Rusya, Avrupa’nın Snapback Mekanizmasını Devreye Sokma Girişimini Neden Yasa Dışı Görüyor?
Pars Today - Rusya Dışişleri Bakanlığı, İran’ın uzun yıllar boyunca Nükleer Anlaşma’yı (KOEP) dürüstçe uyguladığını hatırlatarak, İngiltere, Almanya ve Fransa’nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yaptırımlarını snapback (geri getirme) mekanizmasıyla yeniden uygulamaya çalışma girişimlerini yasa dışı olarak nitelendirdi ve bu girişimi kınadı.
KOEP’in Avrupa’daki tarafları olan İngiltere, Fransa ve Almanya (Avrupa Troykası), Perşembe günü BM Güvenlik Konseyi’ne İran’a yönelik yaptırımların yeniden uygulanmasını talep eden resmi bir bildirim gönderdi. Şimdiye kadar KOEP kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmeyen bu üç ülke, önümüzdeki 30 gün içinde İran ile nükleer anlaşma hakkında müzakereye hazır olduklarını ve bu sürecin yaptırımların geri getirilmesini durdurabileceğini ifade etti. IRNA’nın aktardığına göre, Rusya Dışişleri Bakanlığı Cuma günü yaptığı açıklamada, Avrupa ülkelerinin 2231 sayılı BMGK kararının 11. maddesine dayanarak, 36. maddede öngörülen Ortak Komisyon’daki uyuşmazlık çözüm sürecini atlayarak BM Güvenlik Konseyi’ne “şikayette” bulunmaya hakları olmadığını belirtti.
Avrupa’nın İddiaları Gerçek Dışı
Rusya Dışişleri Bakanlığı ayrıca, Avrupa’nın bu konuda gerekli tüm adımları attığı yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını vurguladı. Açıklamada, 14 Ocak 2020’de Avrupa’nın iddialarını görüşmek üzere Ortak Komisyon’un toplanmadığı ve KOEP’in 36. maddesi kapsamında öngörülen anlaşmazlık çözüm mekanizmasının devreye girmediği hatırlatıldı. Bakanlık ayrıca, bu hususun özellikle Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın 14 ve 24 Ocak 2020 tarihlerindeki tutumlarında açıkça ifade edildiğini, ancak Avrupalı muhataplarının bunu hatırlamak istemediğini belirtti. Rusya, BM Genel Sekreteri’nin 2231 sayılı kararın uygulanmasına ilişkin raporlarının incelendiği toplantılarda bu konudaki tutumlarını defalarca açıkladıklarını söyledi.
Avrupa’nın Girişimi BMGK Kararını İhlal Ediyor
Bakanlık açıklamasında, Avrupa ülkelerinin olayları çarpıtan anlatımlarını sürdürerek tekrar gerçeği saptırdıklarını ve KOEP’in 36. maddesini atlayarak BM Güvenlik Konseyi’ne başvurmalarının bizzat bu kararın ihlali anlamına geldiğini kaydetti.
İran, Yıllarca KOEP’i Dürüstçe Uyguladı
Rusya Dışişleri Bakanlığı, İran’ın KOEP’in imzalanmasından sonra ve ABD’nin anlaşmadan tek taraflı çekilmesinden sonraki bir yıl boyunca da dâhil olmak üzere, uzun yıllar boyunca anlaşmayı dürüstçe uyguladığını ve tüm soruları yanıtladığını belirtti. Bu gerçekler, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) raporları ve kararlarında açıkça yer aldı; ancak bugün Avrupa bu gerçekleri görmezden gelmeyi tercih ediyor.
KOEP’in Uygulanmasının Önündeki Engelleri Avrupa Oluşturdu
Bakanlık, KOEP’in uygulanmasının önündeki engellerin İran tarafından değil, İngiltere, Almanya ve Fransa gibi Batılı ülkeler tarafından oluşturulduğunu belirtti. İran, Aralık 2022’de anlaşmanın yeniden canlandırılması için hazır olduğunu açıklamıştı.
ABD ve Avrupa’nın Anlaşmayı Uygulamaması, Yaptırımların Geri Getirilmesi İçin Gerekçe Olamaz
Rusya Dışişleri Bakanlığı, KOEP’in uygulanmamasının sorumlusunun ABD ve Avrupa ülkeleri olduğunu ve bunun, İran’a karşı daha önce kaldırılan yaptırımların yeniden uygulanması için gerekçe olamayacağını vurguladı. Ayrıca bu taleplerin artık geçerliliğini yitirdiğini ifade etti.
Avrupalılar Kendine Gelmeli
Açıklamanın sonunda, KOEP’e taraf olan Avrupa ülkelerinin yasal çerçevenin dışına çıkarak diğer ülkeleri de keyfi adımlar atmaya teşvik etmelerinin yalnızca kendi konumlarını daha da kötüleştirdiği ve bunun kabul edilemez olduğu belirtildi. Rusya, Avrupa ülkelerinin bu yanlış kararlarını gözden geçirmeleri ve yeni, telafisi mümkün olmayan trajedilere yol açmadan önce kendilerine gelmeleri çağrısında bulundu. Açıklamada, Avrupa’nın İran’a karşı izlediği politikanın bir geleceği olmadığına dair güçlü bir kanaat olduğu da vurgulandı.