İran'ın İçme Suyu Temininde Yüksek Performansı; Su Kıtlığı Krizinin Yönetimi

Parstoday - Dünya Bankası, İran’ın temiz içme suyuna erişim konusunda dünya ortalamasının üzerinde bir performans sergilediğini açıkladı.

Su kaynaklarının yönetimi, günümüzde dünyanın en hayati çevresel sorunlarından biri hâline gelmiştir. İklim değişikliği, nüfus artışı ve sanayileşme, su kaynakları üzerinde giderek artan bir baskı oluşturmakta ve dünyanın birçok bölgesinde su kıtlığı ciddi bir soruna dönüşmektedir. Uluslararası kuruluşların verilerine göre, 2050 yılına kadar dünya nüfusunun %50’sinden fazlasının ciddi su sıkıntısı yaşayacağı öngörülmektedir.

Parstoday’in haberine göre, iklimsel kısıtlamalara rağmen, Dünya Bankası’nın raporu İran’ın temiz içme suyuna erişimde dünya ortalamasının üzerinde bir başarı sağladığını ortaya koymuştur. Bu rapora göre İran’daki şehir nüfusunun %99,9’u temiz içme suyuna erişim sağlamaktadır. Oysa dünya ortalaması bu alanda sadece %87’dir. İran’ın kırsal bölgelerinde ise nüfusun %87’si temiz içme suyuna sahiptir; bu oran dünya ortalamasında yalnızca %62’dir. Bu başarı, bölgedeki birçok ülkede temiz suya erişimin oldukça düşük olduğu bir ortamda elde edilmiştir. Örneğin, Afganistan’da bu oran kırsal alanlarda %30’un altındadır. Irak’ta ise birçok bölge su kıtlığı veya su kirliliği ile karşı karşıyadır ve genelde musluk suyu altyapısı yeterince gelişmemiştir.

İran da günümüzde su kıtlığı yaşamaktadır; peki bu eksikliği telafi etmek için ne gibi çözümler düşünülmüştür?

Tuzdan Arındırma Kapasitesinin Artırılması

İran’da, özellikle güney kıyılarında, tuzdan arındırma tesislerinin kurulu kapasitesi artırılmaktadır. İran Enerji Bakanlığı son yıllarda içme suyu hizmetlerinin nicelik ve niteliğini artırmak amacıyla çeşitli projeler gerçekleştirmiştir. Bunlar arasında farklı eyaletlerde günlük 551.832 metreküp kapasiteli tuzdan arındırma tesislerinin faaliyete geçirilmesi de yer almaktadır.

İçme Suyunun Diğer Su Türlerinden Ayrılması

Bu amaçla uygulanabilir yöntemlerden biri, ambalajlı içme suyu kullanımının yaygınlaştırılmasıdır. Bu, halkın günlük içme suyu ihtiyacının (ki bu miktar genellikle toplam hane tüketimine göre çok daha düşüktür), kontaminasyon riski düşük ve kalite kontrolü daha kolay kaynaklardan sağlanması anlamına gelir.

Kentsel İçme Suyu Dağıtım Ağlarının Akıllı Hale Getirilmesiİran’da su kıtlığıyla mücadelede en önemli yöntemlerden biri içme suyu dağıtım ağlarının akıllandırılmasıdır. Şu anda, Meşhed ve Keşm gibi şehirlerde yürütülen pilot projelerde, basınç ve debi sensörleri ile akıllı basınç düzenleyici vanalar kurulmuş ve bu veriler kontrol merkezine aktarılmaktadır. Bu yöntemle su tüketiminin %25 oranında azaltılabileceği ve pompalama enerjisinde %30 tasarruf sağlanabileceği, hizmet kalitesinde düşüş olmadan mümkün olduğu görülmüştür.

Akıllı Sayaçların Kurulması"Akıllı sayaçlar" da İran’da su kontrolünün anahtar araçlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu sayaçlar anlık okuma, olağandışı tüketim uyarısı, iç sızıntı tespiti ve bilgi sistemlerine bağlantı özelliklerine sahiptir. Bu sayede, kaçak tüketim, aşırı su kullanımı ya da iç kayıplar sahaya çıkılmadan tespit edilebilmektedir.

Buharlaşmalı Soğutucuların Yapısının Değiştirilmesi ve Düşük Tüketimli Teknolojilerle Değişimi

Sadece termostat takılarak ve akıllı zamanlama ayarlanarak, buharlaşmalı soğutucuların su tüketimi %30 oranında azaltılabilir; hem de konfor seviyesinde belirgin bir azalma olmadan. İranlı bilgi tabanlı şirketler son yıllarda mevcut soğutuculara entegre edilebilen, akıllı ve düşük tüketimli yeni modeller geliştirmiştir.

Kuyulardan Su Kullanımının ve Çekiminin Kontrolü

İran Enerji Bakanlığı ve Su-Kanalizasyon İdaresi, mevcut su kuyularından kullanım ve çekimi sıkı denetim altına almakla yükümlüdür. Su seviyesi düşüşünün kritik olduğu bölgelerde ciddi kısıtlamalar uygulanmaktadır. Yer altı su kaynaklarına olan baskıyı azaltmak amacıyla, baraj gibi yüzeysel kaynaklardan su taşınmakta ve özellikle Tahran gibi şehirlerde altyapı iyileştirme projeleri yürütülmektedir.

Tarımda Sulama Yöntemlerinin Modernizasyonuİran Tarım Bakanlığı, tarımsal alanda su israfını önlemek amacıyla damlama sulama, yer altı sulama gibi modern yöntemlerden yararlanmaktadır.