İran’ın komşu ülkelerle ilişkileri güçlendirme sebepleri

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Rusya Başbakan Yardımcısı, Azerbaycan cumhuriyeti Başbakanı, Tacikistan Başbakanı ve Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı ile görüştü.

İran’ın başkenti Tahran’da düzenlenen 3. Hazar Ekonomik Zirvesi'nin oturum aralarında İran cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Rusya Başbakan Yardımcısı, Azerbaycan cumhuriyeti Başbakanı, Tacikistan Başbakanı ve Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı ile görüşüp, istişarelerde bulundu.

"Mesut Pezeşkiyan" Salı günü (18 Şubat), 3. Hazar Ekonomik Zirvesi'ne katılmak üzere Tahran'a gelen Rusya Başbakan Yardımcısı "Alexei Overchuk" ile yaptığı görüşmede, İran ile Rusya arasında Kapsamlı Stratejik İşbirliği Anlaşması'nın imzalanmasını iki ülke arasındaki işbirliğinin en önemli tezahürlerinden biri olarak değerlendirerek, “Bu anlaşmanın uygulanması iki ülke yetkililerinin gündeminde ciddi bir şekilde yer almalıdır.”dedi.

Cumhurbaşkanı, iki ülke arasındaki enerji, sanayi, ulaşım ve ticaret alanındaki ikili işbirliği sürecini çok iyi ve olumlu değerlendirerek, Avrasya, BRICS ve Şanghay gibi bölgesel ve uluslararası kuruluşların da ortak işbirlikleri için yeni zeminler açtığını ve bu fırsatlardan en kısa sürede iki ülke halkının yararlanmasını ve faydalanmasını umduğunu söyledi.

Rusya Başbakan Yardımcısı da bu görüşmede, İran ile Kapsamlı Stratejik İşbirliği Anlaşması'nın imzalanmasından dolayı çok memnun olduklarını, bu anlaşmanın imzalanmasından sonra iki ülke arasındaki etkileşim ve işbirliklerinin çok daha aktif hale geldiğini ve diplomatik heyetlerin artan görüşmelerinin bu konuda önemli bir gösterge olduğunu söyledi.

Pezeşkiyan ayrıca, 3. Hazar Ekonomik Zirvesi'ne katılmak üzere Tahran'a gelen Azerbaycan Cumhuriyeti Başbakanı "Ali Asadov" ile yaptığı görüşmede, siyasi sınırların iki ülke ve iki millet arasındaki derin ilişkiler ve bağlar üzerinde bir sınırlama oluşturamayacağını söyledi.

Asadov da bu görüşmede, iki ülke arasındaki ilişkilerin çok iyi düzeyde olduğuna işaret ederek, Bakü Hükümeti'nin İran İslam Cumhuriyeti ile çok yönlü ilişkileri geliştirmeye kararlı olduğunu ve iki ülke arasında yapılan anlaşmaları desteklemeye ve uygulamaya hazır olduklarını söyledi.

Pezeşkiyan, Tacikistan Başbakanı Kahir Resulzade ile de yaptığı görüşmede, son Tacikistan ziyaretinde iki ülke arasındaki işbirliği belgelerinin ve anlaşmaların uygulanması gerektiğini vurgulayarak, iki ülkenin kültürel ve tarihi ortak noktalarının çok fazla olduğunu ve bunun ikili arasındaki kültürel, sanatsal, ekonomik, ticari ve sanayi alanlarındaki ilişkileri derinleştirmek için uygun bir zemin olduğunu söyledi.

Tacikistan Başbakanı da bu görüşmede, iki ülke arasındaki anlaşmaları uygulamaya kararlı olduklarını vurguladı.

Cumhurbaşkanı, Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Hoca Muradi Geldi Muradov ile yaptığı görüşmede de, Türkmenistan ile komşuluk hakkını yerine getirmeye kararlı olduklarını söyledi. Pezeşkiyan, ekonomik, ticari, bilimsel ve kültürel alanlarda işbirliğini güçlendirmeyi iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirme alanlarından biri olarak değerlendirerek, iki ülke arasındaki ilişkilerin ve işbirliğinin geliştirilmesinin önünde hiçbir engel görmediklerini ifade etti.

Hoca Muradi Geldi Muradov da bu görüşmede iki ülke arasında enerji ve ulaştırma sektörlerinde devam eden işbirliği ve ortak projelerden bahsederek “İran İslam Cumhuriyeti'ni sadece komşu değil, aynı zamanda stratejik ortağımız olarak görüyoruz. İşbirliğimizi geliştirmek için ortaya çıkan büyük fırsatları kullanmaya kararlıyız ve iki ülke arasında yapılan anlaşmaların tam olarak uygulanmasına özen gösteriyoruz.”dedi.

İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın Tahran'da dört komşu ülkenin yetkilileriyle yaptığı görüşmeler ve istişareler, 14. hükümetin çeşitli alanlarda sinerji ve işbirliğini artırma yaklaşımının devam ettiğini, komşu ülkelerin olumlu büyüme sürecini ve çok yönlü ilişkiler geliştirmeye yönelik planlarını gösteriyor.

İran İslam Cumhuriyeti'nin komşu ülkelerle işbirliğini artırma yaklaşımı, etkili bir model haline geldi ve bölgedeki birçok ülke bugün bu başarılı diplomatik prosedürü izliyor.

Hazar Denizi'ne kıyısı olan ülkelerin yüksek ekonomik kapasiteleri, işbirliklerinin devamı, ortak ve ikili yatırımlar ve yabancı nüfuzla mücadele için bölgesel anlaşmaların güçlendirilmesi için etkili bir faktör olacaktır.

Amerika ve Batı'nın bölgede gerilim yaratma amacıyla olumsuz geçmişi, Hazar Denizi'ne kıyısı olan ülkeleri ikili ve ortak ilişkilerini güçlendirmeye teşvik etti. İran, çeşitli ekonomik, siyasi, kültürel ve sosyal kapasitelere ve yetenekli insan gücüne sahip bir ülke olarak, komşu ülkelerle dayanışma ve geniş işbirliğinde rol oynamak için etkili bir konuma sahip olacaktır.

Pezeşkiyan'ın Rusya, Azerbaycan Cumhuriyeti, Türkmenistan ve Tacikistan yetkilileriyle yaptığı ikili görüşmelerde kültürel, siyasi ve ekonomik ortak noktalara ve işbirliğinin genişletilmesine vurgu yapması, İran'ın bölgenin geleceğine yönelik yaklaşımlarının ve hedeflerinin bir parçası olacaktır.

İran'ın Avrasya, BRICS ve Şanghay gibi bölgesel ve uluslararası kuruluşlarla işbirliğini genişletmeye vurgu yapması, komşularla ortak işbirlikleri için yeni zeminler de yaratacaktır./