İran'ın Avrasya Birliği'nde gözlemci üye olarak ilk varlığı
Sahab- İran'ın Avrasya Birliği'ne üye olmasıyla, iki taraf arasındaki ticari ve ekonomik iş birliğinin daha da geliştirilmesi ve ileriye taşınması için zemin hazırlanacak ve her iki tarafın da kazan-kazan çıkarları artırılacaktır.
İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, Kazakistan Başbakanı'nın daveti üzerine, Avrasya Ekonomik Birliği Hükümetlerarası Konseyi toplantısına ve Almatı 2025 Dijital Konferansına katılmak üzere perşembe sabahı üst düzey bir heyet başkanlığında Kazakistan'a doğru yola çıktı.
Kazakistan'a gitmeden önce Mehrabad Havaalanı standında gazetecilere açıklamalarda bulunan Arif, şunları söyledi: İran İslam Cumhuriyeti'nin dış politika önceliği, İran'ın ortak medeniyet alanında yer alan ve çok sayıda işbirliği alanının ortaya çıktığı tüm komşu ülkeler, Asya ve Avrasya ile ilişkilerini geliştirmektir.
İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı, bu seyahatin en önemli hedeflerinden birinin, her alanda iş birliğini genişletme konusunda fikir alışverişinde ve istişarelerde bulunmak olduğunu belirterek, şunları kaydetti: Geçen yılın ekim ayında yapılan çalışmalar ve Ermenistan'da düzenlenen Avrasya Başbakanları Zirvesi'yle İran İslam Cumhuriyeti'nin gözlemci üyeliği Birlik yetkililerince onaylandı ve St. Petersburg zirvesinde bu birliğin liderleri de bu konuyu onayladılar.
Arif’in gündeminde, Avrasya Birliği Başbakanları Toplantısı ve Almatı Dijital Konferansı'na katılıp konuşma yapmanın yanı sıra, Kazak yetkililer ve birliğe üye ülkelerin bazı başbakanlarıyla bir araya gelip görüş alışverişinde bulunmak yer alıyor. İran heyetinin Almatı Dijital Konferansı'na katılımı, aynı zamanda İran'ın yapay zekâ, dijital ekonomi ve bilgi teknolojileri alanındaki kapasitelerini, programlarını ve eylemlerini tanıtmak için de iyi bir fırsattır. Aynı zamanda bu, İran İslam Cumhuriyeti'nin Avrasya Ekonomik Birliği'ne gözlemci üye olmasının ardından üst düzey bir İranlı yetkilinin gerçekleştirdiği ilk ziyaret olma özelliği taşıyor. Bu gezi sırasında, İran İslam Cumhuriyeti özel sektörü ile komşu ülkeler ve bölge arasındaki ekonomik bağların artırılması başta olmak üzere, ekonomik ve ticari işbirliğinin ve diğer alanların düzeyinin artırılması planlanıyor.
Avrasya Birliği, İran'ın komşuluğundaki en önemli oluşumlardan biri olup, İran ile ekonomik, kültürel, politik ve jeopolitik ortaklıklara sahip olup İran açısından özel bir öneme sahiptir. Avrasya Ekonomik Birliği ile yapılan anlaşma ve bu örgütle işbirliği, İran'ın bölgesel bir ekonomik birlikle anlaşmaya varma yolundaki en önemli ve ciddi deneyimlerinden biri olup, İran'ın en kapsamlı ve ayrıntılı ticaret anlaşmalarından biri olarak değerlendirilmektedir. İran, Avrasya Ekonomik Birliği'nin beş üye ülkesinin her biriyle ekonomik ilişkiler yürütüyor.
Avrasya Ekonomik Birliği (AEB), Belarus, Kazakistan, Rusya, Kırgızistan ve Ermenistan'dan oluşan hükümetler arası bir ekonomik birliktir. İran'ın Avrasya Ekonomik Birliği'ne gözlemci üye olarak kabul edilmesi her iki taraf için de stratejik yararlar taşıyor. Bu, bir yandan bu örgütün yeni küresel ve çok kutuplu düzendeki konumunu güçlendirirken diğer yandan jeopolitik nüfuz İran için enerji güvenliği ve ihracat pazarlarının genişlemesini de beraberinde getiriyor. Zira İran ile Avrasya Birliği arasında Serbest Ticaret Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi ve bu anlaşmanın İslami Şura Meclisi'nde onaylanmasıyla birlikte bu bölgeye yapılan ihracatta gümrük tarifelerinin yaklaşık yüzde 87'si sıfırlanacak ve İran'dan 502 kalem malın gümrüksüz olarak ihraç edilmesiyle, İran ile birlik üyesi ülkeler arasındaki ticarette önemli bir sıçrama yaşanacak.
Genel olarak, İran'ın Avrasya'ya girişi hem İran hem de bu birliğin üye ülkeleri için parlak beklentiler sunmakta, her iki tarafın da kazan-kazan çıkarlarını daha da ileriye taşıyıp hızlandırmaktadır./