Mearsheimer’e Göre İran’da Kriz Yaratmanın 4 Aşaması
https://parstoday.ir/tr/news/iran-i290368-mearsheimer’e_göre_İran’da_kriz_yaratmanın_4_aşaması
Pars Today – Saldırgan realizm teorisinin önde gelen isimlerinden John J. Mearsheimer, son açıklamalarında İran’daki son karışıklıkları ele aldı.
(last modified 2026-01-18T11:03:16+00:00 )
Ocak 18, 2026 13:03 Europe/Istanbul
  • Mearsheimer’e Göre İran’da Kriz Yaratmanın 4 Aşaması

Pars Today – Saldırgan realizm teorisinin önde gelen isimlerinden John J. Mearsheimer, son açıklamalarında İran’daki son karışıklıkları ele aldı.

Pars Today’in haberine göre, Chicago Üniversitesi’nin seçkin siyaset bilimi profesörü, saldırgan realizmin önde gelen teorisyeni ve “Büyük Güçler Politikasının Trajedisi” gibi etkili eserlerin yazarı olan John J. Mearsheimer, son değerlendirmelerinde İran’da yaşanan son olayları mercek altına aldı. Mearsheimer, İran’daki son karışıklıkların ABD ve İsrail tarafından uygulanan klasik rejim değiştirme talimatlarıyla birebir örtüştüğünü ve şu aşamalardan oluştuğunu vurguladı:

1- Ağır ekonomik yaptırımlar

ABD, kapsamlı yaptırımlar uygulayarak İran ekonomisini ciddi biçimde zayıflatmış, halkı ekonomik baskı ve cezalandırmaya maruz bırakmıştır. Bu kriz koşullarının temel nedeni, sadece iç kötü yönetim değil, büyük ölçüde ABD’nin dış politikalarıdır.

2- Geniş çaplı protestoların körüklenmesi ve desteklenmesi

Bir sonraki aşamada, halk protestoları yoğunlaştırılmakta ve desteklenerek huzursuzlukların geniş bir boyuta ulaşması sağlanmaktadır.

3- Dezenformasyon kampanyası (Disinformation Campaign)

Bu aşamanın temel amacı, Batı kamuoyunu protestoların tamamen kendiliğinden ve İran toplumunun içinden doğduğu konusunda ikna etmektir. Oysa gerçek tablo çok daha karmaşıktır.

4- Doğrudan askeri müdahale

Sistemin görünürde çöküş noktasına yaklaşılması durumunda, ABD ordusu ve muhtemelen İsrail güçleri devreye girerek hayati altyapıları hedef almakta ve böylece rejim değişikliğinin tamamlanması amaçlanmaktadır.

Mearsheimer’in kilit tespiti:Ona göre bu strateji bugüne kadar başarısız olmuştur. Protestolar zayıflamış, devlet kontrolü yeniden sağlanmış ve bu yöntemle rejim değişikliği hedefi sonuç vermemiştir. Bu değerlendirme, Mearsheimer’in gerçekçi yaklaşımının bir parçası olup, dış müdahaleleri çoğu zaman yalnızca iç hoşnutsuzluklara verilen bir tepki değil, aksine istikrarsızlık ve bölgesel gerilimleri artıran unsurlar olarak görmektedir.