Firdevsî’nin Şehnâme’si İtalyan Yayıncılığına Geri Döndü

Parstoday – Firdevsî’nin Şehnâme’si, yaklaşık yüz yılın ardından, tam ve bütüncül bir çeviriyle yeniden İtalyanca yayımlandı.

Firdevsî’nin Şehnâme’si, aradan yaklaşık bir asır geçtikten sonra, eksiksiz ve yekpare bir çeviriyle bir kez daha İtalyanca olarak yayımlanarak İran destan edebiyatı ile İtalyan kültürü arasındaki en önemli tarihsel bağlardan birini yeniden canlandırdı. Parstoday’in haberine göre, bu yeniden basım, Şehnâme’nin okunabilir, akıcı ve bütünlüklü bir çeviriyle yapılan ilk yayını olarak tanıtılıyor ve Şehnâme ile İtalya arasındaki tarihsel ilişkilere dayanıyor; bu ilişki, Fars dili alanında İtalyan araştırmacı Italo Pizzi’nin adıyla özdeşleşmiş durumda.

Pizzi, 1886 ile 1888 yılları arasında bu eserin bir Avrupa diline yapılan ilk ve tek tam çevirisini gerçekleştiren kişi oldu.

Risorgimento döneminde, yani İtalyanların ulusal birlik için mücadele ettiği yıllarda, Firdevsî’nin Şehnâme’si büyük ilgi gördü. Eserin savaşçı prensler ve bir devletin kuruluşunu konu alması nedeniyle, bazı İtalyan yurtsever çevreler onu kendi idealleriyle örtüşen bir yapıt olarak değerlendirdi. Bu nedenle Firdevsî, onların gözünde “sembolik bir yol arkadaşı”na dönüştü; başka bir coğrafyaya ait olmasına rağmen, İtalya’nın birlik sürecinde düşünsel bir ilham kaynağı olarak görüldü.

Şehnâme’nin bu yeni baskısı, İtalya’da Luni Yayınevi tarafından, bu büyük eserin itibarını ve değerini yeniden kazandırma amacıyla yayımlandı. Bu yeniden basımda, Venedik Ca’ Foscari Üniversitesi’nden Prof. Simone Cristoforetti Firdevsî alanındaki önde gelen uzmanlardan biri olarak tanıtılıyor Pizzi’nin metnini titizlikle gözden geçirdi. Terimsel tutarlılığı ve kavramsal sadakati güvence altına alarak, 19. yüzyılın şiirsel anlatımının cazibesini kaybetmeden, çağdaş okurun bu eserden yararlanabilmesini dilbilimsel bir titizlikle mümkün kıldı.

Bu çalışma, toplam 4.112 sayfadan oluşan altı ciltlik bütünlüklü bir set hâlinde sunuluyor. İlk ciltte ayrıca, Şehnâme’deki hikâyelere ait bilinen en eski minyatürlerin yeniden üretimlerini içeren 16 sayfalık renkli bir ek bölüm de yer alıyor.