sahip olduğu dikkate alındığında, başta Rusya, Çin ve İran gibi bazı üyelere yönelik Batı'nın baskıcı yaptırımları olmak üzere dış zorlukların aşılmasına ve yeni parasal ve ekonomik destek sağlanmasına yönelik çözüm ve politikaların değerlendirilmesi ve karşılıklı finans işlemelerinde yeni para ve bankacılık mekanizmalarının sağlanması mümkündür. Örneğin İran İslam Cumhuriyeti'nin dolarizasyon için BRICS para birimini teklif etmesi üyelerin ilgisini çekti.
Rusya'nın Kazan kentinde yapılacak BRICS zirvesinde İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın katılmasının önemi ve Mesud Pezeşkiyan’ın bu grubun başkanlarıyla yapacağı görüşmelerin önemine ilaveten başta Rusya devlet başkanı Vladimir Putin olmak üzere Rus yetkililerle yapacağı görüşmeler ve iki ülke arasında uzun vadeli stratejik anlaşma taslağını imzalama çalışmaları, büyük önem taşıyor.
İran ile Rusya arasında son yıllarda gelişen ilişkiler, iki ülke liderlerinin istekleri doğrultusunda son yıllarda daha da ivme kazandı ve bölgedeki iki ülkenin ortak ve büyük işbirliğinin genişletilmesi için açık bir fırsat sağladı.
Gerçek şu ki, İran ile Rusya arasındaki ikili ilişkiler, ortak çıkarları ilgilendiren konularda uzun bir işbirliği geçmişine sahip ve bunun sonucunda iki ülkeye karşı Amerikan politikaları güçlendiriliyor. Amerika'nın arzu ettiği düzeni küreselleştirme ve dünyayı tek kutuplu hale getirme çabalarına hem İran hem de Rusya karşı çıkıyor ve çok kutuplu bir sistemin oluşturulmasına destek olmak ve ABD'nin tek taraflılığına karşı çıkmak, iki ülkenin işbirliğine yönelik faktörleri ve motivasyonları arasında yer alıyor.
Mevcut kanıtlar, iki ülke arasındaki ilişkilerin genişlemesinin, İran ve Rusya'nın çıkarlarını desteklemenin yanı sıra diğer ülkelere de fayda sağladığını ve bölgesel ve uluslararası barış ve güvenliğin istikrara kavuşmasına yardımcı olduğunu gösteriyor./