BM Sözcüsü: Nükleer Anlaşma Üyeleri Diplomasiye Ağırlık Vermeli

Parstoday – Birleşmiş Milletler (BM) Sözcüsü, İran, Rusya ve Çin'in BM Güvenlik Konseyi ile Genel Sekreter’e gönderdiği mektuba yanıt olarak, nükleer anlaşma (KOEP/JCPOA) üyelerinin diplomasi yolunu güçlendirmek için çaba göstermeleri gerektiğini söyledi.

BM Sözcüsü Stephane Dujarric, IRNA muhabirinin şu sorusu üzerine:“İran, Rusya ve Çin, İngiltere, Fransa ve Almanya’nın nükleer anlaşmadaki anlaşmazlık çözüm mekanizmalarını tamamlamadan ‘snapback’ (geri getirme) mekanizmasını devreye sokma girişimini hem KOEP hem de 2231 sayılı BM Kararına aykırı buluyor. Bu eylemin geçersiz ve hükümsüz ilan edilmesini istiyorlar. BM Genel Sekreteri bu konuda ne düşünüyor? ”şu yanıtı verdi:“Birleşmiş Milletler nükleer anlaşmanın bir tarafı değil. Ancak Genel Sekreter’in mesajı şudur: İran ve KOEP tarafları bu süreci, diplomatik yolu güçlendirmek için bir fırsat olarak görmelidir.”

Güvenlik Konseyi Başkanı: 2231 Sayılı Kararın Farklı Yorumları Var

Güney Kore’nin BM Daimi Temsilcisi ve Güvenlik Konseyi Dönem Başkanı Sang Jin Kim de yaptığı açıklamada, 2231 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararının farklı şekillerde yorumlandığını belirtti.Kim ayrıca şunları söyledi: “Şu anda ne olacağını öngörmek zor. Hedefimiz, ilgili taraflarla şeffaf, dürüst ve yakın istişareler yürütmektir.”

Avrupa Üçlüsünden Snapback Mekanizması Girişimi

İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan Avrupa Üçlüsü (E3), İran ile yapılan nükleer anlaşmadaki yükümlülüklerini bugüne dek yerine getirmemelerine rağmen, 28 Ağustos 2025 tarihinde BM Güvenlik Konseyi’ne resmi olarak "snapback mekanizmasını" başlatacaklarını bildiren bir nota sundular.

Bu ülkeler, 30 gün içinde İran’la nükleer anlaşma konusunda yeniden müzakere etmeye hazır olduklarını ve bu görüşmelerin yaptırımların geri dönmesini durdurabileceğini belirtti.

İran’dan Sert Tepki: Hukuki Temeli Yok

İran Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Irakçi, Güvenlik Konseyi ve BM Genel Sekreteri’ne gönderdiği mektupta, Avrupa üçlüsünün anlaşmazlık çözüm mekanizması ve 2231 sayılı kararla ilgili yanlış yorumlarına sert tepki göstererek, şu ifadeleri kullandı: “Güvenlik Konseyi üyeleri, siyasi manevralara prim vermemeli ve uluslararası hukukun bütünlüğü ile Konsey’in otoritesini korumaya özen göstermelidir.”

Ayrıca İran, Çin ve Rusya dışişleri bakanları da BM Genel Sekreteri ve Güvenlik Konseyi Başkanı’na ortak bir mektup göndererek, Avrupa üçlüsünün İran’a yönelik iptal edilmiş BM yaptırımlarını yeniden canlandırma girişimlerini reddetti.Bu ülkeler, Avrupa’nın sunduğu bildirimin nükleer anlaşma ve 2231 sayılı kararın öngördüğü usullerle bağdaşmadığını ve gerekli hukuki temelden yoksun olduğunu vurgulayarak, geçersiz ve etkisiz sayılması gerektiğini belirtti.